Tersine yüzde hesaplama aracı nedir?
Tersine yüzde hesaplama aracı, bilinen bir son tutardan geriye doğru çalışarak yüzde eklenmeden ya da çıkarılmadan önceki asıl değeri bulur. İndirimli bir fiyat gördüğünüzde etiketteki indirim öncesi fiyatı merak ettiğinizde ya da elinizde zaten bir kâr payı (markup) eklenmiş toplam varken temel rakamı bulmak istediğinizde işinizi epey kolaylaştırır.
Nasıl kullanılır?
Hâlihazırda bildiğiniz son fiyatı girin, değişim yüzdesini yazın ve bu yüzdenin bir indirim mi (fiyat düştü) yoksa zam mı (fiyat arttı) olduğunu seçin. Hesaplayıcı, hem orijinal fiyatı hem de iki tutar arasındaki farkı size gösterir.
Formül açıklaması
Bir fiyat p oranında (yüzdenin 100'e bölünmüş hali) değişiyorsa, son fiyat orijinal fiyatın bir katsayıyla çarpımına eşittir. İndirimde bu katsayı \((1 - p)\), zamda ise \((1 + p)\) olur. Tersine çevirmek için son fiyatı bu katsayıya bölersiniz:
$$\text{Orijinal} = \frac{\text{Son Fiyat}}{1 \pm p}$$
Sık yapılan bir hata, yüzdeyi olduğu gibi geri eklemektir; bu yanlış sonuç verir çünkü yüzde, küçük olan son fiyattan değil, büyük olan orijinal fiyattan hesaplanmıştır.
Çözümlü örnek
Diyelim ki bir mont, %20 indirim sonrası 80 ₺'ye satılıyor. \(p = 0{,}20\) olduğunda katsayı \(1 - 0{,}20 = 0{,}80\)'dir. Yani orijinal fiyat:
$$\text{Orijinal} = \frac{80}{0{,}80} = 100\ ₺$$
İndirim sayesinde 20 ₺ tasarruf ettiniz. Dikkat edin: 80 ₺'nin %20'sini (16 ₺) geri eklemek yalnızca 96 ₺ verirdi — bu da yanlış sonuçtur.
Sıkça Sorulan Sorular
%20 indirimi geri almak neden sadece %20 eklemek değil? Çünkü o %20, indirimli fiyattan değil, orijinal (daha büyük) fiyattan hesaplanmıştı; dolayısıyla yüzdenin tutar karşılığı farklıdır.
Vergi veya kâr payı için kullanabilir miyim? Evet — bir temel fiyata eklenmiş kâr payını veya vergiyi ayıklamak için "Zam" seçeneğini kullanın.
Fark satırı neyi gösterir? Eklenen ya da çıkarılan mutlak tutarı (orijinal eksi son fiyat) gösterir.
