Máy Tính EROA (PISA) Là Gì?
Công cụ này ước tính diện tích lỗ hở hiệu dụng (EROA - Effective Regurgitant Orifice Area) trong hở van hai lá bằng phương pháp PISA (Proximal Isovelocity Surface Area - diện tích bề mặt đẳng vận tốc gần), một kỹ thuật siêu âm tim chuẩn mực. Nguyên lý PISA dựa trên hiện tượng dòng máu hội tụ về phía lỗ hở tạo thành những lớp vỏ bán cầu có vận tốc bằng nhau. Khi đo bán kính của một lớp vỏ như vậy tại một vận tốc aliasing đã biết, ta có thể định lượng được lưu lượng dòng hở và kích thước lỗ hở. Đây là công cụ mang tính lâm sàng/giáo dục và không thay thế cho việc đánh giá chuyên môn của bác sĩ tim mạch hay kỹ thuật viên siêu âm.
Cách Sử Dụng
Nhập ba thông số đo trên siêu âm tim: bán kính PISA (khoảng cách từ ranh giới aliasing đến lỗ hở, tính bằng cm), vận tốc aliasing (giới hạn Nyquist trên Doppler màu, tính bằng cm/s), và vận tốc đỉnh dòng hở (MR) (vận tốc đỉnh của dòng phụt hở van hai lá trên Doppler liên tục, tính bằng cm/s). Máy tính sẽ cho ra lưu lượng dòng hở (mL/s) và EROA (cm²).
Giải Thích Công Thức
Diện tích bề mặt của một bán cầu là \(2\pi r^{2}\). Nhân giá trị này với vận tốc aliasing sẽ cho ra lưu lượng dòng chảy tức thời: $$Q = 2\pi r^{2} \times V_{\text{aliasing}}$$ Theo nguyên lý bảo toàn dòng chảy, cùng một thể tích máu sẽ đi qua lỗ hở, nên khi chia lưu lượng cho vận tốc đỉnh của dòng phụt MR ta được diện tích lỗ hở: $$\text{EROA} = \frac{Q}{V_{\text{đỉnh MR}}}$$
Ví Dụ Minh Họa
Với bán kính PISA là 0,9 cm, vận tốc aliasing 40 cm/s và vận tốc đỉnh MR 500 cm/s: $$Q = 2 \times \pi \times 0{,}9^{2} \times 40 \approx 203{,}6 \text{ mL/s}$$ $$\text{EROA} = \frac{203{,}6}{500} \approx 0{,}41 \text{ cm}^{2}$$ EROA \(\geq 0{,}40\) cm² thường cho thấy hở van hai lá nặng.
Câu Hỏi Thường Gặp
EROA bao nhiêu là hở van hai lá nặng? EROA từ 0,40 cm² trở lên thường được xem là hở van hai lá nguyên phát mức độ nặng, tuy nhiên ngưỡng có thể khác nhau tùy theo khuyến cáo và loại hở van.
Vì sao lại dùng vận tốc aliasing? Vận tốc aliasing xác định vận tốc của lớp vỏ bán cầu mà bạn đo, do đó lưu lượng đi qua lớp vỏ này bằng diện tích lớp vỏ nhân với vận tốc aliasing.
Đơn vị có quan trọng không? Có — hãy giữ bán kính theo cm và các vận tốc theo cm/s. Cách này cho ra lưu lượng theo mL/s (cm³/s) và EROA theo cm².