Công cụ này giúp gì cho bạn
Khi nghỉ hưu hoặc rời một công việc có chế độ hưu trí xác định trước (defined-benefit pension), đôi khi bạn được chọn: nhận lương hưu cố định hằng năm trọn đời, hay lấy một khoản tiền lớn duy nhất ngay hôm nay. Công cụ này quy đổi lương hưu hằng năm thành giá trị hiện tại tương đương dưới dạng một khoản tiền, để bạn so sánh trực tiếp với khoản tiền được đề nghị. Đây chỉ là ước tính tài chính mang tính tham khảo, không phải tư vấn thuế hay đầu tư; lưu ý rằng quy định hưu trí kiểu này phổ biến ở các nước như Mỹ, Anh và khác nhau theo từng quốc gia cũng như từng chương trình. Tại Việt Nam, chế độ hưu trí do BHXH chi trả vận hành theo quy định riêng, nên hãy đối chiếu với luật trong nước trước khi áp dụng.
Cách sử dụng
Nhập khoản lương hưu hằng năm (tổng số tiền bạn nhận mỗi năm), lãi suất chiết khấu (tỷ suất sinh lời bạn có thể đạt được nếu đầu tư nơi khác, ví dụ 4–6%), và khoản tiền một lần mà chương trình đề nghị. Công cụ sẽ hiển thị giá trị tương đương của dòng lương hưu và cho biết phương án nào có giá trị cao hơn trên giấy tờ.
Giải thích công thức
Một khoản lương hưu trọn đời hoạt động giống như một dòng tiền vô hạn (perpetuity) — chuỗi các khoản chi trả bằng nhau không bao giờ kết thúc. Giá trị hiện tại của dòng tiền vô hạn đơn giản bằng khoản chi trả hằng năm chia cho lãi suất chiết khấu:
$$\text{Giá trị tương đương} = \frac{\text{Lương hưu hằng năm}}{\text{Lãi suất chiết khấu}}$$
Lãi suất chiết khấu càng cao thì giá trị hiện tại của lương hưu càng thấp (vì tiền hôm nay có giá trị hơn), khiến phương án nhận một lần trở nên hấp dẫn hơn tương đối.
Ví dụ minh họa
Giả sử lương hưu của bạn là 30.000 USD mỗi năm và bạn dùng lãi suất chiết khấu 5%. Giá trị tương đương sẽ là $$30.000 \div 0{,}05 = 600.000 \text{ USD}$$ Nếu chương trình chỉ đề nghị 450.000 USD, thì lương hưu có giá trị cao hơn 150.000 USD, vậy nên xét thuần về giá trị, giữ lương hưu là lựa chọn tốt hơn.
Câu hỏi thường gặp
Nên dùng lãi suất chiết khấu nào? Hãy chọn mức gần với tỷ suất sinh lời mà bạn có thể đạt được từ một danh mục đầu tư rủi ro thấp đến trung bình trong dài hạn, thường là 4–6%. Lãi suất càng cao thì càng có lợi cho phương án nhận một lần.
Công cụ có tính đến lạm phát hay tuổi thọ không? Không. Mô hình dòng tiền vô hạn này giả định các khoản chi trả kéo dài vô thời hạn và bỏ qua lạm phát, thuế cũng như quyền lợi cho người thừa kế. Hãy xem đây là bước so sánh sơ bộ.
Tại sao tôi vẫn có thể chọn nhận một lần dù lương hưu "có giá trị hơn"? Khoản tiền một lần mang lại sự linh hoạt, khả năng để lại thừa kế và sự an toàn trước rủi ro chương trình hưu trí phá sản — những yếu tố mà công cụ này chưa tính đến.
