Tam giác cân là gì?
Tam giác cân là tam giác có hai cạnh bằng nhau. Nhờ tính chất đối xứng này, hai góc đối diện với hai cạnh bằng nhau — gọi là góc ở đáy — cũng bằng nhau. Góc thứ ba, nằm giữa hai cạnh bằng nhau, được gọi là góc ở đỉnh. Công cụ này sẽ tính giúp bạn những góc mà bạn chưa biết.
Cách sử dụng
Bạn chỉ cần chọn xem góc đã biết là góc ở đáy hay góc ở đỉnh, nhập giá trị theo đơn vị độ, máy tính sẽ trả về các góc còn lại kèm theo phép kiểm tra tổng ba góc bằng 180°.
Giải thích công thức
Tổng ba góc trong bất kỳ tam giác nào cũng bằng 180°. Riêng tam giác cân có hai góc ở đáy bằng nhau cộng với một góc ở đỉnh, nên:
$$\text{góc đáy} + \text{góc đáy} + \text{góc đỉnh} = 180^\circ$$
Biến đổi công thức ta được hai mối quan hệ dùng trong công cụ này: $$\text{góc đỉnh} = 180^\circ - 2 \times \text{góc đáy}$$ và $$\text{góc đáy} = \frac{180^\circ - \text{góc đỉnh}}{2}$$
Ví dụ minh họa
Giả sử mỗi góc ở đáy bằng 70°. Khi đó góc ở đỉnh là $$180 - 2 \times 70 = 40^\circ$$ Kiểm tra lại: \(70 + 70 + 40 = 180^\circ\). ✓ Ngược lại, nếu góc ở đỉnh là 40° thì mỗi góc ở đáy sẽ là $$\frac{180 - 40}{2} = 70^\circ$$
Các thuật ngữ chính
- Tam giác cân
- Tam giác có ít nhất hai cạnh bằng nhau. Vì hai cạnh bằng nhau nên hai góc của nó cũng bằng nhau.
- Cạnh bên
- Hai cạnh bằng nhau của tam giác cân.
- Đáy
- Cạnh thứ ba, là cạnh không nhất thiết bằng cạnh bên. Thường được vẽ ở phía dưới.
- Góc đáy
- Hai góc kề với đáy. Chúng nằm đối diện các cạnh bên nên bằng nhau.
- Góc ở đỉnh (góc đỉnh)
- Góc nằm giữa hai cạnh bên, đối diện với đáy.
- Tam giác đều (trường hợp đặc biệt)
- Tam giác có cả ba cạnh bằng nhau. Đây là một tam giác cân đặc biệt trong đó mọi góc đều bằng \(60^\circ\), nên các góc đáy và góc đỉnh bằng nhau.
- Định lý tổng các góc trong tam giác
- Tổng các góc trong của mọi tam giác trên mặt phẳng phẳng (Euclid) bằng \(180^\circ\). Với tam giác cân có góc đáy \(b\) và góc đỉnh \(v\): $$v + 2b = 180^\circ$$ nên \(v = 180^\circ - 2b\) và \(b = \dfrac{180^\circ - v}{2}\).
- Định lý tam giác cân
- Nếu hai cạnh của một tam giác bằng nhau thì các góc đối diện với hai cạnh đó bằng nhau (các góc đáy bằng nhau).
- Đảo đề của định lý tam giác cân
- Nếu hai góc của một tam giác bằng nhau thì các cạnh đối diện với hai góc đó bằng nhau, do đó tam giác là tam giác cân.
Câu hỏi thường gặp
Góc ở đáy có thể bằng 90° hoặc lớn hơn không? Không. Hai góc ở đáy mỗi góc 90° đã có tổng là 180°, không còn chỗ cho góc ở đỉnh. Vì vậy góc ở đáy bắt buộc phải nhỏ hơn 90°.
Nếu góc ở đỉnh bằng 60° thì sao? Mỗi góc ở đáy sẽ là \(\frac{180 - 60}{2} = 60^\circ\), khi đó tam giác trở thành tam giác đều — một trường hợp đặc biệt của tam giác cân.
Công thức này có áp dụng cho mọi tam giác không? Giả thiết hai góc ở đáy bằng nhau chỉ đúng với tam giác cân (và tam giác đều). Với tam giác thường, cả ba góc có thể khác nhau.