Máy Tính Mẫu Số Chung Nhỏ Nhất

Máy Tính Mẫu Số Chung Nhỏ Nhất

Dẫn đầu AI Skill PRO

Nhập phép tính

Công thức

LCD=Mẫu số 1×Mẫu số 2gcd⁡(Mẫu số 1,Mẫu số 2)\text{LCD} = \frac{\text{Mẫu số 1} \times \text{Mẫu số 2}}{\gcd\left(\text{Mẫu số 1},\ \text{Mẫu số 2}\right)}
Thống kê sử dụng

Quảng cáo

Kết quả

Mẫu số chung nhỏ nhất
24
LCD(8, 12)
Mẫu số 1 8
Mẫu số 2 12
ƯCLN 4
MSCNN (BCNN) 24

Báo lỗi nội dung trang này

Mẫu Số Chung Là Gì?

Mẫu số chung là số ở dưới được dùng chung cho hai hay nhiều phân số. Để cộng, trừ hoặc so sánh các phân số, chúng phải có cùng mẫu số. Mẫu số chung nhỏ nhất (LCD) là số nhỏ nhất đáp ứng được điều đó — nó chính bằng bội chung nhỏ nhất (BCNN) của các mẫu số ban đầu. Dùng LCD giúp các phân số của bạn luôn ở dạng đơn giản nhất.

Hai phân số có mẫu số khác nhau được viết lại theo một mẫu số chung
Mẫu số chung giúp hai phân số có cùng số ở dưới.

Cách Sử Dụng Máy Tính

Nhập hai mẫu số mà bạn muốn quy đồng (ví dụ số 4 trong 1/4 và số 6 trong 5/6). Máy tính sẽ trả về mẫu số chung nhỏ nhất cùng với ước chung lớn nhất được dùng trong phép tính. Cả hai số nhập vào đều phải là số nguyên dương.

Giải Thích Công Thức

Công cụ tận dụng mối liên hệ giữa BCNN và ƯCLN:

$$\text{LCD} = \frac{\text{Denominator 1} \times \text{Denominator 2}}{\gcd\left(\text{Denominator 1},\ \text{Denominator 2}\right)}$$

Ước chung lớn nhất được tính bằng thuật toán Euclid, tức là liên tục thay cặp \((a, b)\) bằng cặp \((b,\ a \bmod b)\) cho đến khi một giá trị bằng 0. Khi lấy tích hai mẫu số chia cho ƯCLN của chúng, ta loại bỏ phần thừa số bị lặp lại, chỉ còn lại bội chung nhỏ nhất.

Quảng cáo
Sơ đồ cho thấy MSCNN bằng d1 nhân d2 chia cho ƯCLN của d1 và d2
Mẫu số chung nhỏ nhất bằng tích các mẫu số chia cho ƯCLN của chúng.

Ví Dụ Minh Họa

Giả sử bạn muốn cộng 1/4 và 5/6. Hai mẫu số là 4 và 6. ƯCLN của chúng là 2, nên LCD bằng

$$\text{LCD} = \frac{4 \times 6}{2} = \frac{24}{2} = \mathbf{12}$$

Quy đồng lại: 1/4 = 3/12 và 5/6 = 10/12, lúc này có thể cộng trực tiếp để được 13/12.

Cách tìm MSC bằng tay

Mẫu số chung nhỏ nhất (MSC) của hai phân số là bội chung nhỏ nhất của hai mẫu số của chúng. Công thức là \(\text{MSC} = \frac{d_1 \times d_2}{\gcd(d_1, d_2)}\). Dưới đây là quy trình, sử dụng \(\frac{5}{12}\) và \(\frac{7}{18}\) làm ví dụ.

  1. Liệt kê các mẫu số. \(d_1 = 12\) và \(d_2 = 18\).
  2. Tìm ƯCLN. Dùng thuật toán Euclid: \(18 = 1 \times 12 + 6\), rồi \(12 = 2 \times 6 + 0\). Số dư khác 0 cuối cùng là 6, nên \(\gcd(12, 18) = 6\). Phân tích thừa số nguyên tố cho cùng kết quả: \(12 = 2^2 \times 3\) và \(18 = 2 \times 3^2\), nên phần chung là \(2 \times 3 = 6\).
  3. Nhân các mẫu số rồi chia cho ƯCLN. \(\text{MSC} = \frac{12 \times 18}{6} = \frac{216}{6} = \)36.
  4. Quy đồng từng tử số. Nhân mỗi tử số với MSC ÷ mẫu số riêng của nó. Với phân số thứ nhất, \(36 \div 12 = 3\), nên \(5 \times 3 = 15\). Với phân số thứ hai, \(36 \div 18 = 2\), nên \(7 \times 2 = 14\).
  5. Kiểm tra kết quả. Các phân số bây giờ là \(\frac{15}{36}\) và \(\frac{14}{36}\). Cả hai đều có mẫu số 36. Rút gọn cho \(\frac{15}{36} = \frac{5}{12}\) và \(\frac{14}{36} = \frac{7}{18}\), là các giá trị ban đầu, nên chỉ có dạng thay đổi, giá trị không đổi.

Cách khác: liệt kê các bội. Với mẫu số nhỏ, bạn có thể viết các bội cho đến khi gặp số trùng đầu tiên. Với 4 và 6, các bội của 4 là 4, 8, 12 và các bội của 6 là 6, 12. Giá trị chung đầu tiên là 12, nên MSC là 12. Cách này nhanh với số nhỏ, nhưng phương pháp ƯCLN nhanh hơn với số lớn hơn.

Quảng cáo

Ví dụ MSC với các cặp mẫu số khác nhau

Mối quan hệ giữa hai mẫu số quyết định MSC lớn đến mức nào so với tích của chúng.

Cặp mẫu số ƯCLN MSC Quan hệ
3 & 5 1 15 Nguyên tố cùng nhau (không có thừa số chung), nên MSC = 3 × 5
4 & 6 2 12 Có thừa số chung là 2
3 & 9 3 9 Một số là bội của số kia, nên MSC là số lớn hơn
7 & 7 7 7 Mẫu số giống nhau, nên không cần quy đồng
8 & 12 4 24 Có thừa số chung là 4; \(\frac{8 \times 12}{4} = 24\)
12 & 18 6 36 Có thừa số chung là 6; \(\frac{12 \times 18}{6} = 36\)

Khi ƯCLN là 1, MSC bằng tích của các mẫu số. ƯCLN càng lớn thì MSC càng nhỏ so với tích đó.

Câu Hỏi Thường Gặp

LCD có luôn bằng tích của hai mẫu số không? Không — điều này chỉ đúng khi hai mẫu số không có thừa số chung nào (ƯCLN bằng 1). Với 3 và 5 thì LCD là 15, nhưng với 4 và 6 thì LCD là 12 chứ không phải 24.

Nếu cả hai mẫu số giống nhau thì sao? Khi đó LCD chính bằng số đó, vì bản thân nó đã chia hết cho chính nó.

Có dùng được cho phân số không thực sự (tử lớn hơn mẫu) không? Được. Khi tìm mẫu số chung, chỉ phần mẫu số mới quan trọng, nên tử số có thể là bất kỳ giá trị nào.

Cập nhật lần cuối:

Phổ biến nhất trong Toán học và Thống kê

Xem tất cả máy tính Toán học và Thống kê