DuPont Analizi Nedir?
DuPont analizi, Özkaynak Kârlılığı'nı (ROE) üç temel etkene ayrıştıran bir çerçevedir: kârlılık, verimlilik ve finansal kaldıraç. 1920'lerde DuPont şirketi tarafından geliştirilen bu yöntem, bir şirketin ROE'sinin yalnızca tek bir yüzde olarak ne olduğunu değil, neden yüksek ya da düşük olduğunu gösterir. 3 adımlı model; net kâr marjı, aktif devir hızı ve özkaynak çarpanını birbiriyle çarparak ROE'yi yeniden oluşturur.
Bu Hesaplama Aracı Nasıl Kullanılır?
Şirketin finansal tablolarından dört rakam girin: Net Kâr ve Hasılat (gelir tablosundan), Toplam Varlıklar ve Toplam Özkaynak (bilançodan). Araç, ROE'yi yüzde olarak hesaplar ve üç bileşenin her birini ayrı ayrı gösterir; böylece getiriyi neyin yönlendirdiğini net biçimde görebilirsiniz.
Formülün Açıklaması
$$\text{ROE} = \frac{\text{Net Kâr}}{\text{Hasılat}} \times \frac{\text{Hasılat}}{\text{Varlıklar}} \times \frac{\text{Varlıklar}}{\text{Özkaynak}}$$ İlk terim net kâr marjıdır (her birim satıştan elde edilen kâr). İkincisi aktif devir hızıdır (varlıkların satışı ne kadar verimli ürettiği). Üçüncüsü ise özkaynak çarpanıdır (finansal kaldıraç). Hasılat ve Varlıklar cebirsel olarak birbirini götürür ve geriye Net Kâr ÷ Özkaynak kalır — yani ROE'nin tanımı.
Örnek Hesaplama
Diyelim ki Net Kâr = 500.000 $, Hasılat = 5.000.000 $, Toplam Varlıklar = 4.000.000 $ ve Toplam Özkaynak = 2.000.000 $. Net kâr marjı = \(500.000 / 5.000.000 = \%10\). Aktif devir hızı = \(5.000.000 / 4.000.000 = 1{,}25\times\). Özkaynak çarpanı = \(4.000.000 / 2.000.000 = 2{,}0\times\). $$\text{ROE} = 0{,}10 \times 1{,}25 \times 2{,}0 = 0{,}25 = \mathbf{\%25}$$
Sıkça Sorulan Sorular
ROE neden ROA'dan (Aktif Kârlılığı) daha yüksek olur? Çünkü varlıklar özkaynaktan fazla olduğunda özkaynak çarpanı (kaldıraç) getiriyi büyütür. Daha fazla borç ROE'yi yükseltir, ancak riski de artırır.
İyi bir ROE kaç olmalı? Birçok yatırımcı %15–20 ve üzerini arar; ancak sermaye yoğunluğu sektörden sektöre büyük farklılık gösterdiğinden, karşılaştırmayı her zaman aynı sektör içinde yapın.
Ortalama mı yoksa dönem sonu bakiyeleri mi kullanmalıyım? Daha doğru bir sonuç için ortalama toplam varlık ve ortalama toplam özkaynak değerlerini kullanın (dönem başı + dönem sonu ÷ 2). Bu araç, girdiğiniz bakiye rakamlarını olduğu gibi kullanır.