Tỷ lệ bao phủ thanh khoản là gì?
Tỷ lệ bao phủ thanh khoản (LCR) là một chỉ tiêu giám sát thuộc khuôn khổ Basel III, nhằm bảo đảm ngân hàng nắm giữ đủ lượng Tài sản thanh khoản chất lượng cao (HQLA) không bị ràng buộc để có thể trụ vững qua 30 ngày chịu áp lực thanh khoản nghiêm trọng. Đây là chuẩn mực được áp dụng trên toàn cầu, do cơ quan quản lý của từng quốc gia giám sát (ví dụ Cục Dự trữ Liên bang ở Mỹ, PRA ở Anh, EBA ở Liên minh châu Âu). Tại Việt Nam, Ngân hàng Nhà nước cũng áp dụng các tỷ lệ an toàn thanh khoản tương tự theo Thông tư 22/2019/TT-NHNN, dù cách tính cụ thể có thể khác. Mức tối thiểu theo Basel III là 100%.
Cách sử dụng công cụ
Nhập tổng giá trị Tài sản thanh khoản chất lượng cao (như tiền mặt, dự trữ tại ngân hàng trung ương và trái phiếu chính phủ hạng cao) cùng Dòng tiền ra ròng dự kiến trong 30 ngày tới theo kịch bản căng thẳng. Công cụ sẽ tính LCR dưới dạng phần trăm và cho biết tỷ lệ này có đạt mức tối thiểu 100% theo quy định hay không.
Giải thích công thức
$$\text{LCR} = \frac{\text{HQLA}}{\text{Net Cash Outflows}} \times 100\%$$
HQLA là tử số — lượng tài sản thanh khoản có thể chuyển thành tiền mặt nhanh chóng mà gần như không hao hụt giá trị. Mẫu số là tổng dòng tiền ra dự kiến trừ đi tổng dòng tiền vào dự kiến (giới hạn tối đa 75% dòng tiền ra) trong cửa sổ căng thẳng 30 ngày. Tỷ lệ từ 100% trở lên cho thấy ngân hàng có thể bù đắp hoàn toàn dòng tiền ra ròng của mình.
Ví dụ minh họa
Một ngân hàng nắm giữ 150.000 USD HQLA và dự báo dòng tiền ra ròng 120.000 USD trong 30 ngày.
$$\text{LCR} = \frac{150{.}000}{120{.}000} \times 100 = 125\%$$
Vì 125% ≥ 100%, ngân hàng tuân thủ mức yêu cầu tối thiểu và có một lớp đệm thanh khoản khá thoải mái.
Câu hỏi thường gặp
Những gì được tính là HQLA? Tài sản Cấp 1 (tiền mặt, dự trữ, nợ chính phủ đủ điều kiện) và tài sản Cấp 2 (một số trái phiếu doanh nghiệp và trái phiếu có bảo đảm, phải chịu khấu trừ giá trị và giới hạn tỷ trọng).
Mức LCR tối thiểu là bao nhiêu? 100% khi Basel III được áp dụng đầy đủ. Cơ quan quản lý có thể yêu cầu mức đệm cao hơn đối với một số tổ chức cụ thể.
LCR càng cao có luôn càng tốt không? LCR cao báo hiệu thanh khoản vững mạnh, nhưng tỷ lệ quá cao có thể đồng nghĩa với việc ngân hàng đang giữ quá nhiều tài sản thanh khoản sinh lời thấp thay vì sử dụng vốn một cách hiệu quả hơn.
