Bu Araç Ne İşe Yarar?
Toplam ve Fark Formülleri Hesaplama Aracı, iki açı (a ve b) için dört temel trigonometrik özdeşliği hesaplar: \(\sin(a+b)\), \(\sin(a-b)\), \(\cos(a+b)\) ve \(\cos(a-b)\). Bu formüller, birleşik bir açının trigonometrik değerini, tek tek açıların sinüs ve kosinüs değerleri cinsinden yazmanıza olanak tanır. İfadeleri sadeleştirmek, denklemleri çözmek ve başka özdeşlikleri ispatlamak için vazgeçilmezdir.
Nasıl Kullanılır?
İki açınızı a açısı ve b açısı alanlarına girin, bu açıların derece mi yoksa radyan cinsinden mi olduğunu seçin; araç dört sonucu da aynı anda hesaplar. Ondalıklı açılar tamamen desteklenir, radyan modunda ise \(\pi/6 \approx 0{,}5236\) gibi değerler kullanabilirsiniz.
Formüllerin Açıklaması
Formüller şöyledir:
$$\begin{aligned} \sin(a \pm b) &= \sin a \cdot \cos b \pm \cos a \cdot \sin b \\ \cos(a \pm b) &= \cos a \cdot \cos b \mp \sin a \cdot \sin b \end{aligned}$$İşaret düzenine dikkat edin: sinüste işaretler girişle aynı yönde (+ artıyı verir), kosinüste ise ters yönde (+ eksiyi verir) ilerler. Araç, arka planda dereceyi radyana çevirir ve her terimi standart sinüs ve kosinüs fonksiyonlarıyla hesaplar.
Çözümlü Örnek
\(a = 30°\) ve \(b = 45°\) olsun. Bu durumda \(\sin 30° = 0{,}5\), \(\cos 30° = 0{,}8660\), \(\sin 45° = \cos 45° = 0{,}7071\) olur. Buradan
$$\sin(75°) = 0{,}5 \cdot 0{,}7071 + 0{,}8660 \cdot 0{,}7071 \approx 0{,}9659$$$$\cos(75°) = 0{,}8660 \cdot 0{,}7071 - 0{,}5 \cdot 0{,}7071 \approx 0{,}2588$$elde edilir. Araç her iki sonucu da anında doğrular.
Yaygın Açılar için Sinüs ve Kosinüsün Kesin Değerleri
Bu kesin değerler, toplam ve fark özdeşlikleri için yapı taşlarıdır. Bunlardan ikisinin toplamı veya farkı olan herhangi bir açı (örneğin 15° = 45° − 30° veya 105° = 60° + 45°) kesin olarak bulunabilir.
| Derece | Radyan | sin | sin (ondalık) | cos | cos (ondalık) |
|---|---|---|---|---|---|
| 0° | 0 | 0 | 0.0000 | 1 | 1.0000 |
| 30° | π/6 | 1/2 | 0.5000 | √3/2 | 0.8660 |
| 45° | π/4 | √2/2 | 0.7071 | √2/2 | 0.7071 |
| 60° | π/3 | √3/2 | 0.8660 | 1/2 | 0.5000 |
| 90° | π/2 | 1 | 1.0000 | 0 | 0.0000 |
| 120° | 2π/3 | √3/2 | 0.8660 | −1/2 | −0.5000 |
| 135° | 3π/4 | √2/2 | 0.7071 | −√2/2 | −0.7071 |
| 150° | 5π/6 | 1/2 | 0.5000 | −√3/2 | −0.8660 |
| 180° | π | 0 | 0.0000 | −1 | −1.0000 |
Hatırlatma: \(\pi\) radyan = 180°'dir, dolayısıyla derece × \(\pi/180\) radyanı verir.
Ek Çözümlü Örnekler
Örnek 1: cos(15°) kesin değeri
15° = 45° − 30° yazın ve a = 45°, b = 30° için \(\cos(a-b)=\cos a\cos b+\sin a\sin b\) kullanın.
- Yerine koyun: \(\cos 15^\circ = \cos 45^\circ\cos 30^\circ + \sin 45^\circ\sin 30^\circ\)
- Kesin değerleri yerine koyun: $$\cos 15^\circ = \frac{\sqrt{2}}{2}\cdot\frac{\sqrt{3}}{2} + \frac{\sqrt{2}}{2}\cdot\frac{1}{2}$$
- Çarpın: \(\dfrac{\sqrt{6}}{4} + \dfrac{\sqrt{2}}{4}\)
- Birleştirin: $$\cos 15^\circ = \frac{\sqrt{6}+\sqrt{2}}{4} \approx \frac{2.4495 + 1.4142}{4} = \frac{3.8637}{4} \approx 0.9659$$
Örnek 2: radyan cinsinden sin(a − b), a = π/3, b = π/6
\(\sin(a-b)=\sin a\cos b-\cos a\sin b\) kullanın.
- Yerine koyun: \(\sin\left(\tfrac{\pi}{3}-\tfrac{\pi}{6}\right) = \sin\tfrac{\pi}{3}\cos\tfrac{\pi}{6} - \cos\tfrac{\pi}{3}\sin\tfrac{\pi}{6}\)
- Kesin değerleri yerine koyun: $$\frac{\sqrt{3}}{2}\cdot\frac{\sqrt{3}}{2} - \frac{1}{2}\cdot\frac{1}{2}$$
- Çarpın: \(\dfrac{3}{4} - \dfrac{1}{4} = \dfrac{1}{2}\)
- Kontrol: \(\pi/3 - \pi/6 = \pi/6\) ve \(\sin(\pi/6) = 0.5\). ✓
Örnek 3: sin(90° − 30°) = cos 30° doğrulaması
- Yerine koyun: \(\sin(90^\circ-30^\circ) = \sin 90^\circ\cos 30^\circ - \cos 90^\circ\sin 30^\circ\)
- Değerleri yerine koyun: \(1\cdot\dfrac{\sqrt{3}}{2} - 0\cdot\dfrac{1}{2}\)
- Sonuç: \(\dfrac{\sqrt{3}}{2} \approx 0.8660 = \cos 30^\circ\). ✓ Bu, \(\sin(90^\circ - x)=\cos x\) eş fonksiyon özdeşliğidir.
Örnek 4: negatif açı, a = 30°, b = −45°
\(\cos(a+b)=\cos a\cos b-\sin a\sin b\) kullanarak \(\cos(a+b)\) hesaplayın. Kosinüs çift, sinüs tek fonksiyon olduğundan, \(\cos(-45^\circ)=\tfrac{\sqrt{2}}{2}\) ve \(\sin(-45^\circ)=-\tfrac{\sqrt{2}}{2}\) olur.
- Yerine koyun: $$\cos(30^\circ + (-45^\circ)) = \frac{\sqrt{3}}{2}\cdot\frac{\sqrt{2}}{2} - \frac{1}{2}\cdot\left(-\frac{\sqrt{2}}{2}\right)$$
- Sadeleştirin: \(\dfrac{\sqrt{6}}{4} + \dfrac{\sqrt{2}}{4} = \dfrac{\sqrt{6}+\sqrt{2}}{4} \approx 0.9659\)
- Bu, \(\cos(-15^\circ)=\cos 15^\circ\) değerine eşittir ve Örnek 1 ile uyuşur. ✓
Sıkça Sorulan Sorular
Kosinüsteki işaretler neden ters döner? Eksi işaret, birim çember ve noktaların döndürülmesi üzerinden yapılan türetmeden doğrudan gelir; bu, kosinüs formülünün ayırt edici bir özelliğidir.
Negatif açı kullanabilir miyim? Evet. Negatif değerler doğru şekilde çalışır ve sinüs ile kosinüsün standart tek/çift fonksiyon özelliklerine uyar.
Bunlar açı toplama formülleriyle aynı mı? Evet — "toplam ve fark formülleri" ile "açı toplama/çıkarma formülleri" aynı özdeşlikler kümesini ifade eder.