Bu Hesaplayıcı Ne İşe Yarar?
Her dik üçgende en uzun kenar, 90°'lik köşenin tam karşısında yer alan hipotenüsdür (c). Diğer iki kenar ise dik kenarlardır. Hipotenüsü ve dar açılardan birini biliyorsanız, temel trigonometri sayesinde her iki dik kenarı tam olarak bulabilirsiniz. Bu araç, açınızın karşısındaki dik kenarı (a) ve ona komşu olan dik kenarı (b) tek adımda hesaplar.
Nasıl Kullanılır?
Hipotenüs uzunluğunu (c) tutarlı herhangi bir birimde, dar açı \(\theta\) değerini ise derece cinsinden (0° ile 90° arasında) girin. Hesaplayıcı, karşı dik kenarı ve komşu dik kenarı hipotenüsle aynı birimde size sunar. \(\theta\) açısı, komşu dik kenarın hipotenüsle buluştuğu köşede ölçülür.
Formülün Açıklaması
Dik üçgende sinüs ve kosinüs tanımları gereği \(\sin\theta = \text{karşı kenar} / \text{hipotenüs}\) ve \(\cos\theta = \text{komşu kenar} / \text{hipotenüs}\) olur. Bunları düzenlediğimizde bu hesaplayıcının kullandığı iki formül ortaya çıkar:
$$\begin{gathered} a = \text{Hypotenuse (c)} \cdot \sin\!\left(\text{Angle }\theta\right) \\[1em] b = \text{Hypotenuse (c)} \cdot \cos\!\left(\text{Angle }\theta\right) \end{gathered}$$\(a = c \cdot \sin\theta\) (açının karşısındaki dik kenar)
\(b = c \cdot \cos\theta\) (açıya komşu dik kenar)
Trigonometrik fonksiyonlar radyan cinsinden çalıştığı için açı, hesaplama sırasında dereceden radyana dönüştürülür.
Örnek Çözüm
Diyelim ki hipotenüs 10 ve açı 30°. Bu durumda $$a = 10 \cdot \sin 30° = 10 \cdot 0{,}5 = 5$$ ve $$b = 10 \cdot \cos 30° = 10 \cdot 0{,}8660 = 8{,}6603$$ olur. İki dik kenar 5 ve yaklaşık 8,66'dır; bunlar hipotenüsle birlikte \(5^2 + 8{,}66^2 \approx 100 = 10^2\) eşitliğini sağlar.
Yaygın Açılar için Sinüs ve Kosinüs Değerleri
Hipotenüsü \(c\) ve dar açısı \(\theta\) olan bir dik üçgende, \(\theta\) açısının karşısındaki dik kenar \(a = c\sin\theta\), \(\theta\) açısının komşusundaki dik kenar ise \(b = c\cos\theta\)'dır. Tablo her bir dik kenarı hipotenüsün bir katı olarak verir. Dik kenar uzunluğunu bulmak için katsayıyı kendi \(c\) değerinizle çarpın.
| Açı θ | sin θ (tam) | sin θ (ondalık) | cos θ (tam) | cos θ (ondalık) | Karşı a | Komşu b |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 0° | 0 | 0 | 1 | 1 | 0·c | 1·c |
| 15° | (√6 − √2)/4 | ≈ 0.2588 | (√6 + √2)/4 | ≈ 0.9659 | ≈ 0.2588·c | ≈ 0.9659·c |
| 30° | 1/2 | 0.5 | √3/2 | ≈ 0.8660 | 0.5·c | ≈ 0.8660·c |
| 45° | √2/2 | ≈ 0.7071 | √2/2 | ≈ 0.7071 | ≈ 0.7071·c | ≈ 0.7071·c |
| 60° | √3/2 | ≈ 0.8660 | 1/2 | 0.5 | ≈ 0.8660·c | 0.5·c |
| 75° | (√6 + √2)/4 | ≈ 0.9659 | (√6 − √2)/4 | ≈ 0.2588 | ≈ 0.9659·c | ≈ 0.2588·c |
| 90° | 1 | 1 | 0 | 0 | 1·c | 0·c |
0° ve 90° değerleri sınır durumlarıdır. Bunlar, bir dik kenarının uzunluğu sıfır olan dejenere bir üçgeni tanımlar; gerçek bir dik üçgeni değil.
Farklı Açılar için Dik Kenar Uzunlukları (Hipotenüs = 10)
Hipotenüs \(c = 10\) olarak sabittir (birim fark etmez). Yalnızca açı değişir.
| Açı θ | Karşı a = 10·sin θ | Komşu b = 10·cos θ | a² + b² |
|---|---|---|---|
| 10° | 1.736 | 9.848 | 100 |
| 30° | 5 | 8.660 | 100 |
| 45° | 7.071 | 7.071 | 100 |
| 60° | 8.660 | 5 | 100 |
| 80° | 9.848 | 1.736 | 100 |
Notlar:
- \(\theta\), \(90^\circ - \theta\) ile değiştirildiğinde dik kenarlar yer değiştirir, çünkü \(\sin\theta = \cos(90^\circ - \theta)\). Örneğin 30° ve 60° satırları aynı iki uzunluğu ters sırada içerir; 10° ve 80° satırları da öyledir.
- Her satırda \(a^2 + b^2 = 100 = c^2\)'dir; Pisagor teoremi bunu gerektirir. Bu, \(\sin^2\theta + \cos^2\theta = 1\) eşitliğinden çıkar.
- 45°'de üçgen ikizkenardır ve iki dik kenar eşittir.
Sıkça Sorulan Sorular
Hangi kenar "karşı" kenardır? Karşı kenar, \(\theta\) açısına değmeyen, üçgenin diğer tarafından açıya bakan kenardır. Komşu kenar ise \(\theta\) açısıyla aynı köşeyi paylaşır.
Hangi birimleri kullanır? Her birim kullanılabilir; dik kenarlar, girdiğiniz hipotenüsle aynı birimde sonuç verir.
Açı 0° veya 90° olabilir mi? 0°'de karşı kenar 0 olur; 90°'de komşu kenar 0 olur. Bunlar dejenere (özel sınır) durumlardır ancak formüller yine de geçerlidir.