Bu hesap makinesi ne işe yarar?
Dik Üçgen Açı Hesaplama Aracı, üç kenardan herhangi ikisini bildiğinizde bir dik üçgenin dar açısını bulur. Dik üçgenin bir açısı 90°'dir; geriye kalan iki açı ise dardır ve toplamları her zaman 90° eder. Karşı dik kenar, komşu dik kenar veya hipotenüsten herhangi ikisini girdiğinizde bu araç açıyı hem derece hem radyan cinsinden verir; üstelik tümler (diğer dar) açıyı da gösterir.
Nasıl kullanılır?
Kenarları, bulmak istediğiniz \(\theta\) açısına göre adlandırın: karşı kenar \(\theta\)'nın tam karşısındadır, komşu kenar \(\theta\)'ya değer (ve hipotenüs değildir), hipotenüs ise dik açının karşısındaki en uzun kenardır. Bu değerlerden ikisini girip üçüncüsünü boş bırakın. Hesap makinesi, girdiğiniz kenarlara göre doğru ters trigonometrik fonksiyonu kendisi seçer.
Formülün açıklaması
SOHCAHTOA kuralından yola çıkarak \(\theta\)'yı üç farklı bağıntıyla bulabiliriz:
• İki dik kenarı biliyorsanız: $$\theta = \arctan\!\left(\frac{\text{karşı}}{\text{komşu}}\right)$$
• Karşı kenar ile hipotenüsü biliyorsanız: $$\theta = \arcsin\!\left(\frac{\text{karşı}}{\text{hipotenüs}}\right)$$
• Komşu kenar ile hipotenüsü biliyorsanız: $$\theta = \arccos\!\left(\frac{\text{komşu}}{\text{hipotenüs}}\right)$$
Her oran 0 ile 1 arasında bir sayıdır (tanjant için daha büyük olabilir) ve ilgili ters fonksiyonu uyguladığınızda açıyı elde edersiniz.
Örnek çözüm
Diyelim ki karşı kenar 3, komşu kenar ise 4 olsun. Bu durumda $$\theta = \arctan\!\left(\frac{3}{4}\right) = \arctan(0{,}75) \approx 36{,}8699°.$$ Tümler açı ise \(90 - 36{,}8699 = 53{,}1301°\) olur. Radyan cinsinden açı yaklaşık 0,6435'tir. Bu, herkesin bildiği klasik 3-4-5 dik üçgenidir.
Sık Kullanılan Dik Üçgen Açıları ve Kenar Oranları
Bunlar en sık karşılaşılan açılardır; her biri için kesin trigonometrik değerler ve ondalık yaklaşımlar verilmiştir. Her satırda oran, listelenen açıya göre karşı : komşu : hipotenüs olarak yazılmıştır. Bir dik üçgenin iki dar açısının toplamı daima 90°'dir; bu nedenle her satırdaki tümler açının sinüs ve kosinüs değerleri yer değiştirir.
| Açı (derece) | Açı (radyan) | sin | cos | tan | Karşı : Komşu : Hipotenüs |
|---|---|---|---|---|---|
| 30° | π/6 ≈ 0.5236 | 1/2 = 0.5 | √3/2 ≈ 0.8660 | √3/3 ≈ 0.5774 | 1 : √3 : 2 |
| 45° | π/4 ≈ 0.7854 | √2/2 ≈ 0.7071 | √2/2 ≈ 0.7071 | 1 | 1 : 1 : √2 |
| 60° | π/3 ≈ 1.0472 | √3/2 ≈ 0.8660 | 1/2 = 0.5 | √3 ≈ 1.7321 | √3 : 1 : 2 |
| 36.87° (3-4-5) | ≈ 0.6435 | 3/5 = 0.6 | 4/5 = 0.8 | 3/4 = 0.75 | 3 : 4 : 5 |
| 53.13° (3-4-5) | ≈ 0.9273 | 4/5 = 0.8 | 3/5 = 0.6 | 4/3 ≈ 1.3333 | 4 : 3 : 5 |
| 22.62° (5-12-13) | ≈ 0.3948 | 5/13 ≈ 0.3846 | 12/13 ≈ 0.9231 | 5/12 ≈ 0.4167 | 5 : 12 : 13 |
| 67.38° (5-12-13) | ≈ 1.1760 | 12/13 ≈ 0.9231 | 5/13 ≈ 0.3846 | 12/5 = 2.4 | 12 : 5 : 13 |
| 28.07° (8-15-17) | ≈ 0.4899 | 8/17 ≈ 0.4706 | 15/17 ≈ 0.8824 | 8/15 ≈ 0.5333 | 8 : 15 : 17 |
| 61.93° (8-15-17) | ≈ 1.0809 | 15/17 ≈ 0.8824 | 8/17 ≈ 0.4706 | 15/8 = 1.875 | 15 : 8 : 17 |
Pisagor üçlüleri için açılar iki ondalık basamağa yuvarlanmıştır.
Sıkça Sorulan Sorular
Hangi iki kenarı girmeliyim? Herhangi ikisini — araç, arctan, arcsin veya arccos'tan hangisini kullanması gerektiğini kendisi belirler.
3,4 kenarları ile 6,8 kenarları neden aynı sonucu veriyor? Çünkü açılar kenarların mutlak büyüklüğüne değil, oranlarına bağlıdır; ikisi de 36,87° verir.
Açı 90°'yi geçebilir mi? Hayır. Dik üçgende dik olmayan iki açı her zaman dardır (90°'den küçüktür).