Công cụ này dùng để làm gì
Công cụ này ước tính thể tích nhát bóp (SV) và cung lượng tim (CO) dựa trên các số đo siêu âm tim qua thành ngực (TTE) thường quy: đường kính đường ra thất trái (LVOT), tích phân vận tốc-thời gian (VTI) của LVOT đo bằng Doppler xung, và tần số tim của bệnh nhân. Phương pháp này được sử dụng rộng rãi tại các phòng siêu âm tim và trong hồi sức tích cực để định lượng dòng máu tống ra.
Cách sử dụng
Đo đường kính LVOT theo đơn vị centimét ở mặt cắt cạnh ức trục dọc, vào thời điểm giữa kỳ tâm thu. Lấy VTI của LVOT theo centimét bằng cách vẽ đường viền phổ Doppler xung ở mặt cắt 5 buồng từ mỏm tim. Nhập tần số tim theo nhịp/phút. Công cụ sẽ trả về diện tích mặt cắt ngang LVOT, thể tích nhát bóp tính bằng mililít, và cung lượng tim tính bằng lít/phút.
Giải thích công thức
LVOT được xem là một hình tròn, nên diện tích mặt cắt ngang là \(\frac{\pi}{4} \times D^{2} \approx 0{,}785 \times D^{2}\). Nhân diện tích với VTI (quãng đường máu di chuyển mỗi nhát bóp) sẽ cho thể tích nhát bóp:
$$SV = 0{,}785 \times D^{2} \times VTI$$Cung lượng tim bằng SV \(\times\) tần số tim, rồi chia cho 1000 để đổi mL/phút sang L/phút.
$$CO = \frac{0.785 \cdot d^{2} \cdot VTI \cdot HR}{1000}$$$$\text{trong đó}\quad \left\{ \begin{aligned} d &= \text{LVOT Diameter (cm)} \\ VTI &= \text{LVOT VTI (cm)} \\ HR &= \text{Heart Rate (bpm)} \end{aligned} \right.$$
Ví dụ minh họa
Với đường kính LVOT là 2,0 cm, VTI là 20 cm và tần số tim 70 nhịp/phút: diện tích = \(0{,}785 \times 2{,}0^{2} = 3{,}14 \text{ cm}^{2}\); \(SV = 3{,}14 \times 20 = 62{,}8 \text{ mL}\); \(CO = 62{,}8 \times 70 / 1000 = 4{,}4 \text{ L/phút}\).
Câu hỏi thường gặp
Vì sao việc bình phương đường kính lại quan trọng đến vậy? Vì diện tích tỉ lệ với bình phương đường kính, nên chỉ một sai số nhỏ khi đo đường kính LVOT cũng trở thành nguồn sai số lớn nhất trong kết quả.
Cung lượng tim bình thường là bao nhiêu? Khoảng 4–8 L/phút ở người lớn lúc nghỉ, tuy nhiên con số này thay đổi tùy theo kích thước cơ thể.
Công cụ này có thay thế được phán đoán lâm sàng không? Không. Đây chỉ là ước tính mang tính tham khảo, giáo dục; mọi quyết định lâm sàng đều cần đến bác sĩ có chuyên môn.