Thể tích hình trụ nằm ngang chứa một phần chất lỏng

Thể tích hình trụ nằm ngang chứa một phần chất lỏng

Phổ biến AI Skill PRO

Nhập phép tính

Cả ba độ dài đều dùng chung một đơn vị. Chiều cao mức chất lỏng h được đo từ đáy đường tròn và phải thỏa mãn 0 ≤ h ≤ 2r.

Công thức

V=[r2arccos⁡(1−hr)−(r−h)h(2r−h)]·ltrong đó{r=Bán kínhh=Chiều cao mức chất lỏngl=Chiều dài\begin{gathered} V = \left[ r^{2}\arccos\!\left(1 - \frac{h}{r}\right) - (r - h)\sqrt{h\,(2r - h)} \right] \cdot l \\[1.5em] \text{trong đó}\quad \left\{ \begin{aligned} r &= \text{Bán kính} \\ h &= \text{Chiều cao mức chất lỏng} \\ l &= \text{Chiều dài} \end{aligned} \right. \end{gathered}
Thống kê sử dụng

Quảng cáo

Kết quả

Thể tích V
1,22837
đơn vị độ dài lập phương (đơn vị³)
Diện tích mặt cắt F (mặt cắt ngang) 0,614185 đơn vị²
Diện tích đáy S (bề mặt cung cong) 4,18879 đơn vị²
Diện tích mặt trên T (mặt phẳng trên) 3,464102 đơn vị²

Báo lỗi nội dung trang này

Công cụ này dùng để làm gì

Công cụ này tính toán hình học của một khối viên phân hình trụ: khối được tạo ra khi một hình trụ tròn xoay nằm ngang bị cắt bởi một mặt phẳng nằm ngang. Đây chính xác là hình dạng của lượng chất lỏng nằm trong một bồn chứa đặt ngang, được đổ tới độ sâu h. Từ bán kính r, chiều cao mức chất lỏng h (đo từ điểm thấp nhất của đường tròn lên) và chiều dài hình trụ l, công cụ sẽ trả về thể tích V, diện tích mặt cắt ngang ở hai đầu F, diện tích đáy cong (cung) S và diện tích mặt phẳng trên T.

Hình trụ nằm ngang 3D đặt nằm nghiêng, chứa một phần chất lỏng, thể hiện chiều dài và chiều cao mực chất lỏng
Một hình trụ nằm ngang có chiều dài l được lấp đầy một phần đến chiều cao h.

Cách sử dụng

Nhập bán kính, chiều cao mức chất lỏng và chiều dài theo trục, dùng cùng một đơn vị độ dài (cả ba giá trị phải dùng chung một đơn vị). Chiều cao phải nằm trong khoảng từ 0 đến 2r — khi h = 2r thì hình trụ đầy hoàn toàn. Diện tích được trả về theo đơn vị² và thể tích theo đơn vị³. Công cụ không tự đổi đơn vị, nên kết quả sẽ giữ nguyên đơn vị mà bạn đã nhập vào.

Giải thích công thức

Một dây cung nằm ngang cắt ra một hình viên phân có chiều cao h. Góc ở tâm là \(\theta = 2\cdot\arccos\!\left(1 - \frac{h}{r}\right)\). Nửa dây cung có độ dài \(\sqrt{h(2r-h)}\).

$$V = \left[ r^{2}\arccos\!\left(1 - \frac{h}{r}\right) - (r - h)\sqrt{h\,(2r - h)} \right] \cdot l$$

Diện tích viên phân là \(F = \frac{\theta}{2}r^{2} - (r-h)\sqrt{h(2r-h)}\) — tức là diện tích hình quạt tròn trừ đi diện tích tam giác. Kéo dài hình viên phân này dọc theo chiều dài ta được \(V = F\cdot l\). Bề mặt đáy cong bằng độ dài cung \(r\theta\) nhân với l, còn mặt phẳng trên bằng dây cung \(2\sqrt{h(2r-h)}\) nhân với l.

Quảng cáo
Hình chiếu đầu của một hình trụ nằm ngang chứa một phần chất lỏng, thể hiện bán kính, chiều cao mực chất lỏng và góc ở tâm của phần hình quạt
Mặt cắt ngang của hình trụ: bán kính r, chiều cao mực chất lỏng h và góc ở tâm θ xác định phần hình quạt được lấp đầy.

Ví dụ minh họa

Với \(r = 1\), \(h = 0{,}5\), \(l = 2\): \(1 - h/r = 0{,}5\), nên \(\theta = 2\cdot\arccos(0{,}5) = 2{,}0943951\) rad. Nửa dây cung là \(\sqrt{0{,}75} = 0{,}8660254\). Khi đó

$$F = 1{,}0471976 - 0{,}5\cdot 0{,}8660254 = 0{,}6141848 \text{ đơn vị}^2$$$$V = F\cdot 2 = 1{,}2283697 \text{ đơn vị}^3$$$$S = 1\cdot 2{,}0943951\cdot 2 = 4{,}1887902 \text{ đơn vị}^2$$$$T = 2\cdot 2\cdot 0{,}8660254 = 3{,}4641016 \text{ đơn vị}^2$$

Bảng quy đổi đơn vị thể tích cho dung tích bồn chứa

Máy tính trả về thể tích theo lũy thừa bậc ba của đơn vị chiều dài mà bạn nhập. Hãy quy đổi bán kính, chiều cao mức chất lỏng và chiều dài về cùng một đơn vị trước khi tính (ví dụ, tất cả theo mét hoặc tất cả theo inch). Sau đó, quy đổi kết quả bằng các hệ số bên dưới.

Từ Sang Hệ số
1 m³ lít (L) 1000
1 m³ gallon Mỹ 264.172
1 ft³ gallon Mỹ 7.48052
1 ft³ lít 28.3168
1 in³ gallon Mỹ 0.004329
1 L cm³ 1000
1 gallon Mỹ lít 3.78541
1 gallon Anh (imperial) lít 4.54609

Gallon Mỹ và gallon Anh (imperial) khác nhau, vì vậy hãy kiểm tra xem thông số bồn chứa của bạn sử dụng loại nào. Nhầm lẫn đơn vị là nguyên nhân phổ biến gây sai sót. Ví dụ, bán kính tính bằng mét nhưng chiều dài tính bằng centimét sẽ cho kết quả vô nghĩa.

Quảng cáo

Tính tay từng bước

Ví dụ: r = 1, h = 0.5, l = 1 (cùng đơn vị). Đặt máy tính sang radian để tính arccos, không dùng độ.

  1. Kiểm tra khoảng giá trị. Chiều cao mức chất lỏng phải thỏa mãn \(0 \le h \le 2r\). Ở đây 0 ≤ 0.5 ≤ 2.
  2. Tính \(1 - h/r\). \(1 - 0.5/1 = 0.5\). Giá trị này phải nằm trong khoảng từ −1 đến 1, điều mà bước kiểm tra khoảng giá trị đã bảo đảm.
  3. Tính arccos theo radian. \(\arccos(0.5) = \pi/3 \approx 1.0472\).
  4. Tính góc ở tâm. \(\theta = 2\arccos(1 - h/r) = 2.0944\) rad.
  5. Tính nửa dây cung. \(\sqrt{h(2r - h)} = \sqrt{0.5 \cdot 1.5} = \sqrt{0.75} = 0.8660\).
  6. Tính diện tích mặt cắt ngang. \(F = r^{2}\arccos(1 - h/r) - (r - h)\sqrt{h(2r - h)} = 1.0472 - 0.5 \cdot 0.8660 = 0.6142\). Giá trị này bằng \(\tfrac{1}{2}r^{2}(\theta - \sin\theta)\).
  7. Tính thể tích. \(V = F \cdot l = 0.6142 \cdot 1 = 0.6142\).
  8. Tính diện tích bề mặt. Đáy cong tiếp xúc với chất lỏng là \(S = r\theta l = 1 \cdot 2.0944 \cdot 1 = 2.0944\). Mặt phẳng trên (bề mặt chất lỏng) là \(T = 2l\sqrt{h(2r - h)} = 2 \cdot 1 \cdot 0.8660 = 1.7321\).

Các trường hợp đặc biệt và kiểm tra

  • h > r (đầy hơn một nửa). Khi đó \(1 - h/r\) là số âm, và arccos trả về góc lớn hơn π/2 (tối đa π). Số hạng \(-(r - h)\sqrt{h(2r - h)}\) lúc này trở thành số dương và được cộng vào diện tích. Với h = 1.5r và r = 1, \(\arccos(-0.5) = 2\pi/3\) cho F = 2.0944 + 0.4330 = 2.5274.
  • Đầy một nửa, h = r. \(\arccos(0) = \pi/2\) và \(r - h = 0\), nên \(F = \pi r^{2}/2\) và \(V = \pi r^{2} l/2\). Ngoài ra \(\theta = \pi\) và \(T = 2rl\).
  • Đầy hoàn toàn, h = 2r. \(\arccos(-1) = \pi\) và \(\sqrt{h(2r - h)} = 0\), nên \(F = \pi r^{2}\) và \(V = \pi r^{2} l\). Ngoài ra \(\theta = 2\pi\), \(S = 2\pi r l\) và \(T = 0\).
  • Rỗng, h = 0. \(\arccos(1) = 0\), nên F, V, S và T đều bằng 0.

Câu hỏi thường gặp

F là thể tích hay diện tích? F là diện tích mặt cắt ngang (hình viên phân) ở dạng 2 chiều; hãy nhân nó với chiều dài l để có được thể tích V.

Điều gì xảy ra khi h = 2r? Hình trụ đầy hoàn toàn: \(\theta = 2\pi\), \(F = \pi r^{2}\), \(V = \pi r^{2} l\), \(S = 2\pi r l\), và \(T = 0\) vì dây cung co lại thành một điểm.

Tôi có thể dùng inch, cm hay mét không? Có — bạn có thể dùng bất kỳ đơn vị nào, chỉ cần nhất quán cho cả ba giá trị nhập vào; kết quả sẽ trả về theo đơn vị đó bình phương và lập phương.

Cập nhật lần cuối:

Phổ biến nhất trong Hình học

Xem tất cả máy tính Hình học