Công cụ này làm gì?
Máy tính này giúp bạn tìm độ dài hai cạnh bên bằng nhau (a) của một tam giác cân khi đã biết cạnh đáy (b) và chiều cao (h). Tam giác cân có hai cạnh dài bằng nhau; đường cao kẻ từ đỉnh xuống cạnh đáy sẽ chia cạnh đáy thành hai phần bằng nhau, tạo thành hai tam giác vuông. Khi đó, mỗi cạnh bên chính là cạnh huyền của một trong hai tam giác vuông ấy.
Cách sử dụng
Nhập độ dài cạnh đáy và chiều cao theo cùng một đơn vị (cm, m, inch — bất kỳ đơn vị nào, miễn là chúng giống nhau). Máy tính sẽ trả về độ dài cạnh bên, cùng với chu vi và diện tích như một phần thưởng thêm. Mọi kết quả đều dùng chung đơn vị bạn nhập vào (riêng diện tích tính theo đơn vị bình phương).
Giải thích công thức
Vì đường cao chia đôi cạnh đáy nên mỗi tam giác vuông có hai cạnh góc vuông là h và b/2. Áp dụng định lý Pythagore, cạnh bên bằng nhau được tính bằng $$a = \sqrt{\text{Height (h)}^{2} + \left(\frac{\text{Base (b)}}{2}\right)^{2}}$$ Chu vi khi đó là \(P = b + 2a\), còn diện tích của cả tam giác là \(A = \tfrac{1}{2} \times b \times h\).
Ví dụ minh họa
Giả sử cạnh đáy b = 6 và chiều cao h = 4. Nửa cạnh đáy là 3, vậy $$a = \sqrt{4^{2} + 3^{2}} = \sqrt{16 + 9} = \sqrt{25} = 5$$ Chu vi là \(6 + 2 \times 5 = 16\), và diện tích là \(\tfrac{1}{2} \times 6 \times 4 = 12\).
Chiều dài cạnh bên cho các tổ hợp đáy và chiều cao khác nhau
Cạnh bên được tính bằng \(a = \sqrt{h^2 + (b/2)^2}\). Chu vi là \(P = b + 2a\) và diện tích là \(A = \tfrac{1}{2}bh\). Các giá trị được làm tròn đến hai chữ số thập phân khi cần thiết.
| Đáy b | Chiều cao h | Cạnh bên a | Chu vi b + 2a | Diện tích bh/2 |
|---|---|---|---|---|
| 6 | 4 | \(\sqrt{16+9}=5\) | 16 | 12 |
| 10 | 12 | \(\sqrt{144+25}=\)13 | 36 | 60 |
| 8 | 3 | \(\sqrt{9+16}=5\) | 18 | 12 |
| 4 | 10 | \(\sqrt{100+4}=\sqrt{104}\approx 10.20\) | ≈ 24.40 | 20 |
| 12 | 5 | \(\sqrt{25+36}=\sqrt{61}\approx 7.81\) | ≈ 27.62 | 30 |
| 12 | 2.5 | \(\sqrt{6.25+36}=6.5\) | 25 | 15 |
Trong mọi hàng, cạnh bên a đều lớn hơn cả chiều cao h và nửa đáy b/2. Lý do là a là cạnh huyền của một tam giác vuông có hai cạnh còn lại là h và b/2, và cạnh huyền luôn là cạnh dài nhất của tam giác vuông. Tuy nhiên, cạnh bên không phải lúc nào cũng dài hơn toàn bộ đáy b. Ở hàng cuối cùng, đáy là 12 còn cạnh bên chỉ là 6.5.
Các thuật ngữ và biến chính
- Cạnh bên (a): một trong hai cạnh bằng nhau của tam giác cân. Đây là giá trị mà máy tính tìm ra.
- Đáy (b): cạnh thứ ba, thường là cạnh có độ dài khác với hai cạnh bên.
- Chiều cao / đường cao (h): khoảng cách vuông góc từ đỉnh đến đáy.
- Đỉnh: đỉnh nơi hai cạnh bên bằng nhau gặp nhau, đối diện với đáy.
- Góc đáy: hai góc bằng nhau ở hai đầu của đáy, mỗi góc đối diện với một cạnh bên.
- Nửa đáy (b/2): một nửa độ dài đáy. Chiều cao chia đáy thành hai đoạn có độ dài này.
- Cạnh huyền: cạnh dài nhất của tam giác vuông. Khi vẽ chiều cao, tam giác cân được chia thành hai tam giác vuông, và cạnh bên a là cạnh huyền của mỗi tam giác.
- Chu vi: tổng độ dài quanh tam giác, \(P = b + 2a\).
- Diện tích: phần bề mặt được bao quanh bởi tam giác, \(A = \tfrac{1}{2}bh\).
Chiều cao luôn vuông góc với đáy. Nó chia đôi đáy chỉ khi tam giác là tam giác cân (hoặc đều) và chiều cao được vẽ từ đỉnh. Trong tam giác thường, đường cao nói chung không rơi đúng vào trung điểm của cạnh.
Câu hỏi thường gặp
Chiều cao có phải là một cạnh không? Không. Chiều cao là khoảng cách vuông góc từ đỉnh xuống cạnh đáy, chứ không phải là một trong các cạnh của tam giác.
Kết quả dùng đơn vị nào? Đúng đơn vị bạn đã nhập. Nếu cạnh đáy và chiều cao tính bằng cm thì cạnh bên cũng tính bằng cm và diện tích tính bằng cm².
Tôi có thể dùng cho tam giác đều không? Có — tam giác đều là một trường hợp đặc biệt của tam giác cân, nhưng bạn phải nhập đúng chiều cao của nó (\(h = b\sqrt{3}/2\)).