Áp lực đường thở trung bình là gì?
Áp lực đường thở trung bình (MAP, hay P̄aw) là áp lực trung bình tác động lên đường thở và phổi trong suốt một chu kỳ thông khí trọn vẹn. Đây là một thông số quan trọng tại giường bệnh trong thở máy, vì nó có mối tương quan với áp lực phế nang trung bình, mức oxy hóa máu, cũng như nguy cơ chấn thương áp lực (barotrauma) và rối loạn huyết động. Công cụ này ước tính MAP từ bốn thông số máy thở thường gặp, dựa trên phép xấp xỉ dạng sóng vuông đã được đơn giản hóa.
Cách sử dụng máy tính
Nhập Áp lực đỉnh hít vào (PIP) và PEEP theo đơn vị cmH₂O, sau đó nhập thời gian hít vào (Ti) và thời gian thở ra (Te) theo giây. Công cụ sẽ tính phần thời gian hít vào trong chu kỳ rồi áp dụng vào phần chênh lệch áp lực so với PEEP. Kết quả được cập nhật tức thì, giúp bạn dễ dàng so sánh các phương án cài đặt máy thở khác nhau.
Giải thích công thức
$$\text{MAP} = \frac{\text{Ti}}{\text{Ti} + \text{Te}} \left( \text{PIP} - \text{PEEP} \right) + \text{PEEP}$$ Thành phần \(\frac{\text{Ti}}{\text{Ti} + \text{Te}}\) chính là tỷ lệ thời gian hít vào trong chu kỳ hô hấp (gọi là I-fraction). Nhân tỷ lệ này với áp lực đẩy (PIP − PEEP) cho ta phần áp lực trung bình đóng góp trong thì hít vào, và cộng thêm PEEP để khôi phục mức áp lực nền duy trì xuyên suốt cả chu kỳ. Đây là phép ước tính theo dạng sóng hình chữ nhật; trên thực tế máy thở sẽ tích phân dạng sóng áp lực thật và có thể hiển thị giá trị hơi khác một chút.
Ví dụ minh họa
Giả sử PIP = 25 cmH₂O, PEEP = 5 cmH₂O, Ti = 1 giây và Te = 2 giây. Tỷ lệ thời gian hít vào là \(\frac{1}{1 + 2} = 0{,}333\). Khi đó $$\text{MAP} = 0{,}333 \times (25 - 5) + 5 = 0{,}333 \times 20 + 5 = 6{,}67 + 5 = 11{,}67 \text{ cmH}_2\text{O}$$
Câu hỏi thường gặp
Giá trị này có giống MAP hiển thị trên máy thở không? Không hoàn toàn. Các máy thở hiện đại tích phân dạng sóng áp lực đo được, nên công thức sóng vuông này chỉ là phép xấp xỉ, song thường khá sát với các chế độ kiểm soát áp lực và các phương thức thông khí thông thường.
Vì sao tăng Ti lại làm MAP tăng? Thời gian hít vào dài hơn làm tăng phần thời gian chu kỳ ở mức áp lực hít vào cao hơn, do đó kéo giá trị trung bình lên cao.
MAP có thể thấp hơn PEEP không? Không. Vì PEEP là mức nền và PIP luôn ít nhất bằng PEEP, nên MAP luôn nằm trong khoảng giữa PEEP và PIP.