Effective duration là gì?
Effective duration (thời lượng hiệu dụng) đo lường mức độ thay đổi giá trái phiếu khi lãi suất biến động, được tính bằng đơn vị năm. Khác với modified duration, chỉ số này áp dụng được cho cả những trái phiếu có quyền chọn đính kèm (trái phiếu được mua lại trước hạn - callable, trái phiếu cho phép bán lại - putable, hay chứng khoán bảo đảm bằng thế chấp - MBS), vì nó được suy ra trực tiếp từ giá quan sát hoặc giá mô phỏng sau những thay đổi nhỏ về lợi suất, thay vì dựa trên một lịch dòng tiền cố định. Nếu duration bằng 6, lợi suất tăng 1% sẽ kéo giá trái phiếu giảm khoảng 6%.
Cách sử dụng công cụ
Bạn nhập bốn giá trị: giá trái phiếu khi lợi suất tăng thêm \(\Delta y\) (\(\text{P}_{\text{up}}\)), giá khi lợi suất giảm đi \(\Delta y\) (\(\text{P}_{\text{down}}\)), giá hiện tại (\(\text{P}_0\)), và mức biến động lợi suất \(\Delta y\) ở dạng số thập phân (ví dụ 0,005 tương ứng 50 điểm cơ bản). Công cụ sẽ trả về giá trị effective duration cùng với ước lượng phần trăm thay đổi giá khi lợi suất biến động 1%.
Giải thích công thức
Công thức như sau:
$$D_{\text{eff}} = \frac{\text{P}_{\text{down}} - \text{P}_{\text{up}}}{2 \times \text{P}_0 \times \Delta y}$$
Tử số phản ánh tổng mức dao động giá giữa kịch bản lợi suất giảm và lợi suất tăng. Việc chia cho \(2 \times \text{P}_0 \times \Delta y\) giúp chuẩn hóa mức dao động này theo từng đơn vị thay đổi lợi suất và quy về giá ban đầu, cho ra kết quả tính bằng năm.
Ví dụ minh họa
Giả sử một trái phiếu đang giao dịch ở mức \(\text{P}_0 = 100\). Nếu lợi suất tăng 50 điểm cơ bản, giá giảm còn \(\text{P}_{\text{up}} = 98{,}50\); nếu lợi suất giảm 50 điểm cơ bản, giá tăng lên \(\text{P}_{\text{down}} = 101{,}60\). Với \(\Delta y = 0{,}005\):
$$D_{\text{eff}} = \frac{101{,}60 - 98{,}50}{2 \times 100 \times 0{,}005} = \frac{3{,}10}{1{,}00} = \textbf{3{,}10 năm}$$
Như vậy, lợi suất tăng 1% sẽ khiến giá trái phiếu biến động khoảng −3,1%.
Diễn giải thời gian đáo hạn hiệu dụng của bạn
Thời gian đáo hạn hiệu dụng (effective duration) ước tính mức giá trái phiếu thay đổi bao nhiêu khi lợi suất thay đổi. Thời gian đáo hạn D ngụ ý rằng giá thay đổi xấp xỉ D% cho mỗi 1% (100 điểm cơ bản) thay đổi của lợi suất, theo chiều ngược lại. Một trái phiếu có thời gian đáo hạn hiệu dụng là 4,1 sẽ được kỳ vọng giảm khoảng 4,1% nếu lợi suất tăng 1%, và tăng khoảng 4,1% nếu lợi suất giảm 1%. Thời gian đáo hạn càng dài thì độ nhạy cảm với lãi suất càng lớn.
Máy tính sử dụng công thức:
$$D_{\text{eff}} = \frac{P_{\text{down}} - P_{\text{up}}}{2 \times P_0 \times \Delta y}$$
Ví dụ: một trái phiếu có P0 = 100, giá là 96,00 nếu lợi suất tăng 1% (Pup), và giá là 104,20 nếu lợi suất giảm 1% (Pdown), với Δy = 0,01. Khi đó \(D_{\text{eff}} = \frac{104.20 - 96.00}{2 \times 100 \times 0.01} = \frac{8.20}{2.00} = \)4.10 năm.
Xấp xỉ tuyến tính và độ lồi
Thời gian đáo hạn là một xấp xỉ bậc nhất (tuyến tính). Mối quan hệ giá-lợi suất của trái phiếu có dạng cong, nên với các biến động lợi suất lớn, ước tính thời gian đáo hạn sẽ kém chính xác hơn. Thêm một số hạng độ lồi (convexity) sẽ cải thiện ước tính:
$$\frac{\Delta P}{P_0} \approx -D_{\text{eff}}\,\Delta y + \tfrac{1}{2}\,C\,(\Delta y)^2$$
Đối với một trái phiếu tiêu chuẩn có độ lồi dương, chỉ riêng thời gian đáo hạn sẽ đánh giá thấp mức tăng giá khi lợi suất giảm và đánh giá cao mức giảm giá khi lợi suất tăng. Ảnh hưởng này tăng theo độ lớn của biến động lợi suất.
Quyền chọn nhúng
Thời gian đáo hạn hiệu dụng được tính từ các giá do một mô hình định giá tạo ra, mô hình này định giá lại trái phiếu theo các lợi suất đã dịch chuyển, nên nó có thể phản ánh các quyền chọn nhúng. Đối với trái phiếu có thể thu hồi (callable bond), khi lãi suất giảm, tổ chức phát hành có nhiều khả năng mua lại trước hạn, nên mức tăng giá bị giới hạn và thời gian đáo hạn hiệu dụng bị rút ngắn. Hành vi này được gọi là độ lồi âm (negative convexity). Chứng khoán được đảm bảo bằng thế chấp (mortgage-backed securities) cũng có hành vi tương tự do quyền trả nợ trước. Thời gian đáo hạn điều chỉnh (modified duration) giả định dòng tiền không thay đổi khi lợi suất thay đổi, nên với trái phiếu có quyền chọn nhúng, nó có thể khác đáng kể so với thời gian đáo hạn hiệu dụng. Đối với trái phiếu không có quyền chọn, hai chỉ số này thường rất gần nhau.
Đây là một ước tính tổng quát dựa trên các giá bạn cung cấp, không phải lời khuyên đầu tư. Kết quả phụ thuộc vào mô hình định giá và các giả định đằng sau giá đầu vào của bạn.
Khoảng thời gian đáo hạn hiệu dụng thông thường theo loại trái phiếu
Các khoảng dưới đây chỉ mang tính tham khảo. Thời gian đáo hạn hiệu dụng thực tế thay đổi theo lãi suất coupon, kỳ hạn, mức lợi suất và mọi quyền chọn nhúng. Lãi suất coupon thấp và lợi suất thấp thường dẫn đến thời gian đáo hạn cao hơn với cùng một kỳ hạn.
| Loại trái phiếu | Thời gian đáo hạn hiệu dụng ước tính | Ghi chú |
|---|---|---|
| Tín phiếu kho bạc (T-bills) và công cụ thị trường tiền tệ | Dưới 1 năm | Độ nhạy lãi suất rất thấp |
| Trái phiếu kho bạc và trái phiếu doanh nghiệp ngắn hạn | Khoảng 1–3 năm | Độ nhạy giá vừa phải |
| Trái phiếu trung hạn | Khoảng 3–7 năm | Độ nhạy vừa phải |
| Trái phiếu kho bạc dài hạn | Thường 15–20+ năm | Độ nhạy cao; giá biến động mạnh khi lợi suất thay đổi |
| Chứng khoán được đảm bảo bằng thế chấp | Thay đổi nhiều, thường khoảng 2–6 năm | Phụ thuộc vào trả nợ trước; thời gian đáo hạn có thể kéo dài khi lãi suất tăng và rút ngắn khi lãi suất giảm |
Để có bối cảnh chung, Chỉ số Trái phiếu Tổng hợp Hoa Kỳ của Bloomberg (Bloomberg US Aggregate Bond Index, một chuẩn mực trái phiếu đầu tư cấp độ đầu tư tại Hoa Kỳ) trong lịch sử có thời gian đáo hạn hiệu dụng xấp xỉ 6 năm, mặc dù con số này thay đổi theo thời gian cùng với lợi suất thị trường và thành phần chỉ số. Các quốc gia và họ chỉ số chuẩn khác có thời gian đáo hạn điển hình riêng của họ.
Các khoảng này chỉ là điểm tham chiếu chung, không phải dự báo hay lời khuyên.
Thuật ngữ và biến số chính
- Thời gian đáo hạn hiệu dụng (Effective duration): Thước đo độ nhạy giá của trái phiếu với sự dịch chuyển song song của lợi suất, được tính từ giá mô hình khi lợi suất tăng và giảm. Nó tính đến các dòng tiền có thể thay đổi do quyền chọn nhúng.
- Thời gian đáo hạn điều chỉnh (Modified duration): Độ nhạy giá đối với thay đổi lợi suất, giả định dòng tiền của trái phiếu được giữ cố định. Nó được suy ra từ thời gian đáo hạn Macaulay và phù hợp với trái phiếu không có quyền chọn.
- P0 (giá hiện tại): Giá khởi điểm của trái phiếu ở mức lợi suất hiện tại.
- Pup: Giá của trái phiếu nếu lợi suất tăng thêm Δy. Tên gọi này đề cập đến chiều của lợi suất, không phải giá, nên thông thường đây là mức giá thấp hơn.
- Pdown: Giá của trái phiếu nếu lợi suất giảm đi Δy. Thông thường đây là mức giá cao hơn.
- Δy (độ dịch chuyển lợi suất): Độ lớn của thay đổi lợi suất được nhập dưới dạng số thập phân. 1% = 0,01 và 1 điểm cơ bản = 0,0001, vì vậy dịch chuyển 50 bp là 0,005.
- Điểm cơ bản (basis point, bp): Một phần trăm của một điểm phần trăm (0,01%).
- Quyền chọn nhúng (Embedded option): Một đặc điểm được gắn vào trái phiếu, chẳng hạn quyền mua lại (call), quyền bán (put), hoặc quyền trả nợ trước, có thể thay đổi dòng tiền của trái phiếu tùy theo lãi suất.
- Độ lồi (Convexity): Thước đo độ cong của mối quan hệ giá-lợi suất. Nó nắm bắt cách bản thân thời gian đáo hạn thay đổi khi lợi suất di chuyển. Nó dương đối với hầu hết trái phiếu không có quyền chọn và có thể âm đối với trái phiếu có thể thu hồi và chứng khoán được đảm bảo bằng thế chấp.
- Dịch chuyển song song của đường cong lợi suất (Parallel yield curve shift): Sự thay đổi trong đó lợi suất ở tất cả các kỳ hạn cùng thay đổi một mức như nhau. Thời gian đáo hạn hiệu dụng giả định loại dịch chuyển này.
Lợi suất trái phiếu chính phủ hôm nay
Lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ theo kỳ hạn ngày 2026-11-13 và lợi suất trái phiếu chính phủ kỳ hạn 10 năm tại khu vực đồng euro, tự động cập nhật: mức lãi suất thị trường mà giá trái phiếu, lãi vay mua nhà và các sản phẩm tiết kiệm bám theo.
- Trái phiếu Kho bạc 10 năm
- 5,15%
- Trái phiếu Kho bạc 2 năm
- 4,88%
- Tín phiếu Kho bạc 3 tháng
- 4,32%
- 10 năm trừ 2 năm
- +0,27 điểm %
| Kỳ hạn | Lợi suất | Một tháng trước (2026-10-13) | Thay đổi |
|---|---|---|---|
| 1 tháng | 4,10% | 4,10% | 0 điểm cơ bản |
| 3 tháng | 4,32% | 4,26% | +6 điểm cơ bản |
| 6 tháng | 4,42% | 4,34% | +8 điểm cơ bản |
| 1 năm | 4,65% | 4,48% | +17 điểm cơ bản |
| 2 năm | 4,88% | 4,79% | +9 điểm cơ bản |
| 3 năm | 4,92% | 4,90% | +2 điểm cơ bản |
| 5 năm | 4,98% | 5,00% | −2 điểm cơ bản |
| 7 năm | 5,05% | 5,11% | −6 điểm cơ bản |
| 10 năm | 5,15% | 5,21% | −6 điểm cơ bản |
| 20 năm | 5,52% | 5,60% | −8 điểm cơ bản |
| 30 năm | 5,47% | 5,56% | −9 điểm cơ bản |
Lãi suất bình quân Kho bạc Mỹ trả cho khoản nợ của mình, tháng 10 năm 2026
Lãi suất bình quân của các chứng khoán Kho bạc Mỹ đang lưu hành, theo loại chứng khoán, do Bureau of the Fiscal Service công bố hằng tháng. Con số tổng thay đổi chậm: chứng khoán lãi suất cố định đã phát hành giữ nguyên lãi suất lúc bán cho đến khi đáo hạn; tín phiếu và trái phiếu lãi suất thả nổi theo lãi suất thị trường nhanh hơn.
- Nợ có thể giao dịch, tháng 10 năm 2026
- 3,570%
- Thay đổi trong 1 năm
- +18 điểm cơ bản
| Loại chứng khoán | Lãi suất bình quân, tháng 10 năm 2026 | tháng 10 năm 2025 | Thay đổi |
|---|---|---|---|
| Tín phiếu Kho bạc (bills) | 4,014% | 4,075% | −6 điểm cơ bản |
| Trái phiếu trung hạn (notes) | 3,399% | 3,124% | +28 điểm cơ bản |
| Trái phiếu dài hạn (bonds) | 3,483% | 3,338% | +15 điểm cơ bản |
| Chứng khoán chống lạm phát (TIPS) | 1,227% | 0,964% | +26 điểm cơ bản |
| Trái phiếu lãi suất thả nổi (FRN) | 4,170% | 3,901% | +27 điểm cơ bản |
| Tổng nợ có thể giao dịch | 3,570% | 3,393% | +18 điểm cơ bản |
| Tổng nợ chịu lãi | 3,580% | 3,355% | +23 điểm cơ bản |
Lợi suất trái phiếu chính phủ 10 năm tại khu vực đồng euro, 2026-09
Bình quân khu vực đồng euro: 3,93%
| Quốc gia | Lợi suất |
|---|---|
| Pháp | 4,44% |
| Italy | 4,36% |
| Hy Lạp | 4,22% |
| Malta | 4,19% |
| Slovakia | 4,16% |
| Latvia | 4,15% |
| Bỉ | 4,12% |
| Bulgaria | 4,09% |
| Estonia | 4,09% |
| Tây Ban Nha | 3,93% |
| Síp | 3,92% |
| Slovenia | 3,86% |
| Bồ Đào Nha | 3,85% |
| Phần Lan | 3,80% |
| Luxembourg | 3,70% |
| Áo | 3,69% |
| Ireland | 3,59% |
| Croatia | 3,59% |
| Hà Lan | 3,56% |
| Đức | 3,47% |
| Litva | 2,88% |
Số liệu mới nhất: 2026-11-13 Dữ liệu cập nhật ngày 2026-11-13 · mới
Nguồn: U.S. Department of the Treasury, Daily Treasury Par Yield Curve Rates Phạm vi công cộng (tác phẩm của Chính phủ Hoa Kỳ); European Central Bank, long-term interest rate statistics Chính sách tái sử dụng dữ liệu của ECB; U.S. Department of the Treasury, Bureau of the Fiscal Service Tác phẩm của Chính phủ Hoa Kỳ
Chênh lệch lợi suất 10 năm trừ 2 năm và mức thay đổi tính bằng điểm cơ bản (1 điểm cơ bản = 0,01 điểm phần trăm) do CalculatorLib tính từ dữ liệu này.
Chi tiết nguồn và phương pháp luận
- U.S. Department of the Treasury, Daily Treasury Par Yield Curve Rates
- European Central Bank, long-term interest rate statistics
- U.S. Department of the Treasury, Bureau of the Fiscal Service — Average Interest Rates on U.S. Treasury Securities
Lợi suất trái phiếu chính phủ: Hoa Kỳ: toàn bộ số liệu và lịch sử
Câu hỏi thường gặp
Nên dùng mức thay đổi lợi suất bao nhiêu? Mức biến động nhỏ và đối xứng như 25–50 điểm cơ bản (0,0025–0,005) là tiêu chuẩn phổ biến. Nếu chọn mức quá lớn, độ chính xác sẽ giảm vì yếu tố độ lồi (convexity) trở nên đáng kể.
Vì sao effective duration tốt hơn modified duration? Vì nó tính đến khả năng dòng tiền thay đổi khi lãi suất biến động — điều thiết yếu với trái phiếu callable và trái phiếu thế chấp, vốn có diễn biến giá phi tuyến tính.
Duration có thể âm với một số trái phiếu không? Hiếm khi xảy ra; một số sản phẩm cấu trúc (như một vài loại strip chỉ trả lãi - interest-only) có thể cho effective duration âm, nghĩa là giá của chúng lại tăng khi lợi suất tăng.