Denk Oranlar Nedir?
İki oran, sayılar farklı olsa bile nicelikler arasında aynı ilişkiyi ifade ediyorsa birbirine denktir. \(2:3\) oranı; \(4:6\), \(8:12\) ve \(20:30\) oranlarına denktir, çünkü her biri iki terimin de aynı sayıyla çarpılmasıyla elde edilir. Bu araç iki işi birden yapar: \(a:b\) oranından \(k\) çarpanı kullanarak denk bir oran üretir ve verilen iki oranın (\(a:b\) ile \(c:d\)) gerçekten eşit olup olmadığını kontrol eder.
Nasıl Kullanılır?
İlk oranı iki terim olarak girin: \(a\) ve \(b\). Ölçeklemek için bir \(k\) çarpanı yazın; araç size \((a \cdot k):(b \cdot k)\) sonucunu verir. Denkliği doğrulamak için \(c\) ve \(d\) değerlerini de doldurun. Araç, \(a \cdot d\) ile \(b \cdot c\) çapraz çarpımlarını karşılaştırır ve iki oranın eşleşip eşleşmediğini söyler.
Formül Açıklaması
Denk bir oran oluşturmak için iki terimi de eşit oranda ölçekleyin: $$\text{a} : \text{b} \;=\; \left(\text{a} \times \text{k}\right) : \left(\text{b} \times \text{k}\right)$$ Her iki taraf da aynı katsayıyla büyüdüğü için orantı korunur. Eşitliği test etmek için çapraz çarpımı kullanın: $$\text{a} : \text{b} = \text{c} : \text{d} \iff \text{a} \times \text{d} = \text{b} \times \text{c}$$ İki çapraz çarpım birbirine eşitse oranlar denktir; eşit değilse farklıdır.
Örnek Çözüm
\(2:3\) oranıyla ve \(4\) çarpanıyla başlayalım. Çarptığımızda \(8:12\) elde ederiz; yani \(2:3\) ile \(8:12\) birbirine denktir. Çapraz çarpımla doğrulayalım: $$a \cdot d = 2 \cdot 12 = 24 \quad\text{ve}\quad b \cdot c = 3 \cdot 8 = 24$$ Çapraz çarpımlar eşit olduğundan oranlar gerçekten denktir.
Sıkça Sorulan Sorular
Çarpan ondalık ya da kesir olabilir mi? Evet. Sıfırdan farklı her sayı çalışır; \(0{,}5\) kullanmak daha küçük bir denk oran, \(1{,}5\) kullanmak ise daha büyük bir denk oran üretir.
Bölme yerine neden çapraz çarpım kullanılır? Çapraz çarpım bölmeyi devre dışı bırakır; bu yüzden sıfıra bölme sorunuyla hiç karşılaşmaz ve ondalıklı sayılarda bile sorunsuz çalışır.
Sıralama önemli mi? Evet. \(2:3\) oranı, \(3:2\) oranıyla aynı değildir; bu nedenle karşılaştırma yaparken terimleri doğru sırada tutun.