Bu hesaplayıcı ne işe yarar?
Bu araç, bir üçgenin iki kenarının uzunluğunu ve aralarındaki açıyı (yani "iç" açıyı) bildiğinizde, bilinmeyen üçüncü kenarın uzunluğunu bulur. Bu klasik Kenar-Açı-Kenar (KAK) durumudur ve kosinüs teoremiyle çözülür. Hesaplayıcı ayrıca üçgenin çevresini ve alanını da verir.
Nasıl kullanılır?
Bilinen iki kenar uzunluğunu, a ve b, herhangi bir tutarlı birimde girin (cm, m, inç — yeter ki hepsi aynı olsun). Ardından a ve b kenarlarının birleştiği noktada oluşan iç açı C değerini derece cinsinden girin. Sonuç olan c, bu açının karşısındaki kenardır.
Formülün açıklaması
Kosinüs teoremi, Pisagor teoreminin genelleştirilmiş halidir: $$c^{2} = a^{2} + b^{2} - 2ab\cos C.$$ \(C = 90°\) olduğunda \(\cos C = 0\) olur ve denklem \(a^{2} + b^{2} = c^{2}\) haline, yani Pisagor teoremine dönüşür. Açı büyüdükçe \(-2ab\cos C\) terimi c'yi uzatır; dar açılarda ise kısaltır. Alan ise buna bağlı KAK formülüyle bulunur: $$A = \tfrac{1}{2}\,a\,b\sin C.$$
Çözümlü örnek
Diyelim ki \(a = 5\), \(b = 7\) ve \(C = 60°\). Bu durumda \(\cos 60° = 0{,}5\) olduğundan $$c^{2} = 25 + 49 - 2(5)(7)(0{,}5) = 74 - 35 = 39$$ olur. Buradan \(c = \sqrt{39} \approx 6{,}245\) bulunur. Çevre \(5 + 7 + 6{,}245 \approx 18{,}245\) ve alan ise $$\tfrac{1}{2}\cdot 5\cdot 7\cdot \sin 60° = 17{,}5 \times 0{,}8660 \approx 15{,}155$$ olur.
Sık sorulan sorular
"İç" açı nedir? Girdiğiniz iki kenarın arasında bulunan açıdır — yani a ve b kenarlarının birleştiği köşedeki açı.
C, 90° veya daha büyük olabilir mi? Evet. 0°'nin hemen üstünden 180°'nin hemen altına kadar olan her açı geçerli bir üçgen oluşturur. Tam olarak 90°'de Pisagor sonucunu elde edersiniz.
Neden radyan değil de derece? Derece, çoğu kullanıcı için daha sezgiseldir; hesaplayıcı kosinüs işlemini uygulamadan önce değeri içeride radyana çevirir.
Üçüncü Kenarın Dahil Açıyla Nasıl Değiştiği
Bilinen iki kenarı a = 5 ve b = 7 olarak sabit tutun (herhangi tutarlı bir birim) ve yalnızca dahil açı C'yi değiştirin. Burada a² + b² = 74 ve 2ab = 70'tir, dolayısıyla \(c^2 = 74 - 70\cos C\).
| C | cos C | c² = 74 − 70·cos C | c |
|---|---|---|---|
| 30° | 0.8660 | 13.378 | 3.657 |
| 60° | 0.5000 | 39.000 | 6.245 |
| 90° | 0.0000 | 74.000 | 8.602 |
| 120° | −0.5000 | 109.000 | 10.440 |
| 150° | −0.8660 | 134.622 | 11.603 |
C arttıkça c istikrarlı biçimde artar. C, 180°'ye yaklaştıkça üçgen düzleşir ve c, a + b = 12 değerine yaklaşır. C, 0°'ye yaklaştıkça iki kenar birbirinin üzerine katlanır ve c, |a − b| = 2 değerine yaklaşır. Bu uç durumların hiçbiri gerçek bir üçgen değildir, bu nedenle c her zaman bu sınırların kesinlikle arasında kalır. 90°'de formül Pisagor teoremine indirgenir: \(c = \sqrt{74} \approx 8.602\).
Sonucunuzu Yorumlama
Geçerli bir üçgenin üçüncü kenarı üçgen eşitsizliğini sağlamalıdır: \(|a - b| < c < a + b\). 0° ile 180° arasında geçerli bir açıyla, Kosinüs Teoremi sonucu her zaman bu aralığın içine düşer.
- Dar açılı C (< 90°): \(c^2 < a^2 + b^2\).
- Dik açılı C (= 90°): \(c^2 = a^2 + b^2\).
- Geniş açılı C (> 90°): \(c^2 > a^2 + b^2\).
En büyük kenar her zaman en büyük açının karşısındadır, bu nedenle c kenarı yalnızca C en büyük açı ise en uzun kenar olur.
Kalan açıların bulunması
- Kosinüs Teoremini yeniden kullanın: \(\cos A = \dfrac{b^2 + c^2 - a^2}{2bc}\), ardından \(A = \arccos(\cdot)\). arccos, 0° ile 180° arasındaki açılar için belirsizlik taşımadığından bu en güvenli yöntemdir.
- Ya da Sinüs Teoremini kullanın: \(\sin A = \dfrac{a \sin C}{c}\). Dikkatli olun: arcsin yalnızca 90°'ye kadar olan açıları verir; dolayısıyla A geniş açı olabiliyorsa (örneğin a en uzun kenarsa), kosinüs yöntemini kullanın ya da hangi açının en büyük olduğunu kontrol edin.
- Üçüncü açıyı \(B = 180^\circ - A - C\) ile bulun.
Sonuçlar gösterim için yuvarlanmıştır ve hesaplanan kenar, girdilerle aynı birimdedir (cm, m, inç vb.). Açının derece cinsinden girildiğinden ve kenar a ile b arasındaki açı olduğundan emin olun.