Ortak fark nedir?
Bir aritmetik dizide her terim, bir önceki terime göre sabit bir miktarda artar (veya azalır). İşte bu sabit miktara ortak fark denir ve d harfiyle gösterilir. Örneğin 3, 7, 11, 15, … dizisinde ortak fark 4'tür; çünkü her terim, kendinden öncekinden 4 fazladır.
Bu hesaplama aracı nasıl kullanılır?
İlk terimi (a₁), dizideki daha sonraki herhangi bir terimi (aₙ) ve bu terimin konumunu (n) girin. Araç, size ortak farkı ve ikinci terimi vererek diziyi kolayca devam ettirmenizi sağlar. Fark, \((n - 1)\) adıma yayıldığı için n konumunun en az 2 olması gerekir.
Formülün açıklaması
İki terim ardışıksa, ortak fark basitçe aralarındaki farktır: \(d = a_{n+1} - a_n\). İlk terimi ve ileride yer alan bir terimi biliyorsanız, \(a_1 \rightarrow a_n\) arasındaki toplam değişim \((n - 1)\) eşit adımda gerçekleşir; dolayısıyla:
$$d = \frac{a_n - a_1}{n - 1}$$
Örnek çözüm
Diyelim ki \(a_1 = 2\), 10. terim ise \(a_{10} = 20\), yani \(n = 10\). Bu durumda $$d = \frac{20 - 2}{10 - 1} = \frac{18}{9} = 2$$ olur. İkinci terim \(a_2 = 2 + 2 = 4\) olur ve böylece 2, 4, 6, 8, …, 20 dizisi doğrulanır.
Sıkça sorulan sorular
Ortak fark negatif olabilir mi? Evet. 10, 7, 4, 1 gibi azalan bir dizide \(d = -3\)'tür.
Ondalık ya da kesirli olabilir mi? Kesinlikle — d, 0,5 veya 2,25 gibi herhangi bir gerçek sayı olabilir.
d = 0 olursa ne olur? O zaman tüm terimler birbirine eşittir (sabit dizi). Bu da geçerli bir aritmetik dizidir.