Khấu hao theo số dư giảm dần là gì?
Phương pháp số dư giảm dần là một cách tính khấu hao nhanh (khấu hao gia tốc), giúp trích khấu hao phần lớn giá trị tài sản ngay trong những năm đầu và giảm dần ở các năm về sau. Khác với khấu hao đường thẳng vốn phân bổ chi phí đều nhau qua các năm, phương pháp số dư giảm dần áp dụng một tỷ lệ phần trăm cố định lên giá trị còn lại (giá trị sổ sách) của tài sản mỗi năm. Điều này phản ánh đúng thực tế của nhiều loại tài sản — xe cộ, máy móc hay thiết bị điện tử — vốn mất giá nhanh nhất khi còn mới.
Cách sử dụng máy tính này
Bạn hãy nhập nguyên giá của tài sản, giá trị thanh lý ước tính (giá trị còn lại khi hết thời gian sử dụng), thời gian sử dụng tính theo năm, và hệ số khấu hao. Hệ số bằng 2 sẽ cho ra phương pháp Số Dư Giảm Dần Kép (Double Declining Balance – DDB) rất phổ biến, còn hệ số 1,5 tương ứng với phương pháp 150%. Máy tính sẽ trả về tỷ lệ khấu hao, chi phí khấu hao năm đầu tiên, giá trị còn lại sau năm thứ nhất và tổng khấu hao trong suốt vòng đời tài sản — và không bao giờ khấu hao thấp hơn giá trị thanh lý.
Công thức được giải thích
Trước tiên hãy tính tỷ lệ: tỷ lệ = hệ số ÷ thời gian sử dụng. Sau đó với mỗi năm, Khấu hao = Giá trị còn lại đầu kỳ × tỷ lệ, và giá trị còn lại cuối kỳ bằng giá trị đầu kỳ trừ đi phần khấu hao đó. Vì tỷ lệ luôn giữ nguyên nhưng được áp dụng lên một số dư ngày càng nhỏ đi, nên số tiền khấu hao sẽ giảm dần qua từng năm.
$$\text{tỷ lệ} = \frac{\text{hệ số}}{\text{thời gian sử dụng}}$$$$\text{Khấu hao} = \text{Giá trị còn lại đầu kỳ} \times \text{tỷ lệ}$$
Ví dụ minh họa
Giả sử một chiếc máy có nguyên giá 10.000 USD, giá trị thanh lý 1.000 USD, thời gian sử dụng 5 năm và hệ số bằng 2. Khi đó tỷ lệ là \(2 \div 5 = 40\%\). Khấu hao năm thứ nhất là \(10{.}000 \times 40\% = 4{.}000\) USD, còn lại giá trị sổ sách là 6.000 USD. Bảng khấu hao tiếp tục như vậy cho đến khi giá trị còn lại chạm mức sàn thanh lý là 1.000 USD.
Câu hỏi thường gặp
Số dư giảm dần và số dư giảm dần kép khác nhau ở điểm nào? Số dư giảm dần kép đơn giản là sử dụng hệ số bằng 2. Còn số dư giảm dần là phương pháp tổng quát, có thể dùng bất kỳ hệ số nào.
Vì sao khấu hao không về bằng 0? Một tài sản không bao giờ được khấu hao thấp hơn giá trị thanh lý, vì vậy chi phí khấu hao của năm cuối sẽ được giới hạn lại sao cho giá trị còn lại dừng đúng tại mức thanh lý.
Tỷ lệ khấu hao có thể vượt quá 100% không? Với những tài sản có thời gian sử dụng rất ngắn, một hệ số cao có thể tạo ra tỷ lệ vượt quá 100%; tuy nhiên trên thực tế, mức sàn giá trị thanh lý sẽ giới hạn phần giá trị có thể được trích khấu hao.
