Máy tính trực tâm tam giác

Máy tính trực tâm tam giác

Đang tăng trưởng AI Skill PRO

Nhập phép tính

Công thức

{(Cx−Bx)x+(Cy−By)y=(Cx−Bx)Ax+(Cy−By)Ay(Cx−Ax)x+(Cy−Ay)y=(Cx−Ax)Bx+(Cy−Ay)Bytrong đó{A=(Ax,Ay)B=(Bx,By)C=(Cx,Cy)\begin{gathered} \begin{cases} (C_x - B_x)\,x + (C_y - B_y)\,y = (C_x - B_x)A_x + (C_y - B_y)A_y \\ (C_x - A_x)\,x + (C_y - A_y)\,y = (C_x - A_x)B_x + (C_y - A_y)B_y \end{cases} \\[1.5em] \text{trong đó}\quad \left\{ \begin{aligned} A &= \left({{\text{A}_x}},\ {{\text{A}_y}}\right) \\ B &= \left({{\text{B}_x}},\ {{\text{B}_y}}\right) \\ C &= \left({{\text{C}_x}},\ {{\text{C}_y}}\right) \end{aligned} \right. \end{gathered}
Thống kê sử dụng

Quảng cáo

Kết quả

Trực tâm (H)
(1, 1)
giao điểm của ba đường cao
Hoành độ trực tâm (x) 1
Tung độ trực tâm (y) 1

Báo lỗi nội dung trang này

Trực tâm là gì?

Trực tâm của một tam giác là điểm duy nhất nơi ba đường cao cắt nhau. Đường cao là đoạn kẻ từ một đỉnh vuông góc với cạnh đối diện (kéo dài cạnh nếu cần). Vì chỉ cần hai đường cao là đã xác định được giao điểm, nên máy tính này tìm trực tâm bằng cách giao nhau của hai trong ba đường cao. Trực tâm có thể nằm bên trong tam giác (tam giác nhọn), trùng ngay tại một đỉnh (tam giác vuông), hoặc nằm bên ngoài tam giác (tam giác tù).

Tam giác có ba đường cao gặp nhau tại trực tâm
Trực tâm là giao điểm của ba đường cao trong một tam giác.

Cách dùng máy tính

Nhập tọa độ x và y của ba đỉnh A, B và C. Bấm tính là bạn nhận được tọa độ trực tâm \(H = (x, y)\). Tọa độ có thể là số âm hoặc số thập phân. Nếu ba điểm thẳng hàng thì chúng không tạo thành tam giác, do đó trực tâm được báo là không xác định.

Giải thích công thức

Đường cao kẻ từ A vuông góc với cạnh BC, cạnh này có vectơ chỉ phương \((x_C - x_B,\ y_C - y_B)\). Đường thẳng đi qua A và vuông góc với một cạnh được mô tả bằng phương trình tích vô hướng \((x_C - x_B)(x - x_A) + (y_C - y_B)(y - y_A) = 0\). Viết phương trình tương tự cho đường cao kẻ từ B (vuông góc với AC), ta thu được một hệ phương trình tuyến tính 2×2, giải bằng quy tắc Cramer. Dùng dạng tích vô hướng thay vì hệ số góc giúp tránh phép chia cho 0 khi một cạnh thẳng đứng, nhờ vậy mọi tam giác hợp lệ đều xử lý được.

$$\begin{cases} (C_x - B_x)\,x + (C_y - B_y)\,y = (C_x - B_x)A_x + (C_y - B_y)A_y \\ (C_x - A_x)\,x + (C_y - A_y)\,y = (C_x - A_x)B_x + (C_y - A_y)B_y \end{cases}$$ $$\text{where}\quad \left\{ \begin{aligned} A &= \left(\text{A}_x,\ \text{A}_y\right) \\ B &= \left(\text{B}_x,\ \text{B}_y\right) \\ C &= \left(\text{C}_x,\ \text{C}_y\right) \end{aligned} \right.$$
Quảng cáo

Ví dụ minh họa

Lấy \(A(0, 0)\), \(B(4, 0)\), \(C(1, 3)\). Cạnh BC có chỉ phương \((-3, 3)\), nên đường cao từ A là \(-3x + 3y = 0\), tức là \(y = x\). Cạnh AC có chỉ phương \((1, 3)\), nên đường cao từ B là \(x + 3y = (1)(4) + (3)(0) = 4\). Thay \(y = x\) vào ta được \(x + 3x = 4\), \(x = 1\), \(y = 1\). Vậy trực tâm là \((1, 1)\).

Tam giác trên trục tọa độ với trực tâm được vẽ
Vẽ tọa độ các đỉnh giúp bạn xác định trực tâm trên mặt phẳng xy.

Diễn giải vị trí trực tâm

Vị trí của trực tâm \(H\) so với tam giác cho biết tam giác thuộc loại nào.

Vị trí của H Loại tam giác
Bên trong tam giác Nhọn (tất cả các góc nhỏ hơn 90°)
Tại một đỉnh Vuông (H là đỉnh có góc 90°)
Bên ngoài tam giác Tù (H nằm ở phía ngoài đỉnh có góc tù, trên phần kéo dài của các đường cao)

Đường thẳng Euler

Trong mọi tam giác không đều, trực tâm \(H\), trọng tâm \(G\) và tâm đường tròn ngoại tiếp \(O\) nằm trên cùng một đường thẳng, gọi là đường thẳng Euler. Trọng tâm chia đoạn \(HO\) theo một tỉ số cố định: \(HG = 2\cdot GO\). Với tam giác đều, \(H\), \(G\) và \(O\) trùng nhau tại một điểm.

Dữ liệu suy biến

Nếu ba điểm thẳng hàng thì chúng không tạo thành tam giác. Khi đó các đường cao song song hoặc không xác định, hệ phương trình tuyến tính không có nghiệm duy nhất (định thức của nó bằng không), và trực tâm không xác định. Điều tương tự xảy ra nếu hai đỉnh trùng nhau.

Quảng cáo

Câu hỏi thường gặp

Trực tâm có thể nằm ngoài tam giác không? Có — với tam giác tù, trực tâm nằm bên ngoài tam giác.

Trực tâm của tam giác vuông nằm ở đâu? Trùng ngay tại đỉnh góc vuông.

Nếu các điểm của tôi nằm trên một đường thẳng thì sao? Khi đó chúng không tạo thành tam giác, các đường cao song song nhau và trực tâm không xác định.

Cập nhật lần cuối:

Phổ biến nhất trong Hình học

Xem tất cả máy tính Hình học