Bu Hesaplama Aracı Ne İşe Yarar?
Örtük Faiz Oranı Hesaplama Aracı, belirli bir dönem sayısı boyunca bir başlangıç tutarını bir bitiş tutarına büyüten sabit bileşik getiri oranını hesaplar. Bu, gelecekteki değer formülünün tam tersidir: oranı bilip ileriye yönelik bir projeksiyon yapmak yerine, nereden başladığınızı ve nerede bitirdiğinizi zaten bilirsiniz ve aradaki bağlantıyı kuran oranı merak edersiniz. Dönemleriniz yıl cinsinden ölçüldüğünde bu, CAGR (Bileşik Yıllık Büyüme Oranı) ile aynı mantığa dayanır.
Nasıl Kullanılır?
Başlangıç değerini (P) girin — ilk yatırımınız, ana paranız veya başlangıç bakiyeniz. Bitiş değerini (A) girin — büyüme sonrası ulaşılan nihai tutar. Dönem sayısını (n) girin — genellikle yıl olarak alınır, ancak ay, çeyrek ya da tutarlı kullandığınız herhangi bir birim olabilir. Sonuç olarak dönem başına örtük oranı, tüm süre boyunca gerçekleşen toplam büyümeyi ve mutlak kazancı görürsünüz.
Formülün Açıklaması
Temel denklem şudur: $$r = \left( \frac{\text{A}}{\text{P}} \right)^{\frac{1}{n}} - 1$$ A'yı P'ye bölmek, tüm dönem boyunca elde edilen büyüme faktörünü verir. Bunu \(\frac{1}{n}\) kuvvetine yükseltmek, söz konusu büyümeyi her bir döneme eşit şekilde "yayar" ve 1 çıkarmak faktörü tekrar bir orana dönüştürür. Yüzde olarak ifade etmek için 100 ile çarpın.
Çözümlü Örnek
Diyelim ki 1.000 $ yatırdınız ve bu tutar 5 yıl sonra 1.500 $ oldu. Büyüme faktörü \(1.500 / 1.000 = 1{,}5\)'tir. \(\frac{1}{5}\) kuvvetine yükseltildiğinde \(1{,}5^{0{,}2} \approx 1{,}08447\) elde edilir; yani \(r \approx 0{,}08447\) ya da yaklaşık olarak yıllık %8,45. Toplam büyüme %50, kazanç ise 500 $ oldu.
Farklı Senaryolarda Örtük Oran
Hesap makinesi \(r = (A/P)^{1/n} - 1\) denklemini çözer. Sonuç, n için kullandığınız birimde (yıl, ay, çeyrek) dönem başına bir orandır. Tablo, \(A/P\) büyüme faktörünü kendi sütununda göstererek birkaç durumu sunar.
| Başlangıç değeri (P) | Bitiş değeri (A) | Dönem sayısı (n) | Büyüme faktörü (A/P) | Dönem başına örtük oran |
|---|---|---|---|---|
| 1.000 | 2.000 | 5 yıl | 2,000 | 14,87% |
| 1.000 | 2.000 | 10 yıl | 2,000 | %7,18 |
| 1.000 | 2.000 | 20 yıl | 2,000 | %3,53 |
| 1.000 | 1.500 | 5 yıl | 1,500 | %8,45 |
| 1.000 | 800 | 4 yıl | 0,800 | %-5,43 |
| 5.000 | 6.000 | 24 ay | 1,200 | ay başına %0,76 |
Çalışılmış örnek (kayıp durumu): \(r = (800/1000)^{1/4} - 1 = 0{,}8^{0{,}25} - 1 \approx 0{,}94574 - 1 = -0{,}0543\), yani dönem başına yaklaşık %-5,43. Negatif işaret, değerin net olarak düştüğü anlamına gelir.
Çalışılmış örnek (aylık dönemler): \(r = (6000/5000)^{1/24} - 1 = 1{,}2^{1/24} - 1 \approx 0{,}007626\), yani yaklaşık ay başına %0,76, yıl başına değil. n değeri aylar olarak girildiği için sonuç aylık bir orandır.
İki katına çıkma satırları, aynı 2 katlık sonuca ulaşmak için uzun bir vade için çok daha düşük bir oranın gerektiğini gösterir. 10 dönemde iki katına çıkmak dönem başına yaklaşık %7,18, 20 dönemde iki katına çıkmak ise yaklaşık %3,53 gerektirir.
Merkez bankalarının politika faizleri
Büyük merkez bankalarının en güncel resmi politika faizleri, otomatik güncellenir — banka mevduat ve kredi faizlerinin izlediği referans.
- Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası · Türkiye
- %36,00
- Tarih
- 2026-11-06
- 1 yıllık değişim
- −3,50 puan
Son değişim Azaldı −100 baz puan Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, 2026-10-23 tarihinde faizini değiştirdi: %37,00 → %36,00.
| Merkez bankası | Politika faizi | Tarih | 1 yıllık değişim |
|---|---|---|---|
| Brezilya Merkez Bankası · Brezilya | %13,75 | 2026-11-15 | −1,25 puan |
| Meksika Merkez Bankası · Meksika | %6,25 | 2026-11-10 | −1,00 puan |
| Federal Rezerv · Amerika Birleşik Devletleri | %3,75–4,00 | 2026-11-12 | 0 puan |
| Avrupa Merkez Bankası | %2,50 | 2026-11-16 | +0,50 puan |
| İsveç Merkez Bankası · İsveç | %2,00 | 2026-11-16 | +0,25 puan |
| Suudi Arabistan Merkez Bankası · Suudi Arabistan | %4,50 | 2026-10-29 | 0 puan |
| Avustralya Merkez Bankası · Avustralya | %4,60 | 2026-10-31 | +1,00 puan |
| Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası · Türkiye | %36,00 | 2026-11-06 | −3,50 puan |
| Rusya Merkez Bankası · Rusya | %14,00 | 2026-11-10 | −2,50 puan |
| Çin Halk Bankası · Çin | %3,00 | 2026-11-10 | 0 puan |
| Kanada Merkez Bankası · Kanada | %2,50 | 2026-11-12 | +0,25 puan |
| Hindistan Merkez Bankası · Hindistan | %5,50 | 2026-10-19 | 0 puan |
| İngiltere Merkez Bankası · Birleşik Krallık | %4,00 | 2026-11-16 | 0 puan |
| Japonya Merkez Bankası · Japonya | %1,25 | 2026-11-10 | +0,75 puan |
| Kore Merkez Bankası · Güney Kore | %3,00 | 2026-11-02 | +0,50 puan |
Türkiye için banka faiz oranları
Türkiye ticari bankalarının borç alanlardan ortalama olarak aldığı ve tasarruf sahiplerine ödediği faiz; merkez bankasının Dünya Bankası’na bildirdiği verilere göre (yıllık).
- Mevduat faizi 2025
- %57,60
| Yıl | Kredi faizi | Mevduat faizi |
|---|---|---|
| 2025 | — | %57,60 |
| 2024 | — | %71,04 |
| 2023 | — | %51,33 |
| 2022 | — | %27,04 |
| 2021 | — | %20,70 |
| 2020 | — | %13,36 |
Reel faiz, enflasyona (GSYH deflatörü) göre düzeltilmiş kredi faizidir. Belirli bir bankanın size sunduğu oran farklı olabilir.
En son veri: 2026-11-06 Veriler 2026-11-16 tarihinde güncellendi · güncel
Kaynak: Banco Central do Brasil ODbL; Bank for International Settlements (BIS) BIS istatistiklerinin kullanım koşulları; Board of Governors of the Federal Reserve System Kamu malı (ABD hükümeti eseri); European Central Bank ECB yeniden kullanım politikası; The World Bank Group CC BY 4.0; Sveriges Riksbank Riksbank açık veri koşulları; Reserve Bank of Australia 2026 RBA telif hakkı koşulları (Cash Rate); Bank of Canada Kanada Merkez Bankası kullanım koşulları; Bank of England Open Government Licence v3.0
Bir yıllık değişim bu verilerden CalculatorLib tarafından hesaplanmıştır. Etiketler CalculatorLib tarafından çevrilmiştir: BIS tarafından yapılmış resmî bir çeviri değildir.
Kaynak ayrıntıları ve yöntem
- Banco Central do Brasil
- Bank for International Settlements (BIS) — Central bank policy rates
- Board of Governors of the Federal Reserve System
- European Central Bank
- The World Bank Group — World Development Indicators (FR.INR.DPST)
- Sveriges Riksbank
- Reserve Bank of Australia 2026
- Bank of Canada
- Bank of England
Sıkça Sorulan Sorular
Bu, CAGR ile aynı şey mi? Evet — dönemler yıl olduğunda örtük oran, Bileşik Yıllık Büyüme Oranı'na (CAGR) eşittir.
Bitiş değeri başlangıç değerinden düşükse ne olur? Hesaplama aracı negatif bir oran döndürür; bu da dönem başına bir kayıp olduğunu gösterir.
Yıl yerine ay kullanabilir miyim? Evet. Sadece n değerini ay sayısı olarak girin; ortaya çıkan oran aylık oran olacaktır.