Công Cụ Này Làm Gì
Chỉ cần hai điểm phân biệt bất kỳ nằm trên một đường thẳng, công cụ sẽ tính hệ số góc (m) và giao điểm với trục y (b), sau đó dựng nên phương trình đầy đủ dạng \(y = mx + b\). Công cụ xử lý được mọi trường hợp: hệ số góc dương, âm, phân số hay bằng 0, đồng thời nhận biết đường thẳng đứng khi hệ số góc không xác định.
Cách Sử Dụng
Nhập tọa độ điểm thứ nhất (x₁, y₁) và điểm thứ hai (x₂, y₂). Công cụ sẽ tính độ thay đổi theo trục y (rise) và độ thay đổi theo trục x (run), lấy chúng chia cho nhau để ra hệ số góc, rồi thay ngược lại để tìm vị trí đường thẳng cắt trục y.
Giải Thích Công Thức
Hệ số góc cho biết độ dốc của đường thẳng: $$m = \frac{\text{y}_2 - \text{y}_1}{\text{x}_2 - \text{x}_1}$$. Khi đã có \(m\), ta tìm giao điểm trục y bằng cách biến đổi phương trình \(y = mx + b\) tại điểm thứ nhất: $$b = \text{y}_1 - m \cdot \text{x}_1$$. Nếu \(\text{x}_2 = \text{x}_1\) thì run bằng 0, đường thẳng trở thành thẳng đứng và hệ số góc không xác định (phương trình lúc này có dạng x = hằng số).
Ví Dụ Minh Họa
Với hai điểm (1, 2) và (3, 6): rise = \(6 - 2 = 4\), run = \(3 - 1 = 2\), nên $$m = \frac{4}{2} = \mathbf{2}.$$ Tiếp đó $$b = 2 - 2 \cdot 1 = \mathbf{0}.$$ Vậy đường thẳng có phương trình \(y = 2x\).
Các kịch bản độ dốc nhìn nhanh
Mỗi hàng dùng \(m = \dfrac{y_2 - y_1}{x_2 - x_1}\) và \(b = y_1 - m\,x_1\).
| Điểm 1 | Điểm 2 | Độ dốc m | Giao điểm trục tung b | Phương trình | Loại đường thẳng |
|---|---|---|---|---|---|
| (1, 2) | (3, 6) | 2 | 0 | y = 2x | Độ dốc dương (đi lên) |
| (0, 5) | (2, 1) | −2 | 5 | y = −2x + 5 | Độ dốc âm (đi xuống) |
| (1, 4) | (5, 4) | 0 | 4 | y = 4 | Độ dốc bằng không (nằm ngang) |
| (2, 1) | (6, 3) | 1/2 | 0 | y = x/2 | Độ dốc phân số (đi lên thoai thoải) |
| (3, 1) | (3, 7) | Không xác định | Không có | x = 3 | Đường thẳng đứng |
Kiểm tra hàng đầu tiên: \(m = \dfrac{6 - 2}{3 - 1} = 2\), sau đó \(b = 2 - 2 \cdot 1 = 0\). Kiểm tra hàng thứ hai: \(m = \dfrac{1 - 5}{2 - 0} = -2\), sau đó \(b = 5 - (-2)\cdot 0 = 5\).
Thuật ngữ chính
- Độ dốc (m)
- Một số đo mức độ dốc của đường thẳng: sự thay đổi của y chia cho sự thay đổi của x giữa hai điểm bất kỳ trên đường thẳng.
- Giao điểm trục tung (b)
- Giá trị y tại điểm đường thẳng cắt trục y, tức là điểm mà \(x = 0\), được viết là \((0, b)\).
- Độ lên (rise)
- Sự thay đổi theo phương thẳng đứng giữa hai điểm: \(y_2 - y_1\).
- Độ chạy (run)
- Sự thay đổi theo phương ngang giữa hai điểm: \(x_2 - x_1\).
- Dạng độ dốc - giao điểm
- Phương trình \(y = mx + b\), trong đó \(m\) là độ dốc và \(b\) là giao điểm trục tung.
- Cặp có thứ tự (tọa độ)
- Cặp \((x, y)\) xác định vị trí một điểm trên mặt phẳng: x là vị trí theo phương ngang và y là vị trí theo phương thẳng đứng.
- Đường thẳng đứng
- Đường thẳng mà mọi điểm đều có cùng giá trị x, với phương trình \(x = c\). Độ chạy của nó bằng 0, nên độ dốc không xác định.
- Đường nằm ngang
- Đường thẳng mà mọi điểm đều có cùng giá trị y, với phương trình \(y = c\). Độ lên của nó bằng 0, nên độ dốc bằng 0.
- Độ dốc không xác định
- Độ dốc của đường thẳng đứng. Vì \(x_2 - x_1 = 0\), tỉ số độ lên/độ chạy có phép chia cho không và không có giá trị số.
Câu Hỏi Thường Gặp
Nếu hai điểm trùng nhau thì sao? Một điểm duy nhất không xác định được một đường thẳng — hãy nhập hai điểm khác nhau.
Vì sao hệ số góc của tôi không xác định? Khi \(\text{x}_1\) bằng \(\text{x}_2\), đường thẳng nằm theo phương thẳng đứng; đường thẳng đứng không có dạng phương trình hệ số góc – giao điểm.
Hệ số góc bằng 0 nghĩa là gì? Đó là đường thẳng nằm ngang; giá trị y không đổi và b chính bằng giá trị y đó.