İskonto Getirisi Nedir?
Banka iskonto getirisi (iskonto oranı ya da iskonto getirisi olarak da bilinir), ABD Hazine bonoları (T-bill), finansman bonosu ve banka kabulleri gibi kısa vadeli iskontolu enstrümanların getirisini ifade etmenin standart yoludur. Bu menkul kıymetler kupon ödemesi yapmaz; bunun yerine nominal değerinin altında bir fiyatla satılır ve vade sonunda nominal değer üzerinden geri ödenir. İskonto getirisi, bu kazancı para piyasası enstrümanlarında geçerli olan 360 günlük yıl esasıyla yıllıklandırır.
Bu Hesaplayıcı Nasıl Kullanılır?
Üç değer girin: menkul kıymetin vade sonunda ödeyeceği nominal değer (F), bugün fiilen ödediğiniz alış fiyatı (P) ve vadeye kalan gün sayısı (t). Hesaplayıcı; yıllıklandırılmış banka iskonto getirisini yüzde olarak, dolar cinsinden iskonto tutarını \((F - P)\) ve kuponlu tahvillerle daha kolay karşılaştırma yapmanız için tahvil eşdeğeri getiriyi verir.
Formülün Açıklaması
Banka iskonto getirisi şöyle hesaplanır:
$$\text{İskonto Getirisi} = \frac{\text{Nominal }(F) - \text{Fiyat }(P)}{\text{Nominal }(F)} \times \frac{360}{\text{Gün }(t)} \times 100\%$$İlk terim olan \(\frac{F - P}{F}\), iskontoyu nominal değerin bir kesri olarak ifade eder. İkinci terim olan \(\frac{360}{t}\) ise bu değeri 360 gün esasında yıllıklandırır. İskonto getirisinin paydada nominal değeri kullandığını unutmayın; bu durum gerçek yatırım getirisini bir miktar olduğundan düşük gösterir. Tahvil eşdeğeri getirinin (fiyatı ve 365 günlük yılı kullanan) ayrıca gösterilmesinin nedeni de budur.
Çözümlü Örnek
Diyelim ki 10.000 $ nominal değerli bir Hazine bonosunu 9.750 $'a satın aldınız ve bono 90 günde vade buluyor. İskonto tutarı \(10.000\,\$ - 9.750\,\$ = 250\,\$\)'dır. İskonto getirisi $$\frac{250}{10.000} \times \frac{360}{90} = 0{,}025 \times 4 = 0{,}10$$ yani %10,00 olur. Tahvil eşdeğeri getiri ise \(\frac{250}{9.750} \times \frac{365}{90} \approx \%10{,}40\)'tır.
Sıkça Sorulan Sorular
Neden 365 değil de 360 gün? Para piyasaları iskontolu enstrümanlarda geleneksel olarak 360 günlük yıl kullanır. Bu, gerçek takvim değil, bir kotasyon (fiyatlama) geleneğidir.
İskonto getirisi neden tahvil eşdeğeri getiriden düşüktür? İskonto getirisi nominal değere böler (daha büyük payda) ve 360 gün kullanır; bunların ikisi de değeri gerçek yatırım getirisine kıyasla düşürür.
ABD dışında da geçerli mi? 360/365 günlük yaklaşımlar uluslararası para piyasalarında yaygın olarak kullanılır; ancak belirli enstrümanlar yerel gün sayım kurallarına tabi olabilir. Türkiye'deki Hazine bonolarında ve yerel piyasalarda gün sayım esasları farklılık gösterebilir. Buradaki formül, standart ABD Hazine bonosu iskonto esasıyla uyumludur.