Vergiye Eşdeğer Getiri Nedir?
Vergiye eşdeğer getiri (İngilizce kısaltmasıyla TEY), tamamen vergiye tabi bir yatırımın, belediye tahvili gibi vergiden muaf bir yatırımın vergi sonrası getirisine ulaşabilmesi için ne kadar getiri sağlaması gerektiğini gösterir. ABD'deki birçok belediye tahvilinin (municipal bonds) faiz geliri gelir vergisinden muaf olduğundan, yüksek vergi dilimindeki bir yatırımcı için ilk bakışta mütevazı görünen vergisiz bir getiri, etiketinde yazandan çok daha değerli olabilir. Bu hesaplama aracı, vergiden muaf bir getiriyi vergiye tabi karşılığına çevirerek elmayla elmayı kıyaslamanızı sağlar. (Not: Bu mantık ABD vergi sistemine dayanır; Türkiye'deki vergi muafiyeti kuralları farklıdır.)
Nasıl Kullanılır?
Değerlendirdiğiniz yatırımın vergiden muaf getirisini girin, ardından marjinal vergi oranınızı yazın — yani kazandığınız bir sonraki gelir dilimine uygulanan oran. Hesapla düğmesine tıkladığınızda, aynı vergi sonrası getiriyi elde etmek için ihtiyaç duyacağınız vergiye tabi getiriyi ve vergiden muaf seçeneğin sağladığı getiri avantajını görürsünüz.
Formül Açıklaması
İlişki oldukça basittir: TEY = vergisiz getiri ÷ (1 − marjinal vergi oranı). Bir eksi vergi oranınıza bölmek, normalde ödeyeceğiniz vergileri hesaba katarak vergisiz getiriyi "brütleştirir". Vergi diliminiz ne kadar yüksekse, brütleştirme o kadar büyük olur ve vergiden muaf yatırımlar o kadar cazip hale gelir.
$$\text{TEY} = \frac{\text{Vergisiz Getiri (\%)}}{1 - \dfrac{\text{Vergi Oranı (\%)}}{100}}$$
Örnek Hesaplama
Diyelim ki bir belediye tahvili vergiden muaf olarak %3,5 getiri sağlıyor ve marjinal vergi oranınız %24. Vergiye tabi eşdeğer şöyle hesaplanır:
$$3{,}5 \div (1 - 0{,}24) = 3{,}5 \div 0{,}76 \approx \mathbf{4{,}605\%}$$
Yani vergiye tabi bir tahvilin, vergi sonrası size aynı parayı bırakabilmesi için yaklaşık %4,61 getiri sağlaması gerekir — bu da kabaca 1,1 puanlık bir getiri avantajı anlamına gelir.
Sıkça Sorulan Sorular
Hangi vergi oranını kullanmalıyım? Birleşik marjinal oranınızı kullanın. Eyalet içi belediye tahvillerini karşılaştıran ABD'li yatırımcılar, tahvil tümünden muafsa federal vergiyi eyalet (ve yerel) oranlarıyla birlikte ekleyebilir.
Bu hesaplama AMT veya de minimis kurallarını dikkate alıyor mu? Hayır. Bu basitleştirilmiş bir karşılaştırmadır; alternatif asgari vergiyi (AMT), sermaye kazancı uygulamasını ve diğer özel durumları göz ardı eder. Kararlarınız için bir vergi uzmanına danışın.
Sonuç neden %100'e yaklaşırken aşırı büyüyor? Vergi oranı %100'e yaklaştıkça bölen sıfıra yaklaşır ve eşdeğer getiri sınırsız şekilde büyür; modelin oranı %100'ün altında sınırlamasının nedeni de budur.
