Công cụ tính góc nhìn ống kính máy ảnh là gì?
Công cụ này tính góc nhìn của ống kính (tiếng Anh gọi là angle of view hay field of view) theo đơn vị độ, dựa trên tiêu cự ống kính và kích thước của cảm biến (hoặc phim). Đây hoàn toàn là bài toán quang học thuần túy, áp dụng giống nhau ở mọi nơi và không phụ thuộc vào quy định của bất kỳ quốc gia nào. Vì cảm biến có dạng hình chữ nhật nên sẽ có ba góc nhìn khác nhau: góc ngang (tính theo chiều rộng cảm biến), góc dọc (tính theo chiều cao cảm biến) và góc chéo (tính theo đường chéo cảm biến).
Cách sử dụng
Bạn nhập tiêu cự ống kính theo milimét, sau đó nhập chiều rộng và chiều cao của cảm biến (cũng tính bằng milimét). Bạn cũng có thể chọn một định dạng cảm biến phổ biến từ danh sách thả xuống để tự động điền sẵn các kích thước (full frame, APS-C, Micro Four Thirds, 1 inch và nhiều loại khác). Công cụ sẽ trả về góc nhìn ngang, dọc và chéo, kèm theo tiêu cự quy đổi tương đương 35mm.
Giải thích công thức
Với ống kính rectilinear (không méo phối cảnh) lấy nét ở vô cực, góc nhìn theo một chiều \(d\) của cảm biến chính là góc mà chiều đó chắn qua ống kính:
$$\text{AOV} = 2 \arctan\!\left(\frac{d}{2 \cdot \text{Focal Length}}\right) \times \frac{180}{\pi}$$trong đó \(f\) là tiêu cự, còn \(d\) và \(f\) dùng chung một đơn vị. Kết quả tính ra ở đơn vị radian, nên bạn nhân với \(180/\pi\) để đổi sang độ. Góc chéo dùng \(d = \sqrt{\text{rộng}^{2} + \text{cao}^{2}}\). Tiêu cự quy đổi tương đương 35mm được tính bằng cách nhân \(f\) với tỷ lệ giữa đường chéo full frame (43,27 mm) và đường chéo cảm biến của bạn.
Ví dụ minh họa
Ống kính 50mm gắn trên máy full frame (36 × 24 mm): góc ngang = \(2 \cdot \arctan(36/100) = 39{,}6°\), góc dọc = \(2 \cdot \arctan(24/100) = 27{,}0°\), góc chéo với \(d = \sqrt{36^{2}+24^{2}} = 43{,}27\ \text{mm}\) cho ra \(2 \cdot \arctan(0{,}4327) = 46{,}8°\). Những con số này khớp đúng với giá trị chuẩn trong sách giáo khoa cho ống kính 50mm "normal" (góc nhìn gần với mắt người).
Câu hỏi thường gặp
Tại sao lại có tới ba góc nhìn? Vì cảm biến có dạng hình chữ nhật nên nó thu được góc rộng hơn theo chiều ngang so với chiều dọc; góc chéo là lớn nhất và đây cũng là con số mà các nhà sản xuất thường công bố.
Tôi có cần đổi mm sang đơn vị khác không? Không cần. Công thức chỉ dùng tỷ lệ \(d/(2f)\), nên miễn là tiêu cự và kích thước cảm biến cùng một đơn vị thì góc nhìn vẫn chính xác tuyệt đối.
Tiêu cự quy đổi tương đương 35mm là gì? Đó là tiêu cự trên máy full frame sẽ cho cùng một góc nhìn theo đường chéo như trên cảm biến nhỏ hơn của bạn. Con số này rất hữu ích khi so sánh ống kính giữa các hệ máy ảnh khác nhau.
