Bu hesaplayıcı ne işe yarar?
Bu araç, bir dar açıyı ve yüksekliği (o açının karşısındaki kenarı) bildiğinizde dik üçgeni çözer. Theta açısı, hipotenüs c ile taban a arasında yer alır. Yükseklik b, theta'nın tam karşısında dikey olarak yükselir; taban a ise ona komşu olarak yatay uzanır. Bu iki bilgiden yola çıkarak hesaplayıcı, komşu taban a ile hipotenüs c değerlerini size verir.
Formüller
Dik üçgenin üç temel oranı şunlardır: \(\cos\theta = a / c\), \(\sin\theta = b / c\) ve \(\tan\theta = b / a\). Bilinen yükseklik b'yi içeren iki oranı düzenlediğimizde sonuçlara doğrudan ulaşırız:
$$a = \frac{\text{Height }b}{\tan\theta} \qquad c = \frac{\text{Height }b}{\sin\theta}$$
$$\text{where}\quad \left\{ \begin{aligned} a &= \text{Base} \\ c &= \text{Hypotenuse} \\ \theta &= \text{Angle (degrees)} \end{aligned} \right.$$
Bu hesaplayıcı derece modunda çalıştığından, trigonometrik fonksiyonlar uygulanmadan önce açı önce radyana çevrilir \((\theta_{rad} = \theta \cdot \pi / 180)\).
Nasıl kullanılır?
Yükseklik b'yi düz bir sayı olarak girin (tutarlı olduğu sürece herhangi bir uzunluk birimi kullanabilirsiniz). Theta açısını derece cinsinden yazın. 30 gibi ondalık bir değer girebilir ya da kesme işaretiyle ayrılmış derece-dakika-saniye biçimini kullanabilirsiniz; örneğin 45'12'6 ifadesi 45 derece, 12 dakika ve 6 saniye anlamına gelir. Taban ve hipotenüs, yükseklik için kullandığınız birimle aynı birimde döner.
Örnek çözüm
\(b = 1\) ve \(\theta = 30\) derece olsun: \(\tan(30) = 0.5773502692\) olduğundan $$a = \frac{1}{0.5773502692} = 1.7320508$$ (yani 3'ün kareköküdür). \(\sin(30) = 0.5\) olduğundan $$c = \frac{1}{0.5} = 2$$ olur. Böylece üçgenin tabanı 1.7320508, hipotenüsü ise 2'dir.
Yaygın Açılar: Taban ve Hipotenüs Çarpanlarıyla tan ve sin Değerleri
Yükseklik (karşı kenar) b ve dar açı θ olan bir dik üçgende taban \(a = b/\tan\theta\), hipotenüs ise \(c = b/\sin\theta\) ile verilir. Tablo b = 1 için değerleri verir. Herhangi başka bir yükseklik için, gerçek taban = b × (a/b) ve gerçek hipotenüs = b × (c/b).
| Açı θ | tan θ | sin θ | Taban çarpanı a/b = 1/tan θ | Hipotenüs çarpanı c/b = 1/sin θ |
|---|---|---|---|---|
| 15° | 2 − √3 ≈ 0.267949 | (√6 − √2)/4 ≈ 0.258819 | 2 + √3 ≈ 3.732051 | √6 + √2 ≈ 3.863703 |
| 30° | √3/3 ≈ 0.577350 | 1/2 = 0.5 | √3 ≈ 1.732051 | 2 |
| 45° | 1 | √2/2 ≈ 0.707107 | 1 | √2 ≈ 1.414214 |
| 60° | √3 ≈ 1.732051 | √3/2 ≈ 0.866025 | √3/3 ≈ 0.577350 | 2√3/3 ≈ 1.154701 |
| 75° | 2 + √3 ≈ 3.732051 | (√6 + √2)/4 ≈ 0.965926 | 2 − √3 ≈ 0.267949 | √6 − √2 ≈ 1.035276 |
Örnek: Yüksekliği b = 5 olan 30° açı için taban \(a = 5\sqrt{3} \approx 8.660\) ve hipotenüs \(c = 5 \times 2 = 10\) olur.
Terimlerin Tanımları
- Yükseklik b (karşı kenar): dik üçgenin θ açısının karşısındaki dik kenarı; bilinen girdi budur.
- Taban a (komşu kenar): θ açısına ve dik açıya değen dik kenar; \(a = b/\tan\theta\) ile hesaplanır.
- Hipotenüs c: 90° açının karşısındaki en uzun kenar; \(c = b/\sin\theta\) ile hesaplanır.
- Dar açı θ: üçgenin dik olmayan iki açısından biri; 0° ile 90° arasında kesin olarak yer alır. Diğer dar açı 90° − θ'dır.
- Sinüs (sin θ): karşı kenarın hipotenüse oranı, \(\sin\theta = b/c\).
- Tanjant (tan θ): karşı kenarın komşu kenara oranı, \(\tan\theta = b/a\).
- Derece-dakika-saniye (DMS): açıları yazmanın bir yolu; burada 1° = 60′ (yay dakikası) = 3600″ (yay saniyesidir). Ondalık dereceye çevirmek için: \(\text{derece} + \dfrac{\text{dakika}}{60} + \dfrac{\text{saniye}}{3600}\). Örneğin, 30° 15′ 36″ = 30 + 0.25 + 0.01 = 30.26°.
- Radyan dönüşümü: \(\text{radyan} = \text{derece} \times \dfrac{\pi}{180}\) ve \(\text{derece} = \text{radyan} \times \dfrac{180}{\pi}\). Örneğin, 45° = π/4 ≈ 0.7854 rad. Bu hesap makinesi derece modunda çalışır, bu nedenle açıları dereceyle girin.
Sıkça Sorulan Sorular
Açı neden 0 ile 90 derece arasında olmalı? Yalnızca dar açılar, bir dik üçgenin iç açısı olarak geçerlidir. \(\theta = 0\) olduğunda hem tan hem de sin sıfırdır; bu nedenle taban ve hipotenüs tanımsız olur (sıfıra bölme). \(\theta = 90\) olduğunda taban sıfıra iner ve hipotenüs yüksekliğe eşit olur.
Açıyı radyan olarak girebilir miyim? Hayır, bu sürüm derece bekler; bu da derece cinsinden çalışan trigonometrik fonksiyonlar kategorisiyle uyumludur.
Hangi birimler kullanılır? Yükseklik birimsiz bir büyüklüktür. Taban ve hipotenüs, yükseklik için hangi birimi kullandıysanız o birimde döner.