İkinci Dereceden Eşitsizlik Çözücü

İkinci Dereceden Eşitsizlik Çözücü

Popüler AI Skill PRO

Hesaplamaya Girin

Formül

x=−b±D2aax2+bx+c>0⇒x<α or x>βburadaD=b2−4ac\begin{gathered} x = \dfrac{-\text{b} \pm \sqrt{D}}{2\,\text{a}} \\[1.5em] \text{a}x^{2} + \text{b}x + \text{c} > 0 \;\Rightarrow\; x < \alpha \;\text{ or }\; x > \beta \\[0.6em] \text{burada}\quad D = \text{b}^{2} - 4\,\text{a}\,\text{c} \end{gathered}
Kullanım istatistikleri

Reklam

Sonuç

x için çözüm kümesi
x < -2.0 or x > 1.0
İki farklı gerçek kök
Diskriminant D 9
Kök alfa 1
Kök beta -2
Tepe noktası x = -b/(2a) -0,5
Tepe noktası y -2,25
Parabolün açılma yönü Yukarı (a > 0)

Bu sayfadaki bir hatayı bildir

İkinci dereceden eşitsizlik nedir?

İkinci dereceden bir eşitsizlik, ikinci dereceden bir ifadeyi sıfırla karşılaştırır; örneğin \(\text{a}x^2 + \text{b}x + \text{c} > 0\). Çözümü, ifadeyi doğru kılan tüm gerçek \(x\) değerlerinin kümesidir. İkinci dereceden bir fonksiyonun grafiği bir parabol olduğu için, çözüm her zaman birkaç şekilden birini alır: dışa doğru iki ışın, tek bir sınırlı aralık, tüm gerçek sayılar, tek bir nokta ya da hiç çözüm olmaması. Bu tamamen matematiksel bir konudur ve her yerde aynı şekilde işler.

Yukarı açılan parabol x eksenini iki kökte keser, eksenin üstündeki ve altındaki bölgeler farklı taranmış
İkinci dereceden eşitsizlik parabolü sıfırla karşılaştırır: çözüm, eğrinin x ekseninin üstünde mi altında mı olduğuna bağlıdır.

Bu hesaplama aracı nasıl kullanılır?

Önce \(\text{a}x^2 + \text{b}x + \text{c}\) ifadesine uygulanmasını istediğiniz eşitsizlik işaretini seçin, ardından \(\text{a}\), \(\text{b}\) ve \(\text{c}\) katsayılarını girin. \(\text{a}\) katsayısı sıfırdan farklı olmalıdır; aksi takdirde ifade birinci derecedendir (doğrusal) ve onun yerine bir doğrusal eşitsizlik çözücü kullanmalısınız. Görüntülenecek anlamlı basamak sayısını belirleyin, ardından çözüm kümesini, diskriminantı, iki kökü ve çizim için kullanılan parabol tepe noktasını okuyun.

Yöntemin açıklaması

Önce diskriminantı hesaplayın: $$D = \text{b}^2 - 4\,\text{a}\,\text{c}$$ \(D > 0\) ise iki farklı kök vardır (lo ve hi); \(D = 0\) ise tek bir çift kök vardır; \(D < 0\) ise gerçek kök yoktur. Sonra şunu unutmayın: \(\text{a} > 0\) olduğunda parabol yukarı doğru açılır (kökler arasında negatif, dışında pozitif), \(\text{a} < 0\) olduğunda ise aşağı doğru açılır (işaretler tersine döner). Seçtiğiniz işareti bu bölgelerle eşleştirmek çözümü verir: "büyüktür" ailesi için kökler dışında, "küçüktür" ailesi için kökler arasında; uç noktalar yalnızca kesin olmayan işaretler (\(\ge\), \(\le\)) için çözüme dahil edilir.

Reklam
İki kökle üç aralığa bölünmüş sayı doğrusu ve ikinci dereceden ifadenin işaret sembolleri
Kökler sayı doğrusunu aralıklara böler; her aralığı test etmek ifadenin işaretini verir.

Çözümlü örnek

\(x^2 + x - 2 > 0\) eşitsizliğini çözelim. Burada \(\text{a} = 1\), \(\text{b} = 1\), \(\text{c} = -2\). $$D = 1 - 4(1)(-2) = 9$$ dolayısıyla \(\sqrt{D} = 3\). Kökler $$\frac{-1 - 3}{2} = -2 \quad\text{ve}\quad \frac{-1 + 3}{2} = 1$$ yani lo \(= -2\), hi \(= 1\). \(\text{a} > 0\) ve işaret \(>\) olduğundan, ifade kökler dışında pozitiftir; bu da \(x < -2\) veya \(x > 1\) çözümünü verir. Tepe noktası \(x = -0{,}5\), \(y = -2{,}25\) konumundadır.

Sık sorulan sorular

\(D < 0\) olduğunda ne olur? Parabol x eksenine hiç değmez. Yukarı açılan bir parabolde ifade her zaman pozitiftir; dolayısıyla \(>\) ve \(\ge\) tüm gerçek sayıları verirken \(<\) ve \(\le\) hiçbir çözüm vermez. Aşağı açılan bir parabolde ise durum tam tersidir.

Çift kök durumu neden tek bir nokta verir? \(D = 0\) olduğunda parabol eksene tek bir noktada, \(r = -\text{b}/(2\text{a})\) noktasında değer. Burada yalnızca değme tarafına uyan, kesin olmayan işaret (örneğin \(\text{a} > 0\) iken \(\le\)) sağlanır ve sonuç \(x = r\) olur.

\(\text{a}\) sıfır olabilir mi? Hayır. \(\text{a} = 0\) olduğunda ifade birinci derecedendir, kök formülü sıfıra bölme yapar ve hesaplama aracı sizi bir doğrusal eşitsizlik çözücü kullanmaya yönlendirir.

Reklam

Işaret ve Diskriminanta Göre Çözüm Kümeleri

\(ax^2+bx+c\) ifadesinde \(a\neq 0\) iken diskriminant \(D=b^2-4ac\) şeklindedir. \(D>0\) olduğunda gerçek kökler \(lo<hi\) olur. \(D=0\) olduğunda tek bir çift kök \(r\) vardır. \(a\) değerinin işareti, parabolün yukarı (\(a>0\)) mı yoksa aşağı (\(a<0\)) mı açıldığını belirler.

Durum > 0 ≥ 0 < 0 ≤ 0
D>0, a>0 x<lo veya x>hi x≤lo veya x≥hi lo<x<hi lo≤x≤hi
D>0, a<0 lo<x<hi lo≤x≤hi x<lo veya x>hi x≤lo veya x≥hi
D=0, a>0 tüm x ≠ r tüm gerçek x çözüm yok x = r
D=0, a<0 çözüm yok x = r tüm x ≠ r tüm gerçek x
D<0, a>0 tüm gerçek x tüm gerçek x çözüm yok çözüm yok
D<0, a<0 çözüm yok çözüm yok tüm gerçek x tüm gerçek x

Pratik kural: yukarı açılan bir parabolde ifade, köklerin dışında pozitif, aralarında negatiftir. Aşağı açılan parabolde durum tersidir. Kesin işaretler (>, <) kökleri dışarıda bırakır, kesin olmayan işaretler (≥, ≤) ise kökleri içerir.

Ek Çözümlü Örnekler

Örnek 1: \(-x^2+4x-3\ge 0\)

  1. Katsayılar: \(a=-1,\ b=4,\ c=-3\).
  2. Diskriminant: \(D=4^2-4(-1)(-3)=16-12=4>0\), bu nedenle iki gerçek kök vardır.
  3. Kökler: \(x=\frac{-4\pm\sqrt{4}}{2(-1)}=\frac{-4\pm 2}{-2}\), buradan \(x=1\) ve \(x=3\) elde edilir.
  4. Tepe noktası: \(x_v=\frac{-b}{2a}=\frac{-4}{-2}=2\) ve \(y_v=-(2)^2+4(2)-3=1\), dolayısıyla tepe noktası \((2,1)\) olup \(a<0\) olduğu için bir maksimumdur.
  5. \(a<0\) olduğundan parabol, kökler arasında x ekseninin üzerinde veya üstündedir. Çözüm: \(1\le x\le 3\), aralık gösteriminde \([1,3]\).

Örnek 2: \(x^2-6x+9\le 0\)

  1. Katsayılar: \(a=1,\ b=-6,\ c=9\).
  2. Diskriminant: \(D=(-6)^2-4(1)(9)=36-36=0\), bu nedenle tek bir çift kök vardır.
  3. Kök: \(x=\frac{6}{2}=3\).
  4. Tepe noktası: \(x_v=3\) ve \(y_v=9-18+9=0\), dolayısıyla tepe noktası \((3,0)\) olup x eksenine değer.
  5. \(a>0\) olduğundan parabol eksenin hiçbir zaman altında kalmaz ve yalnızca tepe noktasında sıfır olur. Çözüm: \(x=3\), aralık gösteriminde \([3,3]=\{3\}\).

Örnek 3: \(x^2+2x+5<0\)

  1. Katsayılar: \(a=1,\ b=2,\ c=5\).
  2. Diskriminant: \(D=2^2-4(1)(5)=4-20=-16<0\), bu nedenle gerçek kök yoktur.
  3. Tepe noktası: \(x_v=\frac{-2}{2}=-1\) ve \(y_v=1-2+5=4\), dolayısıyla tepe noktası \((-1,4)\) olup minimum değerdir.
  4. \(a>0\) ve minimum değer 4 olduğundan parabol her yerde x ekseninin üzerinde kalır. Çözüm: gerçek \(x\) yoktur, boş küme \(\varnothing\). Aynı ifade tüm gerçek sayılar için \(>0\) koşulunu sağlar, \((-\infty,\infty)\).
Son güncelleme:

Matematik ve İstatistik kategorisinde en popüler

Tüm Matematik ve İstatistik hesap makinelerini gör