Bu dönüştürücü ne işe yarar?
Bu araç, 2 boyutlu Kartezyen (dik) koordinatlarla (x, y) verilen bir noktayı kutupsal koordinatlara (r, θ) çevirir. Yarıçap r, başlangıç noktasından (orijinden) noktaya olan doğrusal uzaklıktır; açı θ ise pozitif x ekseninden saat yönünün tersine ölçülür. θ değerini derece veya radyan olarak okumayı seçebilirsiniz.
Nasıl kullanılır?
X koordinatı ile Y koordinatını girin, çıkış açısını derece mi yoksa radyan mı istediğinizi seçin; hesaplayıcı r ve θ değerlerini anında verir. Koordinatlar düzlem üzerindeki birimsiz değerlerdir; dolayısıyla r, x ve y için kullandığınız uzunluk biriminin aynısıyla ifade edilir.
Formülün açıklaması
Yarıçap Pisagor teoreminden gelir: $$r = \sqrt{x^{2} + y^{2}}$$ Açı ise iki değişkenli ark tanjant ile hesaplanır: $$\theta = \operatorname{atan2}(y, x)$$ Birçok ders kitabında \(\theta = \arctan(y/x)\) yazılsa da, sade arctan yalnızca -90 ile 90 derece arasındaki açıları döndürür ve \(x = 0\) olduğunda tanımsızdır. atan2 fonksiyonu her iki sorunu da çözer: x ve y'nin işaretlerine bakarak açıyı doğru çeyreğe yerleştirir ve (-180, 180] derece (eşdeğer olarak (-π, π] radyan) aralığında bir değer döndürür.
Çözümlü örnek
\(x = 3\), \(y = 4\) için: $$r = \sqrt{9 + 16} = \sqrt{25} = 5$$ Açı \(\operatorname{atan2}(4, 3) = 0{,}927295\) rad olur; bu da 53,130102 derecedir. Yani (3, 4) noktası (r = 5, θ = 53,130102 derece) olur.
\(x = -1\), \(y = 1\) için (ikinci çeyrek): \(r = \sqrt{2} = 1{,}414214\) ve \(\operatorname{atan2}(1, -1) = 135\) derece. Sade \(\arctan(1 / -1)\) hesabı yanlışlıkla -45 derece verirdi; bu da atan2'nin neden vazgeçilmez olduğunu gösterir.
Dört Bölgede Örnek Dönüşümler
Her satır \(r = \sqrt{x^2 + y^2}\) ve \(\theta = \operatorname{atan2}(y, x)\) kullanır. Değerler 6 ondalık basamağa yuvarlanmıştır.
| (x, y) | r | θ (derece) | θ (radyan) | θ 0–360° aralığında |
|---|---|---|---|---|
| (3, 4) | 5 | 53.130102° | 0.927295 | 53.130102° |
| (−3, 4) | 5 | 126.869898° | 2.214297 | 126.869898° |
| (−3, −4) | 5 | −126.869898° | −2.214297 | 233.130102° |
| (3, −4) | 5 | −53.130102° | −0.927295 | 306.869898° |
| (0, 5) | 5 | 90° | 1.570796 | 90° |
| (−2, 0) | 2 | 180° | 3.141593 | 180° |
(−3, −4) için çalışılmış kontrol: \(r = \sqrt{(-3)^2 + (-4)^2} = \sqrt{9 + 16} = 5\). Referans açı \(\arctan(4/3) = 53.130102^\circ\)'dir. Nokta III. Bölgede olduğundan, \(\theta = -180^\circ + 53.130102^\circ = -126.869898^\circ\) olur; 360° eklendikten sonra bu, \(233.130102^\circ\) değerine eşittir.
Sıkça sorulan sorular
Hangi açı aralığını kullanır? Bu araç atan2 kuralını izler ve θ'yı (-180, 180] derece veya (-π, π] radyan olarak verir. 0 ile 360 arasında bir aralık tercih ediyorsanız, negatif sonuçlara 360 derece (ya da 2π) ekleyin.
Orijinde ne olur? \(x = 0\) ve \(y = 0\) ise \(r = 0\) olur ve açı matematiksel olarak tanımsızdır; kabul gereği \(\operatorname{atan2}(0, 0)\) sıfır döndürdüğünden θ, 0 olarak gösterilir.
Açı neden arctan(y/x) değil? Sade arctan çeyrek bilgisini kaybeder ve \(x = 0\) olduğunda sıfıra bölme oluşur. atan2 kullanmak ise her çeyreği ve dikey ekseni doğru biçimde ele alır.