Công cụ này làm được gì
Máy Tính Lượng Giác Tam Giác Vuông giúp bạn giải một tam giác vuông khi đã biết độ dài hai cạnh góc vuông — cạnh đối với góc cần xét (a) và cạnh kề với góc đó (b). Từ hai dữ kiện này, máy tính sẽ cho ra cạnh huyền, ba tỉ số lượng giác cơ bản (sin, cos và tan), cả hai góc nhọn, diện tích và chu vi. Đây là một công cụ toán học/hình học mang tính phổ quát, áp dụng được ở mọi nơi.
Cách sử dụng
Nhập cạnh đối (a) và cạnh kề (b) theo cùng một đơn vị bất kỳ (cm, m, inch — kết quả sẽ dùng đúng đơn vị đó). Bấm nút tính toán. Cạnh huyền sẽ hiển thị trong ô được làm nổi bật, còn bảng kết quả bên dưới liệt kê các tỉ số lượng giác, các góc tính theo độ, diện tích và chu vi. Vì hai góc nhọn của một tam giác vuông luôn có tổng bằng 90°, nên máy tính sẽ báo cho bạn cả hai.
Giải thích các công thức
Cạnh huyền được tính từ định lý Pytago: $$c = \sqrt{a^{2} + b^{2}}$$ Các tỉ số lượng giác được định nghĩa theo góc \(\theta\) nằm đối diện cạnh a: \(\sin\theta = \text{cạnh đối} \div \text{cạnh huyền}\), \(\cos\theta = \text{cạnh kề} \div \text{cạnh huyền}\), và \(\tan\theta = \text{cạnh đối} \div \text{cạnh kề}\). Bản thân góc đó là \(\theta = \arctan(a \div b)\), và diện tích tam giác vuông là \(\tfrac{1}{2} \times a \times b\).
Ví dụ minh họa
Với tam giác 3-4-5 kinh điển, ta đặt \(a = 3\) và \(b = 4\). Cạnh huyền là $$\sqrt{9 + 16} = \sqrt{25} = 5$$ Khi đó \(\sin\theta = 3/5 = 0{,}6\), \(\cos\theta = 4/5 = 0{,}8\), và \(\tan\theta = 3/4 = 0{,}75\). Góc \(\theta = \arctan(0{,}75) \approx 36{,}87°\), nên góc nhọn còn lại là \(53{,}13°\). Diện tích bằng \(\tfrac{1}{2} \times 3 \times 4 = 6\) và chu vi bằng \(3 + 4 + 5 = 12\).
Góc và giá trị lượng giác thường gặp của tam giác vuông
Các giá trị chính xác này đến từ hai tam giác vuông đặc biệt và được dùng thường xuyên trong hình học, vật lý và kỹ thuật. Ở đây \(\theta\) là một góc nhọn, và sin = đối/huyền, cos = kề/huyền, tan = đối/kề.
| Góc \(\theta\) | sin θ (chính xác) | sin θ (thập phân) | cos θ (chính xác) | cos θ (thập phân) | tan θ (chính xác) | tan θ (thập phân) |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 0° | 0 | 0 | 1 | 1 | 0 | 0 |
| 30° | \(\frac{1}{2}\) | 0.5000 | \(\frac{\sqrt{3}}{2}\) | 0.8660 | \(\frac{1}{\sqrt{3}}\) | 0.5774 |
| 45° | \(\frac{\sqrt{2}}{2}\) | 0.7071 | \(\frac{\sqrt{2}}{2}\) | 0.7071 | 1 | 1 |
| 60° | \(\frac{\sqrt{3}}{2}\) | 0.8660 | \(\frac{1}{2}\) | 0.5000 | \(\sqrt{3}\) | 1.7321 |
| 90° | 1 | 1 | 0 | 0 | không xác định | không xác định |
Lưu ý: 0° và 90° là các trường hợp giới hạn; một tam giác vuông thực sự có hai góc nhọn nằm strictly giữa 0° và 90°. tan 90° không xác định vì cos 90° = 0 sẽ làm mẫu số bằng không.
Tỷ lệ cạnh của tam giác đặc biệt
- Tam giác 30°-60°-90°: các cạnh có tỷ lệ \(1 : \sqrt{3} : 2\) (cạnh góc vuông ngắn : cạnh góc vuông dài : cạnh huyền). Cạnh góc vuông ngắn đối diện góc 30°, cạnh góc vuông dài đối diện góc 60°.
- Tam giác 45°-45°-90°: các cạnh có tỷ lệ \(1 : 1 : \sqrt{2}\) (cạnh góc vuông : cạnh góc vuông : cạnh huyền), vì hai cạnh góc vuông bằng nhau.
Các bộ ba Pythagoras thường gặp
Bộ ba Pythagoras là một tập hợp gồm ba số nguyên dương thỏa mãn \(a^2 + b^2 = c^2\), nên tam giác vuông có các cạnh là số nguyên. Bảng liệt kê các bộ ba nguyên thủy nổi tiếng (không có ước chung) cùng hai góc nhọn, được làm tròn đến hai chữ số thập phân, tìm bằng \(\theta = \arctan(a/b)\).
| Bộ ba (a-b-c) | Kiểm tra \(a^2 + b^2 = c^2\) | Góc nhọn nhỏ hơn | Góc nhọn lớn hơn |
|---|---|---|---|
| 3-4-5 | 9 + 16 = 25 | 36.87° | 53.13° |
| 5-12-13 | 25 + 144 = 169 | 22.62° | 67.38° |
| 8-15-17 | 64 + 225 = 289 | 28.07° | 61.93° |
| 7-24-25 | 49 + 576 = 625 | 16.26° | 73.74° |
| 20-21-29 | 400 + 441 = 841 | 43.60° | 46.40° |
| 9-40-41 | 81 + 1600 = 1681 | 12.68° | 77.32° |
Bội số của bất kỳ bộ ba nào, chẳng hạn 6-8-10 (2 × 3-4-5) hoặc 15-20-25 (5 × 3-4-5), tạo ra các tam giác đồng dạng, nên chúng giữ nguyên chính xác các góc và cùng giá trị sin, cos và tan; chỉ có kích thước, diện tích và chu vi thay đổi theo tỷ lệ.
Câu hỏi thường gặp
Góc \(\theta\) là góc nào? \(\theta\) là góc đối diện với cạnh bạn đã nhập vào ô "a" (cạnh đối). Máy tính cũng hiển thị luôn góc nhọn còn lại.
Tôi nên dùng đơn vị nào? Đơn vị độ dài nào cũng được, miễn là cả hai cạnh góc vuông dùng chung một đơn vị. Cạnh huyền, diện tích và chu vi sẽ trả về theo đơn vị đó (diện tích thì lấy bình phương đơn vị).
Tôi có thể nhập cạnh huyền thay cho một cạnh góc vuông không? Công cụ này xuất phát từ hai cạnh góc vuông. Nếu bạn biết một cạnh góc vuông và cạnh huyền, hãy lấy bình phương cạnh huyền trừ bình phương cạnh kia rồi khai căn để tìm cạnh góc vuông còn thiếu trước.