D'Hondt Yöntemi ile Sandalye Dağıtımı Hesaplayıcı

D'Hondt Yöntemi ile Sandalye Dağıtımı Hesaplayıcı

Lider AI Skill PRO

Hesaplamaya Girin

Her partinin oy sayısını virgülle ayırarak girin.

Formül

bölümi,s=Oylaris+1tekrarla Sandalye sayısı kez:sonraki sandalyeyi şuna ver: arg⁡maxi⁡Oylarisandalyei+1\begin{gathered} \text{bölüm}_{i,s} = \dfrac{{{\text{Oylar}_i}}}{s+1} \\[1.5em] \text{tekrarla } \text{Sandalye sayısı} \text{ kez:} \\[0.4em] \text{sonraki sandalyeyi şuna ver: } \arg\max_i \dfrac{{{\text{Oylar}_i}}}{\text{sandalye}_i + 1} \end{gathered}
Kullanım istatistikleri

Reklam

Sonuç

Birinci parti
Party 1 — 2
sandalye · Dağıtılan toplam sandalye sayısı (D'Hondt yöntemi): 4
Parti Oylar Kazanılan sandalye
Party 1 12.000 2
Party 2 9.000 1
Party 3 6.000 1
Party 4 3.000 0
Toplam 4

Bu sayfadaki bir hatayı bildir

D'Hondt yöntemi nedir?

D'Hondt yöntemi (Jefferson yöntemi ya da en yüksek ortalama yöntemi olarak da bilinir), belirli sayıdaki parlamento sandalyesini, yarışan siyasi partiler arasında aldıkları oylarla orantılı şekilde dağıtmaya yarayan matematiksel bir yöntemdir. Nispi temsil esasına dayanan seçimlerde dünya genelinde yaygın olarak kullanılır; Belçika, İspanya, birçok üye ülkede Avrupa Parlamentosu seçimleri ve Japonya'nın Danışmanlar Meclisi nispi sandalyeleri (1983 seçimlerinden itibaren) bu yöntemi uygular. Türkiye'de de milletvekili seçimlerinde sandalye dağıtımı D'Hondt yöntemiyle yapılır. Algoritma her yerde aynı olduğundan bu hesaplayıcı evrenseldir ve tek bir ülkenin kurallarına bağlı değildir.

Bu hesaplayıcı nasıl kullanılır?

Her partinin aldığı toplam oyu virgülle ayrılmış bir liste olarak girin (örneğin 12000, 9000, 6000, 3000). İsterseniz aynı sırayla parti adlarını da yazabilirsiniz; boş bırakılan adlar otomatik olarak "Parti 1", "Parti 2" şeklinde adlandırılır. Dağıtılacak toplam sandalye sayısını belirleyin ve hesaplayın. Sonuç tablosu her partinin kaç sandalye kazandığını gösterir; toplam satırı ise bunların tam olarak mevcut sandalye sayısına eşit olduğunu doğrular.

Formülün açıklaması

\(V_s\) oya sahip her \(i\) partisi için yöntem, \(V_s/1\), \(V_s/2\), \(V_s/3\) şeklinde bir bölüm dizisi hesaplar. Tüm partilerin tüm bölümleri tek bir havuzda toplanır ve bunların en büyük \(S\) tanesi sandalye kazanır; her parti, bu ilk \(S\) sıralamadaki bölümleri kadar sandalye alır. Bunun eşdeğeri olarak sandalyeler tek tek dağıtılır: her adımda sandalye, \(V_s / (s_s + 1)\) değeri en yüksek olan partiye gider; burada \(s_s\) o partinin halihazırda kazandığı sandalye sayısıdır.

$$\text{quotient}_{i,s} = \frac{\text{Votes}_i}{s+1}, \qquad s = 0,1,2,\dots$$

$$\begin{gathered} \text{quotient}_{i,s} = \dfrac{\text{Votes}_i}{s+1} \\[1.5em] \text{repeat } \text{Number of Seats} \text{ times:} \\[0.4em] \text{award next seat to } \arg\max_i \dfrac{\text{Votes}_i}{\text{seats}_i + 1} \end{gathered}$$

Eşitlik durumunda sandalye, daha fazla toplam oya sahip partiye verilir; o da eşitse daha küçük parti sırasına sahip olana gider.

Reklam
Birkaç partinin oylarının ardışık bölenler 1, 2, 3 ile bölündüğü tablo; sandalye kazanan en büyük bölüm değerleri vurgulanmış
Her partinin oyları 1, 2, 3, … ile bölünür ve sandalyeler en yüksek bölüm değerlerine gider.

Çözümlü örnek

Oylar A=12000, B=9000, C=6000, D=3000 ve 4 sandalye. 1. sandalye A'ya gider (\(12000/1\)). 2. sandalye B'ye gider (\(9000/1\)). 3. sandalyede \(A/2=6000\) ile \(C/1=6000\) eşittir; daha fazla oyu olduğu için A kazanır. 4. sandalye C'ye gider (\(6000/1\)). Nihai dağılım: A=2, B=1, C=1, D=0 ve toplam 4.

Partilerin oy oranlarını dağıtılan sandalye oranlarıyla karşılaştıran yatay çubuk grafik
D'Hondt yöntemi oy oranlarını sandalye oranlarına dönüştürür ve büyük partilere hafifçe avantaj sağlar.

D'Hondt ile Sainte-Laguë: Sandalye Dağılımlarının Karşılaştırılması

Aynı oylar, kullanılan dağıtım yöntemine bağlı olarak farklı sandalye sayılarına yol açabilir. Aşağıda temel seçimde A = 12,000, B = 9,000, C = 6,000 ve D = 3,000 oy vardır (toplam 30,000). Varyant, 1,000 oyu olan küçük bir E partisi ekler (toplam 31,000). D'Hondt, 1, 2, 3, … bölenlerini kullanır; Sainte-Laguë (değiştirilmemiş) 1, 3, 5, … bölenlerini kullanır; en büyük kalan (Hare) yöntemi ise kota = toplam oy ÷ sandalye sayısını kullanır, her partiye tam kotalarını verir ve kalan sandalyeleri en büyük kesirli kalana göre dağıtır. Eşitlikler, toplam oyu daha fazla olan partinin lehine bozuldu.

Senaryo Sandalye Yöntem A B C D E
Temel (A–D) 5 D'Hondt 2 2 1 0 –
Temel (A–D) 5 Sainte-Laguë 2 2 1 0 –
Temel (A–D) 5 Hare 2 2 1 0 –
Temel (A–D) 6 D'Hondt 3 2 1 0 –
Temel (A–D) 6 Sainte-Laguë 2 2 1 1 –
Temel (A–D) 6 Hare 2 2 1 1 –
Temel (A–D) 10 D'Hondt 4 3 2 1 –
Temel (A–D) 10 Sainte-Laguë 4 3 2 1 –
Temel (A–D) 10 Hare 4 3 2 1 –
Varyant (A–E) 6 D'Hondt 3 2 1 0 0
Varyant (A–E) 6 Sainte-Laguë 2 2 1 1 0
Varyant (A–E) 6 Hare 2 2 1 1 0
Varyant (A–E) 11 D'Hondt 5 3 2 1 0
Varyant (A–E) 11 Sainte-Laguë 5 3 2 1 0
Varyant (A–E) 11 Hare 4 3 2 1 1

Tablo neyi gösteriyor?

  • 6 sandalyede D'Hondt, en büyük parti A'ya üçüncü sandalyeyi verir ve D'yi boş bırakır. Sainte-Laguë ve Hare ise D'ye bir sandalye verir.
  • Varyantta 11 sandalyede D'Hondt ve Sainte-Laguë, A'ya beş sandalye verir ve E'ye hiç vermez. Hare ise en büyük kalanı (0.355) nedeniyle E'ye bir sandalye verir ve A'ya yalnızca dört sandalye bırakır.
  • Temel durumda 10 sandalyede her oy toplamı kotaya (3,000) tam bölünür, bu nedenle üç yöntem de aynı sonucu verir. Farklılıklar, kalanlar düzensiz olduğunda ortaya çıkar.
  • 5 sandalyede beşinci sandalye gerçek bir eşitliktir (Sainte-Laguë'de B ve D ikisi de 3,000; Hare'de ikisi de 0.5 kalanı). Bu eşitlik toplam oylara göre çözüldü; dolayısıyla farklı bir eşitlik kuralı sonucu değiştirebilir.
  • Genel olarak D'Hondt büyük partileri, Sainte-Laguë büyük ve küçük partiler arasında daha tarafsızı, en büyük kalan yöntemi ise genellikle küçük partiler olan, büyük kesirli kalanı olan partilere yardım eder. Bu eğilimler ortalama olarak geçerlidir, her oy dağılımı için geçerli değildir.

Sandalyeler Elle Nasıl Dağıtılır (Bölüm Tablosu)

Örnek: A = 12,000, B = 9,000, C = 6,000, D = 3,000 oy ve S = 6 sandalye. Her partinin bölümü \(\text{bölüm} = \frac{ {\text{Oy}_i}}{s+1}\) biçimindedir, burada \(s = 0, 1, 2, \dots\) için geçerlidir ve s, partinin halihazırda sahip olduğu sandalye sayısıdır.

  1. Partileri sütunlar halinde listeleyin ve oy toplamlarını en üstte yazın: A 12,000 | B 9,000 | C 6,000 | D 3,000.
  2. Her toplamı 1, 2, 3, … sayılarına bölerek bölüm tablosunu oluşturun. Hiçbir parti S'den fazla sandalye kazanamayacağı için en fazla S satıra ihtiyacınız vardır.
    A: 12,000; 6,000; 4,000; 3,000
    B: 9,000; 4,500; 3,000; 2,250
    C: 6,000; 3,000; 2,000; 1,500
    D: 3,000; 1,500; 1,000; 750
  3. Tüm bölümleri en yüksekten en düşüğe sıralayın: 12,000 (A), 9,000 (B), 6,000 (A), 6,000 (C), 4,500 (B), 4,000 (A), sonra 3,000 (A, B, C, D arasında dörtlü eşitlik) ve benzeri.
  4. En yüksek S = 6 bölümü işaretleyin: 12,000, 9,000, 6,000, 6,000, 4,500 ve 4,000.
  5. Partiye göre işaretli bölümleri sayın: A'nın 3 (12,000; 6,000; 4,000), B'nin 2 (9,000; 4,500), C'nin 1 (6,000) sandalyesi var, D'nin 0'ı var.
  6. Eşitlik bozma kuralını uygulayın eğer son işaretli bölüm, işaretlenmemiş bir bölüme eşitse. Burada kullanılan kural: toplam oyu daha fazla olan parti kazanır, sonra daha düşük liste sırası. Bu örnekte 6. ve 7. bölümler (4,000 ve 3,000) farklıdır, dolayısıyla eşitlik bozmaya gerek yoktur. 7 sandalyede 3,000'lik dörtlü eşitlik en çok oyu olan A'ya giderdi. Yasal eşitlik kuralları ülkeden ülkeye değişir (bazıları kura çeker), bu yüzden seçiminize uygulanan kuralları kontrol edin.
  7. Toplamı doğrulayın: \(3 + 2 + 1 + 0 = 6 = S\). Sandalyeler S'ye toplanmıyorsa sıralamayı yeniden kontrol edin.
Reklam

Sandalye Dağıtımında Temel Terimler

Bölüm
Bir partinin oylarının bir bölen ile bölünmesiyle elde edilen sayı. Bölümler, bir sonraki sandalyeyi kimin alacağına karar vermek için partiler arasında karşılaştırılır.
Bölen
Bir partinin oylarının bölündüğü sayı. D'Hondt 1, 2, 3, … kullanır; Sainte-Laguë 1, 3, 5, … kullanır (bazı ülkeler ilk böleni 1.4 gibi değiştirilmiş bir değerle kullanır).
En yüksek ortalamalar yöntemi
Sandalyeleri tek tek, mevcut en yüksek bölüme (sandalye başına ortalama oya) sahip partiye veren bir yöntem ailesi. D'Hondt ve Sainte-Laguë bu aileye aittir.
Jefferson yöntemi
Amerika Birleşik Devletleri'nde D'Hondt ile aynı işlem için kullanılan ad. Thomas Jefferson bunu Temsilciler Meclisi'ndeki sandalyelerin dağıtımı için önerdi; Victor D'Hondt ise bunu Belçika'da bağımsız olarak tanımladı.
Seçim barajı
Bir partinin sandalye dağıtımına katılabilmesi için ulaşması gereken asgari oy oranı (veya başka bir ölçüt). Yöntemin kendisi değil, her ülkenin yasası tarafından belirlenir.
Seçim bölgesi büyüklüğü
Bir bölgede seçilen sandalye sayısı. Büyük bölge büyüklükleri daha orantılı sonuçlar verir; küçük büyüklükler, özellikle D'Hondt altında, büyük partileri kayırır.
Dağıtım (apportionment)
Sabit sayıdaki sandalyelerin, oylara (veya nüfusa) göre partiler (veya bölgeler) arasında bölüştürülmesi süreci.
En büyük kalan yöntemi
Kotaya dayalı bir yöntem. Her parti, tam kotalarının (oy ÷ kota, örneğin Hare kotası = toplam oy ÷ sandalye sayısı) sayısı kadar sandalye alır. Kalan sandalyeler en büyük kesirli kalanlara sahip partilere gider.
Sainte-Laguë yöntemi
1, 3, 5, … tek bölenleriyle çalışan bir en yüksek ortalamalar yöntemi. Genellikle D'Hondt'a göre büyük partilere daha az avantaj sağlar.
Boşa giden oylar
Herhangi bir aday veya listenin seçilmesine katkıda bulunmayan oylar; sandalye kazanamayan partilere verilen oylar veya kazanmak için gerekenin üzerindeki oylar gibi. Bunların oranı, bir sistemin ne kadar orantılı olduğunun yaygın bir ölçüsüdür.

Sıkça sorulan sorular

D'Hondt büyük partileri mi yoksa küçük partileri mi kayırır? Sainte-Laguë yöntemine kıyasla sistematik olarak büyük partilerin lehine işler; çünkü 1, 2, 3 bölenleri daha yavaş büyür.

Sandalyeler her zaman toplama denk gelir mi? Evet; her adımda bir tane olmak üzere tam olarak \(S\) sandalye dağıtılır, dolayısıyla toplam her zaman girdiğiniz sandalye sayısına eşittir.

Sıfır oy alan bir parti ne olur? Bölümlerinin tamamı sıfırdır, bu yüzden normalde hiç sandalye kazanamaz; ancak sandalye sayısı, pozitif oy almış parti sayısını aşarsa bu durum değişebilir.

Son güncelleme:

Matematik ve İstatistik kategorisinde en popüler

Tüm Matematik ve İstatistik hesap makinelerini gör