Công cụ này dùng để làm gì
Công cụ này giúp bạn tính nồng độ cồn (ABV) và tổng dung tích của ly rượu sau khi pha loãng một lượng rượu với nước. Tại Nhật Bản, cách thưởng thức rượu mạnh như shochu hay whisky bằng cách pha thêm nước này được gọi là "mizuwari" (nghĩa đen là "pha nước"). Tuy nhiên, công thức tính thì hoàn toàn phổ quát và áp dụng được cho bất kỳ thức uống nào bạn tạo ra bằng cách pha rượu với nước, soda hoặc một loại nước pha không cồn khác.
Cách sử dụng
Bạn chỉ cần nhập ba thông số: lượng rượu rót ra (tính bằng ml), nồng độ cồn của loại rượu đó (ABV, ví dụ 30 nghĩa là 30%) và lượng nước thêm vào (tính bằng ml). Công cụ sẽ trả về tổng dung tích của ly và nồng độ cồn cuối cùng sau khi pha. Vì cùng một đơn vị thể tích xuất hiện ở cả tử số và mẫu số của tỷ lệ, nên bạn có thể dùng bất kỳ đơn vị nào miễn là nhất quán mà vẫn ra phần trăm chính xác.
Giải thích công thức
Trước hết, lượng cồn nguyên chất trong rượu bằng thể tích rượu nhân với độ rượu dưới dạng phân số: \(\text{cồn} = \text{lượng rượu} \times \dfrac{\text{độ rượu}}{100}\). Tổng dung tích của ly chỉ đơn giản là \(\text{lượng rượu} + \text{lượng nước}\) (giả định các thể tích cộng thẳng vào nhau, bỏ qua sự co thể tích rất nhỏ xảy ra khi ethanol trộn với nước). Nồng độ cuối cùng bằng lượng cồn nguyên chất chia cho tổng dung tích, biểu diễn dưới dạng phần trăm:
$$\text{ABV} = \frac{\text{lượng rượu} \times \dfrac{\text{độ rượu}}{100}}{\text{lượng rượu} + \text{lượng nước}} \times 100$$
Ví dụ minh họa
Rót 50 ml shochu 30% rồi thêm 100 ml nước. Cồn nguyên chất = \(50 \times 30/100 = 15\) ml. Tổng dung tích = \(50 + 100 = 150\) ml. Nồng độ cuối cùng = \(15 / 150 \times 100 = 10\%\). Vậy bạn có một ly 150 ml với nồng độ 10% ABV. Nếu rót đậm hơn, chẳng hạn 100 ml whisky 40% pha với 60 ml nước, ta có 40 ml cồn trong 160 ml, tức 25% ABV.
Câu hỏi thường gặp
Đá viên có được tính như nước không? Về cơ bản là có, khi đá tan ra. Bạn hãy cộng thêm phần thể tích đá tan ước lượng vào lượng nước để có kết quả sát hơn.
Vì sao trong thực tế tổng dung tích không đúng bằng lượng rượu cộng lượng nước? Khi ethanol và nước trộn vào nhau sẽ xảy ra hiện tượng co thể tích nhẹ, nên tổng thực tế thấp hơn một chút. Công cụ này dùng giả định cộng đơn giản, đủ chính xác cho việc pha chế đồ uống.
Có dùng được cho highball pha soda không? Được. Nước soda không chứa cồn, nên bạn cứ tính thể tích soda như giá trị "lượng nước thêm vào".