Lợi suất tương đương thuế là gì?
Lợi suất tương đương thuế (TEY) cho bạn biết một khoản đầu tư chịu thuế hoàn toàn phải sinh lời ở mức nào mới sánh được với lợi nhuận sau thuế của một khoản đầu tư miễn thuế, chẳng hạn như trái phiếu chính quyền địa phương (municipal bond) ở Mỹ. Vì tiền lãi của nhiều trái phiếu địa phương được miễn thuế thu nhập, một mức lợi suất miễn thuế tưởng chừng khiêm tốn lại có giá trị lớn hơn nhiều so với con số trên giấy đối với nhà đầu tư ở khung thuế cao. Công cụ này quy đổi lợi suất miễn thuế sang mức tương đương chịu thuế để bạn có thể so sánh "táo với táo". Lưu ý: đây là công cụ gắn với hệ thống thuế của Mỹ; Việt Nam không có loại trái phiếu địa phương miễn thuế tương tự, nên quy tắc trong nước có thể khác.
Cách sử dụng
Nhập lợi suất miễn thuế của khoản đầu tư bạn đang cân nhắc, sau đó nhập thuế suất biên của bạn — mức thuế áp dụng cho phần thu nhập tăng thêm tiếp theo. Bấm nút tính toán, bạn sẽ thấy mức lợi suất chịu thuế cần đạt để có cùng lợi nhuận sau thuế, cùng với phần lợi suất chênh lệch mà lựa chọn miễn thuế mang lại.
Giải thích công thức
Mối quan hệ rất đơn giản:
$$\text{TEY} = \frac{\text{Tax-Free Yield (\%)}}{1 - \dfrac{\text{Tax Rate (\%)}}{100}}$$Việc chia cho một trừ đi thuế suất sẽ "cộng gộp" lại phần thuế mà lẽ ra bạn phải nộp, đưa lợi suất miễn thuế về mức trước thuế tương ứng. Khung thuế của bạn càng cao thì mức cộng gộp càng lớn và các khoản đầu tư miễn thuế càng trở nên hấp dẫn.
Ví dụ minh họa
Giả sử một trái phiếu địa phương có lợi suất miễn thuế 3,5% và thuế suất biên của bạn là 24%. Mức tương đương chịu thuế sẽ là
$$3{,}5 \div (1 - 0{,}24) = 3{,}5 \div 0{,}76 \approx 4{,}605\%$$Như vậy, một trái phiếu chịu thuế phải có lợi suất khoảng 4,61% mới giúp bạn giữ lại số tiền tương đương sau thuế — tức lợi thế lợi suất khoảng 1,1 điểm phần trăm.
Câu hỏi thường gặp
Tôi nên dùng thuế suất nào? Hãy dùng thuế suất biên gộp của bạn. Với nhà đầu tư Mỹ so sánh trái phiếu địa phương trong cùng bang, bạn có thể cộng cả thuế liên bang lẫn thuế bang (và thuế địa phương) nếu trái phiếu được miễn toàn bộ các loại thuế đó.
Công cụ này có tính đến AMT hay quy tắc de minimis không? Không. Đây chỉ là phép so sánh đơn giản và bỏ qua thuế tối thiểu thay thế (AMT), cách tính thuế lãi vốn cùng các tình huống đặc biệt khác. Hãy tham khảo chuyên gia thuế trước khi đưa ra quyết định.
Vì sao kết quả tăng vọt khi tiến gần 100%? Khi thuế suất tiến gần 100%, mẫu số tiến về 0 và lợi suất tương đương tăng vô hạn — đó là lý do mô hình giới hạn thuế suất dưới mức 100%.
