Efektif faiz oranı (APY) nedir?
Efektif faiz oranı — efektif yıllık oran (EAR/AER) veya yıllık getiri oranı (APY) olarak da bilinir — bileşik faiz etkisi hesaba katıldığında bir yatırımın gerçek getirisini ya da bir kredinin gerçek maliyetini gösterir. "Nominal" oran, faizin ne sıklıkta eklendiğini göz ardı eder; efektif oran ise yıl içinde faizin faiz kazanmasını yansıtır. APY ve AER terimleri sırasıyla ABD ve Birleşik Krallık piyasalarında yaygındır; Türkiye'de bankalar genellikle "yıllık efektif getiri" ifadesini kullanır, ancak matematik aynıdır. Bu araç evrenseldir: tutarlı her zaman birimiyle çalışır, ancak "dönem" en yaygın olarak bir yıldır.
Nasıl kullanılır?
Üç değer girin: dönem başına nominal oran (R) yüzde olarak, faizin dönem başına kaç kez bileşik uygulandığı (m) ve dönem sayısı (t). Sürekli bileşik faiz için bileşikleştirme alanına bir sayı yerine "c" harfini yazın. Hesaplayıcı; dönem başına efektif oranı, t dönem boyunca biriken toplam efektif oranı ve her bileşikleştirme aralığına düşen basit oranı (\(P = R / m\)) verir.
Formülün açıklaması
\(r = R / 100\) olsun. Dönem başına efektif oran $$i = \left(1 + \frac{r}{m}\right)^{m} - 1$$ şeklindedir. t dönem boyunca kümülatif efektif oran $$i_t = \left(1 + \frac{r}{m}\right)^{mt} - 1$$ olur. Her bileşikleştirme adımında uygulanan oran ise yalnızca \(P = R / m\)'dir. Bileşikleştirme sürekli olduğunda (\(m \to \infty\)), bu ifadeler \(i = e^{r} - 1\) ve \(i_t = e^{rt} - 1\) limitlerine yaklaşır; her aralık sonsuz küçük olduğundan aralık başına oran 0'a yaklaşır.
Örnek hesaplama
\(R = \%3{,}25\), \(m = 12\), \(t = 5\) için: \(r = 0{,}0325\). Dönem başına efektif oran $$\left(1 + \frac{0{,}0325}{12}\right)^{12} - 1 = 0{,}032989$$ yani %3,2989 olur. 5 dönem boyunca $$\left(1 + \frac{0{,}0325}{12}\right)^{60} - 1 = 0{,}176190$$ yani %17,619 elde edilir. Bileşikleştirme aralığı başına oran ise \(3{,}25 / 12 = \%0{,}27083\)'tür.
Merkez bankalarının politika faizleri
Büyük merkez bankalarının en güncel resmi politika faizleri, otomatik güncellenir — banka mevduat ve kredi faizlerinin izlediği referans.
- Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası · Türkiye
- %36,00
- Tarih
- 2026-11-06
- 1 yıllık değişim
- −3,50 puan
Son değişim Azaldı −100 baz puan Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, 2026-10-23 tarihinde faizini değiştirdi: %37,00 → %36,00.
| Merkez bankası | Politika faizi | Tarih | 1 yıllık değişim |
|---|---|---|---|
| Brezilya Merkez Bankası · Brezilya | %13,75 | 2026-11-16 | −1,25 puan |
| Meksika Merkez Bankası · Meksika | %6,25 | 2026-11-10 | −1,00 puan |
| Federal Rezerv · Amerika Birleşik Devletleri | %3,75–4,00 | 2026-11-13 | 0 puan |
| Avrupa Merkez Bankası | %2,50 | 2026-11-16 | +0,50 puan |
| İsveç Merkez Bankası · İsveç | %2,00 | 2026-11-16 | +0,25 puan |
| Suudi Arabistan Merkez Bankası · Suudi Arabistan | %4,50 | 2026-10-29 | 0 puan |
| Avustralya Merkez Bankası · Avustralya | %4,60 | 2026-10-31 | +1,00 puan |
| Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası · Türkiye | %36,00 | 2026-11-06 | −3,50 puan |
| Rusya Merkez Bankası · Rusya | %14,00 | 2026-11-10 | −2,50 puan |
| Çin Halk Bankası · Çin | %3,00 | 2026-11-10 | 0 puan |
| Kanada Merkez Bankası · Kanada | %2,50 | 2026-11-13 | +0,25 puan |
| Hindistan Merkez Bankası · Hindistan | %5,50 | 2026-10-19 | 0 puan |
| İngiltere Merkez Bankası · Birleşik Krallık | %4,00 | 2026-11-16 | 0 puan |
| Japonya Merkez Bankası · Japonya | %1,25 | 2026-11-10 | +0,75 puan |
| Kore Merkez Bankası · Güney Kore | %3,00 | 2026-11-02 | +0,50 puan |
Türkiye için banka faiz oranları
Türkiye ticari bankalarının borç alanlardan ortalama olarak aldığı ve tasarruf sahiplerine ödediği faiz; merkez bankasının Dünya Bankası’na bildirdiği verilere göre (yıllık).
- Mevduat faizi 2025
- %57,60
| Yıl | Kredi faizi | Mevduat faizi |
|---|---|---|
| 2025 | — | %57,60 |
| 2024 | — | %71,04 |
| 2023 | — | %51,33 |
| 2022 | — | %27,04 |
| 2021 | — | %20,70 |
| 2020 | — | %13,36 |
Reel faiz, enflasyona (GSYH deflatörü) göre düzeltilmiş kredi faizidir. Belirli bir bankanın size sunduğu oran farklı olabilir.
En son veri: 2026-11-06 Veriler 2026-11-16 tarihinde güncellendi · güncel
Kaynak: Banco Central do Brasil ODbL; Bank for International Settlements (BIS) BIS istatistiklerinin kullanım koşulları; Board of Governors of the Federal Reserve System Kamu malı (ABD hükümeti eseri); European Central Bank ECB yeniden kullanım politikası; The World Bank Group CC BY 4.0; Sveriges Riksbank Riksbank açık veri koşulları; Reserve Bank of Australia 2026 RBA telif hakkı koşulları (Cash Rate); Bank of Canada Kanada Merkez Bankası kullanım koşulları; Bank of England Open Government Licence v3.0
Bir yıllık değişim bu verilerden CalculatorLib tarafından hesaplanmıştır. Etiketler CalculatorLib tarafından çevrilmiştir: BIS tarafından yapılmış resmî bir çeviri değildir.
Kaynak ayrıntıları ve yöntem
- Banco Central do Brasil
- Bank for International Settlements (BIS) — Central bank policy rates
- Board of Governors of the Federal Reserve System
- European Central Bank
- The World Bank Group — World Development Indicators (FR.INR.DPST)
- Sveriges Riksbank
- Reserve Bank of Australia 2026
- Bank of Canada
- Bank of England
Sıkça sorulan sorular
Nominal oran ile efektif oran arasındaki fark nedir? Nominal oran, bileşik etkisini içermeden yıllık rakamı belirtir; efektif oran ise dönem içinde bileşik faizden elde edilen ek faizi de kapsar; bu nedenle her zaman nominal orana eşit veya ondan büyüktür.
Sürekli bileşik faizi nasıl modellerim? Bileşikleştirme (m) alanına "c" (veya "C") yazın. Hesaplayıcı bu durumda \(i = e^{r} - 1\) ve \(i_t = e^{rt} - 1\) üstel formüllerini kullanır.
t = 1 olduğunda ne olur? Tek bir dönem tam olarak bir dönemlik büyüme biriktirdiğinden, t dönem boyunca efektif oran, dönem başına efektif orana eşit olur.