Công cụ tính bán kính từ đường kính là gì?
Công cụ này giúp bạn đổi đường kính của hình tròn sang bán kính. Đường kính là đoạn thẳng nối hai điểm trên đường tròn và đi qua tâm, còn bán kính là khoảng cách từ tâm đến mép đường tròn. Vì đường kính trải dài qua trọn vẹn hình tròn, còn bán kính chỉ tính một nửa, nên bán kính luôn đúng bằng một nửa đường kính.
Cách sử dụng
Bạn chỉ cần nhập đường kính của hình tròn theo bất kỳ đơn vị đo nào (centimet, inch, mét, v.v.) và công cụ sẽ lập tức trả về bán kính theo cùng đơn vị đó. Không cần khai báo đơn vị — vì công thức \(r = d/2\) đúng với mọi đơn vị, miễn là bạn dùng nhất quán.
Giải thích công thức
Phép đổi sử dụng công thức $$r = \frac{d}{2}$$ trong đó r là bán kính và d là đường kính. Vì đường kính chính là hai bán kính nối tiếp nhau đi qua tâm, nên khi chia đôi đường kính ta sẽ được một bán kính. Ngược lại, bạn cũng có thể tính đường kính từ bán kính bằng công thức \(d = 2r\).
Ví dụ minh họa
Giả sử một chiếc bánh pizza có đường kính 14 inch. Để tìm bán kính, ta lấy đường kính chia cho hai: $$r = \frac{14}{2} = 7 \text{ inch}.$$ Như vậy, viền bánh cách tâm 7 inch theo mọi hướng.
Đường kính và bán kính thông dụng
Bán kính luôn bằng đúng một nửa đường kính: \(r = \frac{d}{2}\). Các giá trị dưới đây dùng cùng một đơn vị cho cả hai cột, nên bảng này áp dụng được cho mọi đơn vị độ dài (mm, cm, in, m).
| Đường kính (d) | Bán kính (r = d/2) | Kiểm tra |
|---|---|---|
| 1 | 0.5 | 1 ÷ 2 = 0.5 |
| 2 | 1 | 2 ÷ 2 = 1 |
| 5 | 2.5 | 5 ÷ 2 = 2.5 |
| 10 | 5 | 10 ÷ 2 = 5 |
| 12 | 6 | 12 ÷ 2 = 6 |
| 20 | 10 | 20 ÷ 2 = 10 |
| 50 | 25 | 50 ÷ 2 = 25 |
| 100 | 50 | 100 ÷ 2 = 50 |
Ví dụ thực tế
| Vật thể | Đường kính | Bán kính |
|---|---|---|
| Pizza 12 in | 12 in | 6 in |
| Đồng xu 25 cent của Mỹ (khoảng 24.26 mm) | 24.26 mm | 12.13 mm |
| Nắp hoặc đĩa tròn có kích thước 75 mm (kích thước minh họa) | 75 mm | 37.5 mm |
| Bánh xe xe đạp 26 in (kích thước danh định; đường kính ngoài thực tế thay đổi theo lốp) | ≈ 26 in | ≈ 13 in |
Ví dụ minh họa: với đường tròn 75 mm, \(r = \frac{75}{2} = 37.5\) mm.
Các thuật ngữ chính: Đường kính, Bán kính, Chu vi
- Tâm: điểm nằm bên trong đường tròn và cách đều mọi điểm trên đường viền.
- Bán kính (r): khoảng cách từ tâm đến một điểm bất kỳ trên đường viền của đường tròn.
- Đường kính (d): khoảng cách xuyên qua đường tròn từ mép này sang mép kia, đi qua tâm. Đây là dây cung dài nhất của đường tròn và bằng hai lần bán kính: \(d = 2r\).
- Chu vi (C): khoảng cách quanh đường tròn, tức là độ dài đường bao quanh nó.
Bán kính và đường kính là các đại lượng đầu vào chính cho các công thức đường tròn quan trọng:
$$A = \pi r^2$$
$$C = \pi d = 2\pi r$$
Trong đó \(A\) là diện tích và \(\pi \approx 3.14159\). Nếu bạn chỉ biết đường kính, hãy chia đôi nó trước để có \(r\), rồi dùng công thức diện tích. Giữ các đơn vị nhất quán: diện tích có đơn vị bình phương (ví dụ cm²).
Câu hỏi thường gặp
Bán kính có luôn bằng một nửa đường kính không? Đúng vậy. Với bất kỳ hình tròn nào, bán kính luôn bằng đúng một nửa đường kính.
Kết quả tính ra theo đơn vị nào? Bán kính được trả về theo đúng đơn vị mà bạn đã nhập đường kính.
Làm sao để tính ngược từ bán kính ra đường kính? Bạn chỉ cần nhân bán kính với 2: \(d = 2 \times r\).