Basit Faiz Nedir?
Basit faiz, yalnızca başlangıçtaki anapara üzerinden hesaplanan faizdir; daha önce kazanılan faiz hesaba katılmaz. Kısa vadeli kredilerde, taşıt finansmanında, bazı tasarruf ürünlerinde ve tahvillerde sıkça kullanılır. Hesaplama tabanı hiç değişmediği için faiz, zaman içinde doğrusal olarak artar; bu da onu kolayca öngörülebilir kılar.
Hesaplama Aracını Nasıl Kullanırsınız?
Üç değer girmeniz yeterli: anapara (\(P\)) — yatırılan ya da borç alınan başlangıç tutarı; yüzde olarak yıllık faiz oranı; ve yıl cinsinden süre (kesirli dönemler için ondalık kullanın, örneğin altı ay için 0,5). Araç, toplam faizi ve vade sonundaki tutarı size verir.
Formülün Açıklaması
Temel formül $$I = P \cdot r \cdot t$$ şeklindedir; burada \(r\), oranın ondalık karşılığıdır (%5, 0,05 olarak yazılır). Toplam bakiye ise $$A = P(1 + r t)$$ formülüyle bulunur; bu da basitçe faizi anaparaya geri ekler. Bileşik faizden farklı olarak burada üs bulunmaz, çünkü faiz hiçbir zaman yeniden yatırılmaz.
Örnek Hesaplama
Diyelim ki yılda %5 faizle 3 yıllığına 1.000 $ yatırdınız. Bu durumda \(r = 0{,}05\) olur ve $$I = 1000 \times 0{,}05 \times 3 = 150 \text{ \$}$$ eder. Toplam tutar ise $$A = 1000 \times (1 + 0{,}05 \times 3) = 1000 \times 1{,}15 = 1.150 \text{ \$}$$ olur.
Merkez bankalarının politika faizleri
Büyük merkez bankalarının en güncel resmi politika faizleri, otomatik güncellenir — banka mevduat ve kredi faizlerinin izlediği referans.
- Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası · Türkiye
- %36,00
- Tarih
- 2026-11-06
- 1 yıllık değişim
- −3,50 puan
Son değişim Azaldı −100 baz puan Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, 2026-10-23 tarihinde faizini değiştirdi: %37,00 → %36,00.
| Merkez bankası | Politika faizi | Tarih | 1 yıllık değişim |
|---|---|---|---|
| Brezilya Merkez Bankası · Brezilya | %13,75 | 2026-11-16 | −1,25 puan |
| Meksika Merkez Bankası · Meksika | %6,25 | 2026-11-10 | −1,00 puan |
| Federal Rezerv · Amerika Birleşik Devletleri | %3,75–4,00 | 2026-11-13 | 0 puan |
| Avrupa Merkez Bankası | %2,50 | 2026-11-16 | +0,50 puan |
| İsveç Merkez Bankası · İsveç | %2,00 | 2026-11-16 | +0,25 puan |
| Suudi Arabistan Merkez Bankası · Suudi Arabistan | %4,50 | 2026-10-29 | 0 puan |
| Avustralya Merkez Bankası · Avustralya | %4,60 | 2026-10-31 | +1,00 puan |
| Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası · Türkiye | %36,00 | 2026-11-06 | −3,50 puan |
| Rusya Merkez Bankası · Rusya | %14,00 | 2026-11-10 | −2,50 puan |
| Çin Halk Bankası · Çin | %3,00 | 2026-11-10 | 0 puan |
| Kanada Merkez Bankası · Kanada | %2,50 | 2026-11-13 | +0,25 puan |
| Hindistan Merkez Bankası · Hindistan | %5,50 | 2026-10-19 | 0 puan |
| İngiltere Merkez Bankası · Birleşik Krallık | %4,00 | 2026-11-16 | 0 puan |
| Japonya Merkez Bankası · Japonya | %1,25 | 2026-11-10 | +0,75 puan |
| Kore Merkez Bankası · Güney Kore | %3,00 | 2026-11-02 | +0,50 puan |
Türkiye için banka faiz oranları
Türkiye ticari bankalarının borç alanlardan ortalama olarak aldığı ve tasarruf sahiplerine ödediği faiz; merkez bankasının Dünya Bankası’na bildirdiği verilere göre (yıllık).
- Mevduat faizi 2025
- %57,60
| Yıl | Kredi faizi | Mevduat faizi |
|---|---|---|
| 2025 | — | %57,60 |
| 2024 | — | %71,04 |
| 2023 | — | %51,33 |
| 2022 | — | %27,04 |
| 2021 | — | %20,70 |
| 2020 | — | %13,36 |
Reel faiz, enflasyona (GSYH deflatörü) göre düzeltilmiş kredi faizidir. Belirli bir bankanın size sunduğu oran farklı olabilir.
En son veri: 2026-11-06 Veriler 2026-11-16 tarihinde güncellendi · güncel
Kaynak: Banco Central do Brasil ODbL; Bank for International Settlements (BIS) BIS istatistiklerinin kullanım koşulları; Board of Governors of the Federal Reserve System Kamu malı (ABD hükümeti eseri); European Central Bank ECB yeniden kullanım politikası; The World Bank Group CC BY 4.0; Sveriges Riksbank Riksbank açık veri koşulları; Reserve Bank of Australia 2026 RBA telif hakkı koşulları (Cash Rate); Bank of Canada Kanada Merkez Bankası kullanım koşulları; Bank of England Open Government Licence v3.0
Bir yıllık değişim bu verilerden CalculatorLib tarafından hesaplanmıştır. Etiketler CalculatorLib tarafından çevrilmiştir: BIS tarafından yapılmış resmî bir çeviri değildir.
Kaynak ayrıntıları ve yöntem
- Banco Central do Brasil
- Bank for International Settlements (BIS) — Central bank policy rates
- Board of Governors of the Federal Reserve System
- European Central Bank
- The World Bank Group — World Development Indicators (FR.INR.DPST)
- Sveriges Riksbank
- Reserve Bank of Australia 2026
- Bank of Canada
- Bank of England
Sıkça Sorulan Sorular
Bunun bileşik faizden farkı nedir? Basit faiz yalnızca anapara üzerinden işlerken, bileşik faiz anapara ile birikmiş faizin toplamı üzerinden işler; bu nedenle bileşik faiz daha hızlı büyür.
Sürem ay cinsindeyse ne yapmalıyım? Ayları 12'ye bölerek yıla çevirin. Örneğin 18 ay = 1,5 yıl eder.
Oranı ondalık olarak girebilir miyim? Oranı burada yüzde olarak girin (örneğin %5 için 5 yazın). Araç, bu değeri kendi içinde 100'e böler.