Ne işe yarar?
Bu araç, taban (b) ve yükseklik (h) değerlerini bildiğinizde ikizkenar üçgenin iki eşit kenarının (a) uzunluğunu bulur. İkizkenar üçgende iki kenar eşit uzunluktadır; tepe noktasından tabana inen yükseklik, tabanı iki eşit parçaya böler ve böylece iki dik üçgen oluşturur. Her bir eşit kenar, bu dik üçgenlerden birinin hipotenüsüdür.
Nasıl kullanılır?
Taban uzunluğunu ve yüksekliği aynı birimde girin (cm, m, inç — hepsi olur, yeter ki birbiriyle uyumlu olsun). Hesaplayıcı size kenar uzunluğunu, ayrıca bonus olarak çevre ve alanı da verir. Tüm sonuçlar girdiğiniz birimi kullanır (alan ise birimin karesi cinsindendir).
Formülün açıklaması
Yükseklik tabanı tam ortadan böldüğü için, oluşan her dik üçgenin dik kenarları h ve b/2 olur. Pisagor teoremine göre eşit kenar
$$a = \sqrt{\text{Yükseklik (h)}^{2} + \left(\frac{\text{Taban (b)}}{2}\right)^{2}}$$şeklinde bulunur. Buradan çevre \(Ç = b + 2a\) ve üçgenin tamamının alanı \(A = \frac{1}{2} \times b \times h\) olarak hesaplanır.
Örnek hesaplama
Diyelim ki taban b = 6 ve yükseklik h = 4 olsun. Tabanın yarısı 3 olduğundan
$$a = \sqrt{4^{2} + 3^{2}} = \sqrt{16 + 9} = \sqrt{25} = 5$$çıkar. Çevre \(6 + 2 \times 5 = 16\), alan ise \(\frac{1}{2} \times 6 \times 4 = 12\) olur.
Farklı Taban ve Yükseklik Kombinasyonları için Kenar Uzunluğu
Kenar \(a = \sqrt{h^2 + (b/2)^2}\) ile bulunur. Çevre \(P = b + 2a\), alan ise \(A = \tfrac{1}{2}bh\) ile verilir. Gerektiği yerlerde değerler iki ondalık basamağa yuvarlanmıştır.
| Taban b | Yükseklik h | Kenar a | Çevre b + 2a | Alan bh/2 |
|---|---|---|---|---|
| 6 | 4 | \(\sqrt{16+9}=5\) | 16 | 12 |
| 10 | 12 | \(\sqrt{144+25}=\)13 | 36 | 60 |
| 8 | 3 | \(\sqrt{9+16}=5\) | 18 | 12 |
| 4 | 10 | \(\sqrt{100+4}=\sqrt{104}\approx 10.20\) | ≈ 24.40 | 20 |
| 12 | 5 | \(\sqrt{25+36}=\sqrt{61}\approx 7.81\) | ≈ 27.62 | 30 |
| 12 | 2.5 | \(\sqrt{6.25+36}=6.5\) | 25 | 15 |
Her satırda kenar a, hem yükseklik h'den hem de yarım taban b/2'den büyüktür. Bunun nedeni, a'nın diğer iki kenarı h ve b/2 olan bir dik üçgenin hipotenüsü olması ve dik üçgende hipotenüsün her zaman en uzun kenar olmasıdır. Ancak kenar her zaman tüm taban b'den uzun değildir. Son satırda taban 12, kenar ise yalnızca 6.5'tir.
Temel Terimler ve Değişkenler
- Kenar (a): bir ikizkenar üçgenin eşit uzunluktaki iki kenarından biri. Hesaplayıcının bulduğu değer budur.
- Taban (b): genellikle kenarlardan uzunluğu farklı olan üçüncü kenar.
- Yükseklik / yükseklik doğrusu (h): tepe noktasından tabana olan dik uzaklık.
- Tepe noktası: iki eşit kenarın birleştiği, tabanın karşısındaki köşe.
- Taban açıları: tabanın uçlarındaki, her biri kenarlardan birinin karşısında yer alan iki eşit açı.
- Yarım taban (b/2): taban uzunluğunun yarısı. Yükseklik tabanı bu uzunlukta iki parçaya böler.
- Hipotenüs: bir dik üçgenin en uzun kenarı. Yükseklik çizildiğinde ikizkenar üçgen iki dik üçgene ayrılır ve kenar a her birinin hipotenüsüdür.
- Çevre: üçgenin etrafındaki toplam uzunluk, \(P = b + 2a\).
- Alan: üçgenin çevrelediği yüzey, \(A = \tfrac{1}{2}bh\).
Yükseklik her zaman tabana diktir. Yalnızca üçgen ikizkenar (veya eşkenar) olduğunda ve yükseklik tepe noktasından çizildiğinde tabanı ortalar. Çeşitkenar bir üçgende ise bir yükseklik genellikle kenarın orta noktasına düşmez.
Sıkça Sorulan Sorular
Yükseklik, kenarla aynı şey mi? Hayır. Yükseklik, tepe noktasından tabana inen dik mesafedir; üçgenin kenarlarından biri değildir.
Sonuç hangi birimde çıkar? Girdiğiniz birimle aynı. Taban ve yükseklik cm cinsindense kenar da cm, alan da cm² cinsinden olur.
Eşkenar üçgen için de kullanabilir miyim? Evet — eşkenar üçgen, ikizkenar üçgenin özel bir halidir; ancak doğru yüksekliği girmeniz gerekir (\(h = \frac{b\sqrt{3}}{2}\)).