Khuynh hướng tiết kiệm biên là gì?
Khuynh hướng tiết kiệm biên (MPS) là một khái niệm cốt lõi trong kinh tế học Keynes, dùng để đo phần thu nhập tăng thêm mà một hộ gia đình hoặc cả nền kinh tế quyết định dành để tiết kiệm thay vì chi tiêu. Giá trị này được biểu thị bằng số thập phân từ 0 đến 1; ví dụ MPS bằng 0,25 nghĩa là cứ mỗi đồng thu nhập tăng thêm thì có 25 xu được giữ lại để tiết kiệm.
Cách sử dụng công cụ
Bạn chỉ cần nhập mức thay đổi tiết kiệm (ΔS) và mức thay đổi thu nhập (ΔY) trong khoảng thời gian cần phân tích. Công cụ sẽ lấy hai giá trị chia cho nhau để cho ra MPS, đồng thời hiển thị luôn khuynh hướng tiêu dùng biên (MPC) tương ứng, vì tổng của hai chỉ số này luôn bằng 1.
Giải thích công thức
MPS được tính bằng tỷ lệ giữa phần tiết kiệm tăng thêm và phần thu nhập tăng thêm:
$$\text{MPS} = \frac{\text{Change in Savings } (\Delta S)}{\text{Change in Income } (\Delta Y)}$$Do mỗi đồng thu nhập tăng thêm chỉ có thể được chi tiêu hoặc tiết kiệm, nên khuynh hướng tiêu dùng biên đơn giản là \(\text{MPC} = 1 - \text{MPS}\). Cùng nhau, hai chỉ số này quyết định số nhân chi tiêu trong các mô hình kinh tế vĩ mô, được tính theo công thức \(1 / \text{MPS}\).
Ví dụ minh họa
Giả sử thu nhập của một hộ gia đình tăng thêm 1.000 đô la và tiết kiệm tăng thêm 200 đô la. Khi đó
$$\text{MPS} = \frac{200}{1{,}000} = 0{,}20$$Điều này có nghĩa là 20% phần thu nhập tăng thêm được dành để tiết kiệm, còn 80% còn lại (\(\text{MPC} = 0{,}80\)) được đem đi chi tiêu. Số nhân chi tiêu tương ứng sẽ là \(1 / 0{,}20 = 5\).
Câu hỏi thường gặp
MPS có thể lớn hơn 1 không? Không. Trong điều kiện thông thường, MPS nằm trong khoảng từ 0 đến 1, bởi không ai có thể tiết kiệm nhiều hơn phần thu nhập tăng thêm mà họ nhận được.
MPS khác gì với tỷ lệ tiết kiệm? Tỷ lệ tiết kiệm là tổng tiết kiệm chia cho tổng thu nhập, trong khi MPS chỉ xét đến thay đổi tại điểm biên — tức là bao nhiêu phần của đồng thu nhập tiếp theo được dành để tiết kiệm.
MPS liên quan thế nào đến số nhân? Số nhân chi tiêu trong mô hình Keynes bằng \(1 / \text{MPS}\); MPS càng nhỏ thì hiệu ứng số nhân lên sản lượng càng lớn.
