Khoản vay trả gốc đều là gì?
Khoản vay trả gốc đều (còn gọi là vay gốc cố định, vay khấu hao đều hay vay lãi giảm dần) là hình thức mà bạn trả cùng một số tiền gốc trong mỗi kỳ. Vì lãi chỉ tính trên dư nợ còn lại, mà dư nợ này giảm dần đều, nên phần lãi mỗi kỳ cũng nhỏ dần và tổng số tiền phải trả mỗi kỳ giảm theo thời gian. Cách này khác với khoản vay trả góp đều thông thường — nơi tổng tiền trả hàng kỳ luôn cố định, còn tỷ lệ giữa gốc và lãi mới thay đổi dần. Ở Việt Nam, đây chính là kiểu trả nợ "dư nợ giảm dần" mà nhiều ngân hàng áp dụng cho vay mua nhà, vay tiêu dùng.
Cách dùng công cụ này
Hãy nhập số tiền vay (gốc), lãi suất danh nghĩa theo năm tính bằng phần trăm, tổng số kỳ trả trong suốt thời hạn vay, và tần suất trả nợ. Tần suất sẽ quy đổi lãi suất năm thành lãi suất theo kỳ bằng cách chia cho số kỳ trong một năm. Công cụ sẽ cho bạn biết phần gốc cố định mỗi kỳ, khoản trả đầu tiên (lớn nhất) và cuối cùng (nhỏ nhất), tổng lãi đã trả, tổng số tiền của tất cả các kỳ, cùng bảng lịch trả nợ chi tiết theo từng kỳ.
Giải thích công thức
Gọi \(P\) là số tiền vay, \(n\) là số kỳ trả, \(r\) là lãi suất năm dưới dạng số thập phân, và \(f\) là số kỳ trả trong một năm. Lãi suất theo kỳ là \(i = \frac{r}{f}\). Mỗi kỳ bạn trả gốc là \(\frac{P}{n}\). Dư nợ trước khi trả ở kỳ thứ \(k\) là \(\frac{P(n - k + 1)}{n}\), nên tiền lãi của kỳ đó là $$I_k = P\cdot\frac{n-k+1}{n}\cdot i,\quad i=\frac{r}{f}$$ và tổng tiền trả là $$\text{Total}_k = \frac{P}{n} + P\cdot\frac{n-k+1}{n}\cdot i,\quad i=\frac{r}{f}$$ Tổng lãi trên toàn bộ khoản vay rút gọn rất gọn gàng thành $$I_{total} = i\cdot P\cdot\frac{n+1}{2}$$
Ví dụ minh họa
Giả sử bạn vay 12.000 USD với lãi suất 12%/năm, trả trong 12 kỳ hàng tháng. Lãi suất tháng là \(0{,}12 / 12 = 0{,}01\) (1%). Gốc mỗi kỳ là \(12.000 / 12 = 1.000\) USD. Kỳ 1 chịu lãi \(12.000 \times 0{,}01 = 120\) USD, nên tổng trả là 1.120 USD. Mỗi tháng tiền lãi giảm 10 USD, nên đến kỳ 12 chỉ còn 1.010 USD. Tổng lãi là $$0{,}01 \times 12.000 \times \frac{13}{2} = 780 \text{ USD}$$ và tổng số tiền hoàn trả là 12.780 USD.
Lãi suất điều hành của các ngân hàng trung ương
Lãi suất điều hành chính thức mới nhất của các ngân hàng trung ương lớn, tự động cập nhật — mức chuẩn mà lãi suất tiền gửi và cho vay của ngân hàng bám theo.
- Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) · Hoa Kỳ
- 3,75–4,00%
- Ngày áp dụng
- 2026-11-12
- Thay đổi trong 1 năm
- 0 điểm %
Thay đổi gần nhất Tăng +25 điểm cơ bản Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đổi lãi suất ngày 2026-09-17: từ 3,50–3,75% thành 3,75–4,00%.
| Ngân hàng trung ương | Lãi suất điều hành | Ngày áp dụng | Thay đổi trong 1 năm |
|---|---|---|---|
| Ngân hàng Trung ương Brazil · Brazil | 13,75% | 2026-11-16 | −1,25 điểm % |
| Ngân hàng Trung ương Mexico · Mexico | 6,25% | 2026-11-10 | −1,00 điểm % |
| Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) · Hoa Kỳ | 3,75–4,00% | 2026-11-12 | 0 điểm % |
| Ngân hàng Trung ương châu Âu | 2,50% | 2026-11-16 | +0,50 điểm % |
| Ngân hàng Trung ương Thụy Điển (Riksbank) · Thụy Điển | 2,00% | 2026-11-16 | +0,25 điểm % |
| Ngân hàng Trung ương Ả Rập Xê Út · Ả Rập Xê-út | 4,50% | 2026-10-29 | 0 điểm % |
| Ngân hàng Dự trữ Úc · Australia | 4,60% | 2026-10-31 | +1,00 điểm % |
| Ngân hàng Trung ương Cộng hòa Thổ Nhĩ Kỳ · Thổ Nhĩ Kỳ | 36,00% | 2026-11-06 | −3,50 điểm % |
| Ngân hàng Trung ương Nga · Nga | 14,00% | 2026-11-10 | −2,50 điểm % |
| Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc · Trung Quốc | 3,00% | 2026-11-10 | 0 điểm % |
| Ngân hàng Canada · Canada | 2,50% | 2026-11-13 | +0,25 điểm % |
| Ngân hàng Dự trữ Ấn Độ · Ấn Độ | 5,50% | 2026-10-19 | 0 điểm % |
| Ngân hàng Anh · Vương quốc Anh | 4,00% | 2026-11-16 | 0 điểm % |
| Ngân hàng Trung ương Nhật Bản · Nhật Bản | 1,25% | 2026-11-10 | +0,75 điểm % |
| Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc · Hàn Quốc | 3,00% | 2026-11-02 | +0,50 điểm % |
Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed): các lãi suất chủ chốt và lãi suất qua đêm trên thị trường
Các mức lãi suất định khung chính sách tiền tệ và lãi suất qua đêm trên thị trường mà chúng điều tiết, mỗi mức kèm ngày của số liệu công bố mới nhất.
| Lãi suất | Mức | Ngày áp dụng | Thay đổi trong 1 năm |
|---|---|---|---|
| Biên độ mục tiêu lãi suất quỹ liên bang | 3,75–4,00% | 2026-11-13 | 0 điểm % |
| Lãi suất quỹ liên bang thực tế (EFFR) | 3,88% | 2026-11-13 | 0 điểm % |
| Lãi suất cấp vốn qua đêm có bảo đảm (SOFR) | 3,90% | 2026-11-13 | −0,10 điểm % |
Mỗi lãi suất giữ ngày của số liệu công bố mới nhất của chính nó; lãi suất qua đêm trên thị trường được công bố vào ngày làm việc kế tiếp.
Lãi suất ngân hàng tại Việt Nam
Mức lãi suất bình quân mà các ngân hàng thương mại tại Việt Nam thu của người vay và trả cho người gửi tiền, theo số liệu ngân hàng trung ương báo cáo cho Ngân hàng Thế giới (số liệu theo năm).
- Lãi suất cho vay 2023
- 9,32%
- Lãi suất tiền gửi 2023
- 4,78%
- Lãi suất thực 2023
- 7,01%
- Chênh lệch cho vay − tiền gửi 2023
- 4,54 điểm %
| Năm | Lãi suất cho vay | Lãi suất tiền gửi |
|---|---|---|
| 2023 | 9,32% | 4,78% |
| 2022 | 8,01% | 3,82% |
| 2021 | 7,81% | 3,38% |
| 2020 | 7,65% | 4,12% |
| 2019 | 7,71% | 4,98% |
| 2018 | 7,37% | 4,74% |
Lãi suất thực là lãi suất cho vay đã trừ lạm phát (theo chỉ số giảm phát GDP). Lãi suất một ngân hàng cụ thể chào bạn có thể khác.
Số liệu mới nhất: 2026-11-12 Dữ liệu cập nhật ngày 2026-11-16 · mới
Nguồn: Banco Central do Brasil ODbL; Bank for International Settlements (BIS) Điều kiện sử dụng số liệu thống kê của BIS; Federal Reserve Bank of New York Điều khoản sử dụng của Fed New York; Board of Governors of the Federal Reserve System Phạm vi công cộng (tác phẩm của Chính phủ Hoa Kỳ); European Central Bank Chính sách tái sử dụng dữ liệu của ECB; The World Bank Group CC BY 4.0; Sveriges Riksbank Điều khoản dữ liệu mở của Riksbank; Reserve Bank of Australia 2026 Điều khoản bản quyền của RBA (Cash Rate); Bank of Canada Điều khoản sử dụng của Ngân hàng Canada; Bank of England Open Government Licence v3.0
Mức thay đổi trong 1 năm do CalculatorLib tính từ dữ liệu này. Nhãn do CalculatorLib dịch: đây không phải bản dịch chính thức của BIS. The EFFR and SOFR are subject to the Terms of Use posted at newyorkfed.org. The New York Fed is not responsible for publication of the EFFR and SOFR by CalculatorLib, does not sanction or endorse any particular republication, and has no liability for your use.
Chi tiết nguồn và phương pháp luận
- Banco Central do Brasil
- Bank for International Settlements (BIS) — Central bank policy rates
- Federal Reserve Bank of New York — Reference rates (EFFR, SOFR)
- Board of Governors of the Federal Reserve System
- European Central Bank
- The World Bank Group — World Development Indicators (FR.INR.DPST, FR.INR.LEND, FR.INR.RINR, FR.INR.LNDP)
- Sveriges Riksbank
- Reserve Bank of Australia 2026
- Bank of Canada
- Bank of England
Câu hỏi thường gặp
Cách này khác gì so với trả góp mua nhà thông thường? Trả góp thông thường có tổng tiền mỗi kỳ bằng nhau; còn ở đây phần gốc bằng nhau và tổng tiền trả giảm dần mỗi kỳ, nên bạn trả ít lãi hơn về tổng thể nhưng những kỳ đầu lại nặng hơn.
Nếu lãi suất là 0% thì sao? Mỗi kỳ bạn chỉ trả đúng phần gốc cố định \(\frac{P}{n}\), tổng lãi bằng không, và tổng số tiền hoàn trả đúng bằng số tiền đã vay.
Vì sao phần gốc ở kỳ cuối đôi khi trông bị điều chỉnh? Mọi phần dư nhỏ do làm tròn sẽ được dồn vào kỳ cuối cùng, để dư nợ cuối cùng khép lại đúng bằng 0.