Máy Tính Phân Tích LU Với Phép Chọn Trụ Riêng Phần

Máy Tính Phân Tích LU Với Phép Chọn Trụ Riêng Phần

Mới nổi AI Skill PRO

Nhập phép tính

Nhập các phần tử của ma trận vuông theo từng hàng. Các ô không dùng đến (vượt quá kích thước n) sẽ được bỏ qua.

Công thức

PA=LUtrong đó{A=[aij]n×n,n=Kích thước ma trậnukj=akj−∑m<kℓkmumjℓik=aik−∑m<kℓimumkukkdet⁡A=(−1)s∏k=1nukkP A = L U \\[1.5em] \text{trong đó}\quad \left\{ \begin{aligned} A &= \left[{\htmlData{var=a_{{ i }}_{{ j }}}{\text{a}_{ij}}}\right]_{n \times n},\; n = \text{Kích thước ma trận} \\ u_{kj} &= a_{kj} - \sum_{m<k} \ell_{km}\, u_{mj} \\ \ell_{ik} &= \frac{a_{ik} - \sum_{m<k} \ell_{im}\, u_{mk}}{u_{kk}} \\ \det A &= (-1)^{s} \prod_{k=1}^{n} u_{kk} \end{aligned} \right.
Xem các bước tính (2)
  1. Quy tắc chọn trụ riêng phần

    p=arg⁡maxk≤r≤n|ark|,Rk↔Rp,mik=aikakk(i>k)với n=Kích thước ma trậnp = \arg\max_{k \le r \le n} \left| a_{rk} \right|, \quad R_k \leftrightarrow R_p, \quad m_{ik} = \frac{a_{ik}}{a_{kk}} \;\; (i > k) \quad \text{với } n = \text{Kích thước ma trận}

    Chọn hàng ở bước khử k: chọn hàng p nằm từ hàng k trở xuống có giá trị tuyệt đối lớn nhất ở cột k, rồi hoán đổi hàng k và hàng p và tính lần hoán đổi đó vào s.

  2. Làm tròn giá trị hiển thị

    x~=round(x·10q)10q,q=Số chữ số hiển thị−⌈log10|x|⌉\tilde{x} = \frac{\operatorname{round}\left(x \cdot 10^{\,q}\right)}{10^{\,q}}, \quad q = \text{Số chữ số hiển thị} - \left\lceil \log_{10} \left| x \right| \right\rceil

    Mọi phần tử của L, U và định thức được làm tròn đến số chữ số có nghĩa đã chọn trước khi hiển thị.

Thống kê sử dụng

Quảng cáo

Kết quả

Định thức det(A) = dấu(P) × tích các phần tử trên đường chéo của U
-16

Ma trận tam giác dưới L

1 0 0
0.5 1 0
-0.5 1 1

Ma trận tam giác trên U

4 -6 0
0 4 1
0 0 1

Vector trụ hàng P (đánh chỉ số từ 0)

P = ( 1, 0, 2 )
Phương pháp Phân tích LU Doolittle với phép chọn trụ riêng phần (theo hàng)
Kích thước ma trận 3 x 3

Báo lỗi nội dung trang này

Phân tích LU với phép chọn trụ riêng phần là gì?

Phân tích LU tách một ma trận vuông A thành ma trận tam giác dưới L (với các phần tử trên đường chéo bằng 1) và ma trận tam giác trên U. Khi áp dụng phép chọn trụ riêng phần (theo hàng), ta còn thu được thêm vector hoán vị hàng P sao cho \(P \cdot A = L \cdot U\). Việc chọn trụ sẽ đổi chỗ hàng có phần tử trụ lớn nhất về đúng vị trí, nhờ đó tránh được việc chia cho 0 và cải thiện đáng kể độ ổn định số học. Đây là kiến thức đại số tuyến tính thuần túy, đúng như nhau ở mọi nơi.

Sơ đồ thể hiện ma trận P nhân A bằng L nhân U, với L tam giác dưới và U tam giác trên
Phép trụ riêng phần phân tích ma trận hoán vị P·A thành ma trận tam giác dưới L và tam giác trên U.

Cách dùng máy tính

Chọn kích thước ma trận \(n\) (từ 2 đến 5), nhập các phần tử của ma trận vuông theo từng hàng, rồi chọn số chữ số có nghĩa muốn hiển thị. Nhấn tính toán để nhận về L, U, vector trụ P (đánh chỉ số từ 0) và định thức. Các ô vượt quá kích thước đã chọn sẽ được bỏ qua.

Thuật toán

Với mỗi cột \(k\), tìm hàng \(p\) (\(p \ge k\)) có \(|M[p][k]|\) lớn nhất, đổi nó về hàng \(k\), sau đó với mỗi hàng \(i\) nằm dưới \(k\), tính hệ số nhân \(\text{factor} = M[i][k] / M[k][k]\), lưu giá trị này vào phần tam giác dưới, rồi cập nhật các phần tử còn lại \(M[i][j] \mathrel{-}= \text{factor} \cdot M[k][j]\). Sau khi xử lý hết các cột, L chính là phần tam giác dưới ngặt của M với đường chéo bằng 1, còn U là phần tam giác trên bao gồm cả đường chéo. Định thức bằng dấu của hoán vị nhân với tích các phần tử trên đường chéo của U:

$$\det(A) = \operatorname{sign}(P) \prod_{i} U_{ii}$$
Quảng cáo
Sơ đồ luồng phép trụ riêng phần chọn trụ có giá trị tuyệt đối lớn nhất trong cột và đổi chỗ các hàng
Mỗi bước chọn hàng có giá trị tuyệt đối lớn nhất trong cột trụ rồi đổi nó lên đầu trước khi khử bên dưới.

Ví dụ minh họa

Với \(A = [[2,1,1],[4,-6,0],[-2,7,2]]\), trụ đầu tiên là hàng 1 (vì \(|4|\) lớn nhất), nên P trở thành \((1,0,2)\). Quá trình khử cho ra \(L = [[1,0,0],[0.5,1,0],[-0.5,1,1]]\), \(U = [[4,-6,0],[0,4,1],[0,0,1]]\). Một lần đổi chỗ nghĩa là dấu \(-1\), do đó $$\det(A) = -1 \times (4 \cdot 4 \cdot 1) = -16.$$

Câu hỏi thường gặp

Vì sao \(L \cdot U\) không bằng ma trận A ban đầu của tôi? Do có phép chọn trụ, \(L \cdot U\) bằng ma trận A nhưng đã được sắp xếp lại các hàng theo P. Hãy sắp xếp lại các hàng của A theo P trước, khi đó \(L \cdot U\) sẽ khớp.

Nếu ma trận của tôi là suy biến thì sao? Khi đó sẽ xuất hiện số 0 trên đường chéo của U và định thức bằng 0; phép phân tích vẫn được hiển thị đầy đủ.

Vector trụ có đánh chỉ số từ 0 không? Có. \(P[i]\) là chỉ số của hàng gốc trong A mà cuối cùng nằm ở hàng \(i\).

Cập nhật lần cuối:

Phổ biến nhất trong Toán học và Thống kê

Xem tất cả máy tính Toán học và Thống kê