STEMI için TIMI Risk Skoru nedir?
STEMI için TIMI (Thrombolysis In Myocardial Infarction) Risk Skoru, ST yükselmeli miyokart enfarktüsü (STEMI) ile başvuran hastalarda 30 günlük mortaliteyi tahmin etmek için kullanılan, doğrulanmış bir hasta başı değerlendirme aracıdır. InTIME II çalışması popülasyonundan türetilen bu skor, kolayca elde edilebilen sekiz klinik değişkeni 0 ile 14 arasında tek bir tam sayıya dönüştürür; skor yükseldikçe risk de artar. Klinisyenlerin riski hızla sınıflandırmasına, tedavi ve izlem yoğunluğunu buna göre belirlemesine yardımcı olur.
Nasıl kullanılır?
Hastanın yaş aralığını seçin ve başvuru anında geçerli olan her risk faktörünü işaretleyin: diyabet, hipertansiyon veya anjina öyküsü; 100 mmHg'nin altında sistolik kan basıncı; 100/dakikanın üzerinde kalp hızı; Killip sınıf II–IV; 67 kg altında vücut ağırlığı; anteriyor ST yükselmesi veya yeni sol dal bloğu; ve 4 saatten uzun tedaviye ulaşma süresi. Hesaplayıcı, atanan puanları toplar ve toplam değeri yaklaşık bir 30 günlük mortalite tahminine dönüştürür.
Formülün açıklaması
Her faktör, prognostik gücünü yansıtan sabit bir ağırlık taşır. En kademeli ağırlığı yaş katar (65–74 yaş için 2 puan, 75 ve üzeri için 3 puan); hipotansiyon (SKB < 100) da 3 puan ekler. Taşikardi ve Killip sınıfı her biri 2 puan, kalan faktörlerin her biri ise 1 puan ekler. Skor, geçerli olan tüm ağırlıkların basit aritmetik toplamından ibarettir.
$$\text{Score} = \text{Age} + \text{Hx} + \text{SBP} + \text{HR} + \text{Killip} + \text{Wt} + \text{Ant} + \text{Time}$$
$$\text{Score} = \sum \text{weighted risk factors}$$
Örnek hesaplama
70 yaşında bir hastayı düşünün (2 puan): hipertansiyon öyküsü (1 puan), kalp hızı 110/dakika (2 puan) ve anteriyor ST yükselmesi (1 puan). Toplam = $$2 + 1 + 2 + 1 = 6$$ puan; bu da yaklaşık %16'lık bir 30 günlük mortalite tahminine karşılık gelir.
Sıkça Sorulan Sorular
Bu skor yalnızca STEMI için mi geçerli? Evet. Kararsız anjina ve NSTEMI için ayrı bir TIMI skoru bulunur; bu hesaplayıcı özellikle ST yükselmeli miyokart enfarktüsüne özgüdür.
En yüksek skor kaçtır? Tüm ağırlıklı kriterlerin karşılanması durumunda teorik maksimum 14 puandır.
Klinik değerlendirmenin yerini tutar mı? Hayır. Skor bir risk sınıflandırma aracıdır; tek başına kullanılmamalı, hastanın bütünsel klinik tablosuyla birlikte yorumlanmalıdır.