PHQ-9 là gì?
PHQ-9 (Patient Health Questionnaire-9) là bộ câu hỏi tự đánh giá dùng để sàng lọc trầm cảm, được sử dụng rộng rãi và đã được kiểm chứng khoa học. Bộ câu hỏi này chuyển chín tiêu chí chẩn đoán rối loạn trầm cảm chủ yếu thành chín câu hỏi, mỗi câu hỏi xem trong hai tuần qua bạn bị một triệu chứng nào đó làm phiền với tần suất ra sao. Công cụ sẽ cộng các câu trả lời của bạn thành một điểm tổng từ 0 đến 27 và cho biết mức độ tương ứng. Đây chỉ là công cụ hỗ trợ sàng lọc mang tính tham khảo, không phải kết quả chẩn đoán — chỉ bác sĩ hoặc chuyên gia y tế đủ chuyên môn mới có thể chẩn đoán trầm cảm.
Cách sử dụng công cụ
Với mỗi câu trong chín câu hỏi, hãy chọn mức phù hợp nhất với tần suất bạn gặp vấn đề đó trong hai tuần gần đây: 0 = Hoàn toàn không, 1 = Vài ngày, 2 = Hơn một nửa số ngày, và 3 = Gần như mỗi ngày. Công cụ sẽ cộng chín giá trị này lại và xếp kết quả vào một trong năm mức độ.
Giải thích công thức
Điểm PHQ-9 đơn giản là tổng điểm của cả chín mục:
$$\text{Điểm} = \sum_{i=1}^{9} Q_i = \text{c1} + \text{c2} + \cdots + \text{c9}$$Vì mỗi mục dao động từ 0 đến 3 nên điểm thấp nhất có thể là 0 và cao nhất là 27. Các ngưỡng phân loại tiêu chuẩn là: 0–4 tối thiểu, 5–9 nhẹ, 10–14 vừa, 15–19 khá nặng, và 20–27 nặng. Điểm từ 10 trở lên là ngưỡng thường được dùng để gợi ý rằng có thể cần đánh giá lâm sàng thêm về trầm cảm.
Ví dụ minh họa
Giả sử một người trả lời: \(c1=2\), \(c2=3\), \(c3=1\), \(c4=2\), \(c5=1\), \(c6=0\), \(c7=2\), \(c8=0\), \(c9=1\). Tổng điểm là
$$2+3+1+2+1+2+0+0+1 = 12$$Điểm 12 nằm trong khoảng 10–14, được xếp vào nhóm trầm cảm mức độ vừa. Vì mục 9 (ý nghĩ tự làm hại bản thân) lớn hơn 0, kết quả cũng cảnh báo rằng người này nên tìm kiếm sự hỗ trợ.
Câu hỏi thường gặp
Điểm cao có nghĩa là tôi bị trầm cảm không? Không. PHQ-9 chỉ là công cụ sàng lọc. Điểm cao cho thấy bạn nên trao đổi về các triệu chứng của mình với bác sĩ hoặc chuyên gia y tế để được đánh giá đúng cách.
Mục 9 đo lường điều gì? Mục 9 hỏi về những ý nghĩ rằng thà chết đi còn hơn hoặc muốn tự làm tổn thương bản thân. Bất kỳ điểm nào lớn hơn 0 ở mục này đều cần được quan tâm bất kể điểm tổng là bao nhiêu. Nếu bạn đang có những ý nghĩ này, hãy tìm kiếm sự giúp đỡ ngay lập tức. Tại Việt Nam, bạn có thể gọi tổng đài tư vấn tâm lý Ngày Mai 096 306 1414, hoặc đường dây nóng cấp cứu 115; tại Hoa Kỳ có thể gọi hoặc nhắn tin tới số 988.
Tôi có thể làm bài này bao lâu một lần? PHQ-9 thường được làm lại theo thời gian để theo dõi sự thay đổi của triệu chứng và đáp ứng với điều trị, thường là sau mỗi vài tuần.
