Bu hesaplama aracı ne işe yarar?
Dik Üçgen Trigonometri Hesaplama Aracı, bir dik üçgenin iki dik kenarının uzunluğunu bildiğinizde üçgeni tümüyle çözer: ele aldığınız açının karşısındaki kenar (a) ile o açıya komşu olan kenar (b). Bu iki değerden hipotenüsü, üç temel trigonometrik oranı (sinüs, kosinüs ve tanjant), her iki dar açıyı, alanı ve çevreyi hesaplar. Bu, her yerde geçerli olan evrensel bir geometri/matematik aracıdır.
Nasıl kullanılır?
Karşı kenarı (a) ve komşu kenarı (b) tutarlı bir birimle girin (cm, m, inç — sonuç da aynı birimde çıkar). Hesapla düğmesine basın. Hipotenüs vurgulanmış kutuda görünür; alttaki tablo ise trigonometrik oranları, derece cinsinden açıları, alanı ve çevreyi listeler. Bir dik üçgende dar açıların toplamı her zaman 90° olduğundan, hesaplama aracı her ikisini de gösterir.
Formüller ve açıklamaları
Hipotenüs, Pisagor teoreminden gelir: $$c = \sqrt{\text{a}^{2} + \text{b}^{2}}$$ Trigonometrik oranlar, a kenarının karşısında bulunan \(\theta\) açısına göre tanımlanır: \(\sin\theta = \text{karşı kenar} \div \text{hipotenüs}\), \(\cos\theta = \text{komşu kenar} \div \text{hipotenüs}\) ve \(\tan\theta = \text{karşı kenar} \div \text{komşu kenar}\). Açının kendisi \(\theta = \arctan(\text{a} \div \text{b})\) ile bulunur ve dik üçgenin alanı \(\tfrac{1}{2} \times \text{a} \times \text{b}\) şeklindedir.
Örnek çözüm
Klasik 3-4-5 üçgeninde \(\text{a} = 3\) ve \(\text{b} = 4\) alalım. Hipotenüs $$\sqrt{9 + 16} = \sqrt{25} = 5$$ olur. Buradan \(\sin\theta = 3/5 = 0{,}6\), \(\cos\theta = 4/5 = 0{,}8\) ve \(\tan\theta = 3/4 = 0{,}75\) bulunur. Açı \(\theta = \arctan(0{,}75) \approx 36{,}87°\) olduğundan, diğer dar açı \(53{,}13°\)'dir. Alan \(\tfrac{1}{2} \times 3 \times 4 = 6\) ve çevre \(3 + 4 + 5 = 12\) olur.
Yaygın Dik Üçgen Açıları ve Trigonometrik Değerler
Bu kesin değerler iki özel dik üçgenden gelir ve geometri, fizik ve mühendislikte sürekli kullanılır. Burada \(\theta\) dar bir açıdır; sin = karşı/hipotenüs, cos = komşu/hipotenüs, tan = karşı/komşu.
| Açı \(\theta\) | sin θ (kesin) | sin θ (ondalık) | cos θ (kesin) | cos θ (ondalık) | tan θ (kesin) | tan θ (ondalık) |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 0° | 0 | 0 | 1 | 1 | 0 | 0 |
| 30° | \(\frac{1}{2}\) | 0.5000 | \(\frac{\sqrt{3}}{2}\) | 0.8660 | \(\frac{1}{\sqrt{3}}\) | 0.5774 |
| 45° | \(\frac{\sqrt{2}}{2}\) | 0.7071 | \(\frac{\sqrt{2}}{2}\) | 0.7071 | 1 | 1 |
| 60° | \(\frac{\sqrt{3}}{2}\) | 0.8660 | \(\frac{1}{2}\) | 0.5000 | \(\sqrt{3}\) | 1.7321 |
| 90° | 1 | 1 | 0 | 0 | tanımsız | tanımsız |
Not: 0° ve 90° sınır durumlarıdır; gerçek bir dik üçgenin, 0° ile 90° arasında kesin olarak yer alan iki dar açısı vardır. cos 90° = 0 olduğundan payda sıfır olacağı için tan 90° tanımsızdır.
Özel üçgenlerin kenar oranları
- 30°-60°-90° üçgeni: kenarlar \(1 : \sqrt{3} : 2\) oranındadır (kısa dik kenar : uzun dik kenar : hipotenüs). Kısa dik kenar 30° karşısında, uzun dik kenar 60° karşısındadır.
- 45°-45°-90° üçgeni: kenarlar \(1 : 1 : \sqrt{2}\) oranındadır (dik kenar : dik kenar : hipotenüs), çünkü iki dik kenar eşittir.
Yaygın Pisagor Üçlüleri
Pisagor üçlüsü, \(a^2 + b^2 = c^2\) koşulunu sağlayan üç pozitif tam sayıdan oluşan bir kümedir; bu nedenle dik üçgenin kenarları tam sayıdır. Tablo, ortak çarpanı olmayan (ilkel) iyi bilinen üçlüleri, \(\theta = \arctan(a/b)\) kullanılarak bulunan iki dar açıyla birlikte, iki ondalık basamağa yuvarlanmış olarak listeler.
| Üçlü (a-b-c) | Kontrol \(a^2 + b^2 = c^2\) | Küçük dar açı | Büyük dar açı |
|---|---|---|---|
| 3-4-5 | 9 + 16 = 25 | 36.87° | 53.13° |
| 5-12-13 | 25 + 144 = 169 | 22.62° | 67.38° |
| 8-15-17 | 64 + 225 = 289 | 28.07° | 61.93° |
| 7-24-25 | 49 + 576 = 625 | 16.26° | 73.74° |
| 20-21-29 | 400 + 441 = 841 | 43.60° | 46.40° |
| 9-40-41 | 81 + 1600 = 1681 | 12.68° | 77.32° |
Herhangi bir üçlünün katları, örneğin 6-8-10 (2 × 3-4-5) veya 15-20-25 (5 × 3-4-5), benzer üçgenler üretir; bu nedenle tam olarak aynı açılara ve aynı sin, cos ve tan değerlerine sahiptirler; yalnızca boyut, alan ve çevre ölçeklenir.
Sıkça Sorulan Sorular
θ açısı hangisidir? θ, "a" olarak girdiğiniz kenarın (karşı kenarın) karşısındaki açıdır. Hesaplama aracı diğer dar açıyı da gösterir.
Hangi birimi kullanmalıyım? Her iki kenar aynı birimde olduğu sürece istediğiniz uzunluk birimini kullanabilirsiniz. Hipotenüs, alan ve çevre de o birimde döner (alan karesel birimdedir).
Bir kenar yerine hipotenüsü girebilir miyim? Bu araç iki dik kenardan yola çıkar. Bir kenarı ve hipotenüsü biliyorsanız, önce karelerinin farkını alıp karekökünü hesaplayarak eksik kenarı bulun.