Literal denklem nedir?
Literal denklem, yalnızca sayılardan değil, birkaç harften (değişkenden) oluşan formüllere verilen addır. Örnek olarak üçgenin alanı \(A = \tfrac{1}{2}bh\), yol formülü \(d = rt\), Ohm yasası \(V = IR\) ve eğim–kesim doğrusu \(y = mx + b\) verilebilir. Bir literal denklemi çözmek, denklemi yeniden düzenleyip seçtiğiniz değişkenin eşittir işaretinin bir tarafında tek başına kalmasını sağlamak demektir. Bu hesaplayıcı söz konusu düzenlemeyi sizin yerinize yapar, ardından bildiğiniz değerleri yerine koyarak aradığınız değişkeni bulur.
Hesaplayıcı nasıl kullanılır?
Üzerinde çalıştığınız denklemi açılır menüden seçin. Her seçenek, hangi değişkenin çözüleceğini zaten belirtir. Ardından bilinen değerleri etikette gösterilen sırayla girin (Birinci, İkinci ve formül üç bilinen gerektirdiğinde Üçüncü). Hesaplayıcı ters işlemleri uygular — yani çarpmayı bölmeyle, toplamayı çıkarmayla geri alır — ve hem yalnız bırakılan değişkeni hem de kullandığı adımı size gösterir.
Yöntemin açıklaması
Bir değişkeni yalnız bırakmak için, ona bağlı her işlemi ters sırayla geri almanız gerekir. \(A = \tfrac{1}{2}bh\) denkleminde \(h\) yüksekliği hem \(\tfrac{1}{2}\) ile hem de \(b\) ile çarpılır; bu nedenle her iki tarafı \(\tfrac{1}{2}b\)'ye bölersiniz ve \(h = \frac{2A}{b}\) elde edersiniz. \(y = mx + b\) denkleminde ise önce her iki taraftan \(b\)'yi çıkarır, sonra \(m\)'ye bölersiniz ve \(x = \frac{y - b}{m}\) sonucuna ulaşırsınız. Aynı mantık menüdeki tüm formüller için geçerlidir.
Çözümlü örnek
Diyelim ki bir üçgenin alanı A = 20, tabanı b = 5 ve yüksekliğini bulmak istiyorsunuz. \(h = \frac{2A}{b}\) formülünü kullanarak:
$$h = \frac{2 \times 20}{5} = \frac{40}{5} = \mathbf{8}$$Yani yükseklik 8 birimdir.
Sık sorulan sorular
Her kutuya hangi değer girilir? Etiket bunu size söyler: Birinci, denklemdeki ilk harftir (genellikle A veya d gibi sonucu gösterir), İkinci ondan sonra gelen harftir, Üçüncü ise yalnızca basit faiz gibi üç terimli formüllerde kullanılır.
Neden 0 sonucunu aldım? Bölen değer sıfır çıkmıştır (örneğin b = 0). Sıfıra bölme tanımsız olduğundan hesaplayıcı bir güvenlik önlemi olarak 0 döndürür.
Negatif sayıları ve ondalıkları kullanabilir mi? Evet — negatifler ve ondalıklar dahil herhangi bir gerçek sayı girebilirsiniz; ters işlemler yine geçerli olur.
