Karşılık bakiyeli kredide efektif faiz oranı nedir?
Bir banka kredi verirken, kredi alan kişiden aynı kurumda bloke bir mevduat (yani bir "karşılık bakiyesi") tutmasını isteyebilir. Bu durumda kredi alan, ödünç aldığı paranın tamamını gerçekte kullanamaz; bir kısmı düşük getirili bir mevduat olarak bağlanır. Sonuçta gerçekten kullanabildiğiniz fonun maliyeti, krediye uygulanan nominal faiz oranından daha yüksek olur. Bu hesaplama aracı hem nominal kredi faizini hem de efektif faizi gösterir; böylece aradaki farkı net biçimde görebilirsiniz.
Nasıl kullanılır?
Dört tutarı girin; hepsi aynı zaman dilimine ait ve aynı para birimi cinsinden olmalıdır (orijinal Japon araç 10.000 yenlik birimlerle çalışır, ancak oran içinde sadeleştiği için tutarlı olduğu sürece herhangi bir birim kullanılabilir): krediye uygulanan faiz, ortalama kredi bakiyesi, mevduattan elde edilen faiz ve ortalama bloke mevduat bakiyesi. Bağlamı netleştirmek için açılır menüden uygun dönemi seçin. Hesaplama aracı, nominal kredi faizini ve gerçekte kullanabildiğiniz net fonun efektif faiz oranını verir.
Formülün açıklaması
Efektif oran, net faiz maliyetini net kullanılabilir fona oranlar:
$$\text{Efektif oran (\%)} = \frac{\text{Kredi faizi} - \text{Mevduat faizi}}{\text{Kredi bakiyesi} - \text{Mevduat bakiyesi}} \times 100.$$
Gerçekte ödediğiniz tutar (kredi faizi eksi mevduattan geri kazandığınız faiz) kadardır ve gerçekte erişebildiğiniz fon yalnızca (kredi bakiyesi eksi mevduat bakiyesi) kadardır. Birini diğerine böldüğünüzde gerçek maliyet ortaya çıkar. Nominal kredi faizi ise basitçe \(\text{Kredi faizi} / \text{Kredi bakiyesi} \times 100\) şeklindedir.
Örnek hesaplama
Diyelim ki bir yıl boyunca kredi faizi = 100, kredi bakiyesi = 5000, mevduat faizi = 1 ve mevduat bakiyesi = 2000 olsun. Nominal kredi faizi \(100 / 5000 \times 100 = \%2{,}0\) olur. Ancak efektif oran $$\frac{100 - 1}{5000 - 2000} \times 100 = \frac{99}{3000} \times 100 = \%3{,}30$$'dur. Görünen faiz %2,0 olsa da, ödünç alınan 5000'in 2000'ini düşük getirili bir mevduat olarak bloke etmek, gerçekte kullanabildiğiniz 3000'in gerçek maliyetini %3,30'a çıkarır.
Sıkça sorulan sorular
Dönem seçimi oranı yıllığa çevirir mi? Hayır. Sonuç, girdiğiniz döneme ait orandır. Varsayılan 1 yıllık dönemde sonuç zaten yıllık oran olarak okunur. Daha kısa bir dönemi yıllığa çevirmek için \(12 / \text{ay sayısı}\) ile çarpın.
Efektif oran neden nominal orandan yüksek çıkıyor? Çünkü fonun bir kısmını, kredi faizinden daha düşük getirili bir mevduatta bağlamak, gerçekte kullanabildiğiniz paranın net maliyetini artırır.
Mevduat bakiyesi kredi bakiyesine eşit veya ondan büyükse ne olur? O durumda net kullanılabilir fon sıfır veya negatif olur ve efektif oran tanımsızdır; hesaplama aracı bir sayı yerine uyarı gösterir.
