Tiền lãi coupon là gì?
Tiền lãi coupon là khoản lãi mà tổ chức phát hành trái phiếu trả định kỳ cho người nắm giữ. Với phần lớn trái phiếu thông thường, khoản lãi này cố định và được tính dựa trên mệnh giá (par value) cùng lãi suất coupon hằng năm đã công bố. Vì nhiều trái phiếu trả lãi nhiều hơn một lần mỗi năm, người ta chia lãi coupon hằng năm cho số lần trả trong năm để ra số tiền bạn thực nhận mỗi kỳ.
Cách sử dụng công cụ
Nhập mệnh giá trái phiếu (thường là 1.000 USD), lãi suất coupon hằng năm dưới dạng phần trăm, và tần suất trả lãi — theo năm, nửa năm, quý hay tháng. Công cụ sẽ trả về số tiền bạn nhận mỗi kỳ cùng với tổng lãi coupon cả năm.
Giải thích công thức
Công thức cốt lõi như sau:
$$C = \frac{\text{Mệnh giá} \times \dfrac{\text{Lãi suất coupon (\%)}}{100}}{\text{Số lần trả mỗi năm}}$$
Lãi suất coupon được chuyển từ phần trăm sang số thập phân (5% thành 0,05). Nhân với mệnh giá sẽ ra tổng lãi coupon cả năm, còn chia cho số lần trả lãi sẽ phân bổ khoản lãi đó cho từng kỳ.
Ví dụ minh họa
Giả sử một trái phiếu có mệnh giá 1.000 USD, lãi suất coupon hằng năm 5% và trả lãi nửa năm một lần (hai lần mỗi năm). Lãi coupon cả năm là \(1.000 \times 0{,}05 = 50\) USD. Chia cho 2 lần trả, mỗi lần lãi coupon là 25 USD. Như vậy người nắm giữ nhận 25 USD mỗi sáu tháng.
Câu hỏi thường gặp
Tiền lãi coupon có thay đổi theo giá thị trường không? Không. Tiền lãi coupon được tính dựa trên mệnh giá và lãi suất coupon cố định, chứ không phải giá thị trường hiện tại của trái phiếu. Lợi suất đáo hạn (yield to maturity) thay đổi theo giá, nhưng tiền lãi coupon thực nhận vẫn giữ nguyên.
Lãi suất coupon và lợi suất khác nhau thế nào? Lãi suất coupon quyết định khoản tiền lãi cố định bạn nhận, trong khi lợi suất phản ánh tỷ suất sinh lời so với số tiền bạn đã bỏ ra để mua trái phiếu. Hai con số này chỉ bằng nhau khi trái phiếu được giao dịch đúng bằng mệnh giá (par).
Nếu trái phiếu của tôi là trái phiếu không lãi suất (zero-coupon) thì sao? Trái phiếu zero-coupon không trả lãi định kỳ (lãi suất coupon 0%), nên tiền lãi coupon bằng 0 USD. Thay vào đó, nhà đầu tư sinh lời nhờ trái phiếu được phát hành với giá chiết khấu thấp hơn mệnh giá.
