Lợi Suất Đáo Hạn Là Gì?
Lợi suất đáo hạn (YTM – Yield to Maturity) là tổng mức sinh lời tính theo năm mà nhà đầu tư nhận được nếu mua trái phiếu hôm nay và nắm giữ cho đến khi đáo hạn, với giả định mọi khoản coupon đều được thanh toán đúng hạn. Chỉ số này gộp cả thu nhập từ coupon, giá mua, lẫn khoản lãi hoặc lỗ giữa giá đã trả và mệnh giá nhận lại khi đáo hạn. Công cụ này áp dụng công thức YTM gần đúng phổ biến trong sách giáo khoa, cho ra kết quả ước tính nhanh và sát thực tế mà không cần giải phương trình định giá trái phiếu theo phương pháp lặp.
Cách Sử Dụng Công Cụ
Bạn hãy nhập mệnh giá của trái phiếu (số tiền được hoàn trả khi đáo hạn, thường là 1.000 USD), giá hiện tại mà bạn phải trả, lãi suất coupon hằng năm tính theo phần trăm, và số năm còn lại đến khi đáo hạn. Công cụ sẽ lập tức tính ra khoản coupon nhận mỗi năm, lợi suất hiện hành và lợi suất đáo hạn gần đúng.
Giải Thích Công Thức
Công thức YTM gần đúng là:
$$\text{YTM} = \frac{C + \dfrac{\text{Face} - \text{Price}}{\text{Years}}}{\dfrac{\text{Face} + \text{Price}}{2}} \times 100\%$$trong đó \(C\) là số tiền coupon nhận mỗi năm, \(F\) là mệnh giá, \(P\) là giá mua và \(n\) là số năm. Tử số kết hợp thu nhập từ coupon với khoản lãi (hoặc lỗ) vốn bình quân mỗi năm. Mẫu số là giá trị trung bình giữa giá mua và mệnh giá, đại diện cho lượng vốn bị "khóa" trong suốt vòng đời của trái phiếu.
Ví Dụ Minh Họa
Giả sử một trái phiếu có mệnh giá 1.000 USD, đang được bán với giá 920 USD, trả coupon 6% mỗi năm và đáo hạn sau 10 năm. Khoản coupon hằng năm là 60 USD.
$$\text{YTM} \approx \frac{60 + \dfrac{1000 - 920}{10}}{\dfrac{1000 + 920}{2}} = \frac{60 + 8}{960} = \frac{68}{960} = 0{,}07083$$tức khoảng 7,08%.
Câu Hỏi Thường Gặp
Công thức gần đúng chính xác đến mức nào? Kết quả thường chỉ chênh vài phần mười phần trăm so với YTM thực và rất hữu ích để so sánh nhanh. Muốn có YTM chính xác tuyệt đối thì cần dùng phương pháp tìm nghiệm lặp.
YTM khác lợi suất hiện hành ở điểm nào? Lợi suất hiện hành chỉ đơn giản là coupon ÷ giá và bỏ qua khoản lãi/lỗ khi đáo hạn, trong khi YTM đã tính cả phần này.
Vì sao YTM ở đây lại cao hơn lãi suất coupon? Vì trái phiếu đang giao dịch thấp hơn mệnh giá (mua với giá chiết khấu), nhà đầu tư còn được hưởng thêm phần chênh lệch giữa giá mua và mệnh giá, nhờ đó tổng mức sinh lời tăng lên.
