Kareye İçten Teğet Çember Nedir?
İçten teğet çember, bir karenin içine tam olarak sığan en büyük çemberdir ve karenin dört kenarının her birine yalnızca tek bir noktada değer. Çember bir kenardan karşı kenara kadar uzandığı için, çapı karenin kenar uzunluğuna eşittir. Bu hesaplayıcı, karenin kenar uzunluğunu alır ve içe teğet çemberin yarıçapını, çapını, alanını, çevresini ve çemberin karenin ne kadarını kapladığını anında verir.
Hesaplayıcı Nasıl Kullanılır?
Karenizin kenar uzunluğunu \(s\) dilediğiniz birimde girin — santimetre, inç, metre vb. fark etmez. Sonuçlar aynı birimle gösterilir (uzunluklar girdiğiniz birimde, alanlar ise o birimin karesi cinsinden). Araç, çemberin kapsamadığı dört köşede kalan boş alan da dâhil olmak üzere her şeyi otomatik olarak hesaplar.
Formülün Açıklaması
İçten teğet çember karşılıklı kenar çiftlerinin ikisine de değdiği için, çap \(d\) kenar uzunluğu \(s\)'ye eşittir. Dolayısıyla yarıçap, kenarın yarısı kadardır: $$r = \frac{s}{2}$$. Bu yarıçapı standart çember alanı formülü olan \(A = \pi r^{2}\) içine yerleştirdiğimizde $$A = \pi\left(\frac{s}{2}\right)^{2} = \frac{\pi s^{2}}{4}$$ elde ederiz. Çevre \(C = \pi d = \pi s\) olur ve karenin alanı basitçe \(s^{2}\)'dir. Çemberin kareyi kapladığı oran, boyut ne olursa olsun her zaman \(\frac{\pi}{4} \approx 78{,}54\%\)'tür.
Örnek Çözüm
Diyelim ki bir karenin kenarı 10 birim olsun. Yarıçap \(r = \frac{10}{2} = 5\) birimdir. Çemberin alanı $$\frac{\pi \times 10^{2}}{4} = \frac{100\pi}{4} = 25\pi \approx 78{,}54$$ birim karedir. Karenin alanı 100 olduğundan, köşelerde kalan boş alan \(100 - 78{,}54 = 21{,}46\) birim kare olur ve kapsama oranı %78,54'tür.
Sık Sorulan Sorular
Çap neden kenar uzunluğuna eşittir? En büyük çember dört kenara da değdiği için, karenin tüm genişliği boyunca uzanmak zorundadır; bu da çapını \(s\)'ye eşit kılar.
Çember karenin yüzde kaçını kaplar? Kare ne kadar büyük olursa olsun her zaman \(\frac{\pi}{4} \approx 78{,}54\%\).
Hangi birimi kullanmalıyım? Tutarlı olduğu sürece herhangi bir birim. Kenar için hangi birimi girerseniz, uzunluklar o birimde, alanlar ise o birimin karesi cinsinden döner.
Kare Boyutlarına Göre Çember İçine Yazılmış Sonuçlar
Bir karenin içine sığabilecek en büyük çember dört kenara da değer, dolayısıyla çapı kenar uzunluğu \(s\)'ye eşittir. Tablo birkaç kenar uzunluğu için sonuçları göstermektedir (herhangi bir tutarlı birim; alanlar kare birim cinsindendir). Değerler dört ondalık basamağa yuvarlanmıştır.
| Kenar s | Yarıçap r = s/2 | Çember alanı πs²/4 | Çevre πs | Kare alanı s² | Köşe alanı s²(1−π/4) |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | 0.5 | 0.7854 | 3.1416 | 1 | 0.2146 |
| 2 | 1 | 3.1416 | 6.2832 | 4 | 0.8584 |
| 5 | 2.5 | 19.6350 | 15.7080 | 25 | 5.3650 |
| 10 | 5 | 78.5398 | 31.4159 | 100 | 21.4602 |
| 20 | 10 | 314.1593 | 62.8319 | 400 | 85.8407 |
| 50 | 25 | 1963.4954 | 157.0796 | 2500 | 536.5046 |
Uzunluklar (yarıçap, çap, çevre) \(s\) ile doğrusal olarak ölçeklenir: kenarı iki katına çıkarmak bunları da iki katına çıkarır. Alanlar \(s\)'nin karesiyle ölçeklenir: kenarı iki katına çıkarmak her alanı 4 ile çarpar. Hem çember hem de kare alanları aynı şekilde ölçeklendiğinden, kaplama oranı her kare boyutu için sabit olarak \(\pi/4 \approx 78.54\%\) kalır ve köşeler her zaman yaklaşık %21.46'yı oluşturur.
Kurallar ve sınır durumları
Aşağıdaki her durum bu hesaplayıcıda gerçekten çalıştırıldı; sonuç sütunu aracın döndürdüğü değerin kendisidir.
| Durum | Girdi | Sonuç |
|---|---|---|
| Ondalık değer (2,5) | 2.5 | İçe Teğet Çember Alanı: 4,91 |
| Negatif uzunluk | -5 | Uzunluk negatif olamaz. 0 veya pozitif bir sayı girin. |
| Tipik değer (10) | 10 | İçe Teğet Çember Alanı: 78,54 |
| Sıfır: dejenere çember | 0 | İçe Teğet Çember Alanı: 0 |
2026-11-08 tarihinde kontrol edildi
Kullanılan Sabitler ve Sabit Oranlar
Çembere yazılmış her sonuç yalnızca kenar uzunluğuna ve boyutla değişmeyen birkaç sabit orana bağlıdır.
| Nicelik | İfade | Değer |
|---|---|---|
| Pi | \(\pi\) | ≈ 3.14159265 |
| Kaplama oranı (çember alanının kare alanına oranı) | \(\dfrac{\pi s^2/4}{s^2} = \dfrac{\pi}{4}\) | ≈ 0.785398 (%78.54) |
| Köşe (kaplanmayan) oranı | \(1 - \dfrac{\pi}{4}\) | ≈ 0.214602 (%21.46) |
| Çevrenin kare çevresine oranı | \(\dfrac{\pi s}{4s} = \dfrac{\pi}{4}\) | ≈ 0.785398 |
| Yarıçapın kenara oranı | \(r/s\) | 0.5 |
| Çapın kenara oranı | \(d/s\) | 1 |
Ters ilişki, geriye doğru çalışmanıza olanak tanır: karenin içine yazılmış çemberin yarıçapını biliyorsanız, karenin kenarı \(s = 2r\) ve alanı \(4r^2\)'dir.
İlginç olarak, çemberin alan oranı ile çevrenin kare çevresine oranı, herhangi bir kare için aynı sayıdır: \(\pi/4\).