Sức mua tương lai là gì?
Lạm phát âm thầm làm giảm giá trị của đồng tiền theo thời gian — cùng một số tiền nhưng càng về sau càng mua được ít hàng hơn. Công Cụ Tính Sức Mua Tương Lai cho bạn thấy một khoản tiền hôm nay sẽ thực sự đáng giá bao nhiêu sau một số năm nhất định, quy đổi về thời giá hiện tại. Nó trả lời câu hỏi quen thuộc: "Nếu tôi để 10.000 đô-la tiền mặt, thì sau 10 năm sức mua của nó còn lại bao nhiêu?" (Công cụ này dùng đồng đô-la Mỹ làm ví dụ, nhưng nguyên lý áp dụng cho mọi loại tiền tệ, kể cả tiền Việt Nam đồng — bạn chỉ cần thay con số và tỷ lệ lạm phát tương ứng.)
Cách sử dụng
Bạn chỉ cần nhập ba thông số: số tiền hiện tại, tỷ lệ lạm phát trung bình hằng năm dự kiến (theo phần trăm), và số năm trong tương lai. Công cụ sẽ lập tức cho ra sức mua tương đương trong tương lai, số tiền giá trị bị mất đi, cùng tỷ lệ phần trăm sức mua đã bị bào mòn.
Giải thích công thức
Phép tính lấy số tiền hiện tại chia cho hệ số lạm phát kép:
$$FV = \dfrac{P}{(1 + i)^{n}}$$
Trong đó \(P\) là số tiền hiện tại, \(i\) là tỷ lệ lạm phát hằng năm dưới dạng số thập phân, và \(n\) là số năm. Việc nâng \((1 + i)\) lên lũy thừa \(n\) giúp tính lạm phát theo cơ chế cộng dồn qua từng năm — giống như lãi kép, nhưng theo chiều ngược lại: thay vì làm tiền sinh sôi, nó khiến giá trị tiền teo dần.
Ví dụ minh họa
Giả sử bạn có 10.000 đô-la, lạm phát trung bình 3% mỗi năm, và bạn giữ tiền trong 10 năm. Hệ số lạm phát là \((1{,}03)^{10} \approx 1{,}34392\). Lấy 10.000 đô-la chia cho 1,34392 ta được khoảng 7.440,94 đô-la. Nghĩa là 10.000 đô-la của bạn sau này chỉ mua được lượng hàng hóa tương đương khoảng 7.441 đô-la hôm nay — mất đi chừng 2.559 đô-la, tức 25,6% sức mua ban đầu.
Câu hỏi thường gặp
Cái này có giống tính giá trị hiện tại (present value) không? Đúng vậy — đây chính là phép chiết khấu giá trị hiện tại, lấy lạm phát làm tỷ lệ chiết khấu, cho bạn biết giá trị thực của tiền trong tương lai.
Nên dùng tỷ lệ lạm phát bao nhiêu? Nhiều người chọn mức 2–3%, gần với mức trung bình lịch sử dài hạn ở các nền kinh tế phát triển. Tuy nhiên, lạm phát tại Việt Nam thường cao hơn, nên bạn có thể nhập mức cao hơn để dự phòng và lập kế hoạch thận trọng hơn.
Công cụ này có tính đến lợi nhuận đầu tư không? Không. Nó chỉ thể hiện mức hao mòn thuần do lạm phát đối với tiền mặt. Nếu tiền của bạn sinh lời, hãy so sánh tỷ suất lợi nhuận đó với tỷ lệ lạm phát để biết lợi nhuận thực bạn nhận được.
