Công cụ này là gì
Máy tính hàm lượng giác này giúp bạn tính cả sáu tỉ số lượng giác — sin, cos, tan, csc (cosec), sec và cot — của một góc nhập theo ĐỘ. Góc có thể là một số thập phân thông thường (5,25) hoặc viết theo dạng độ-phút-giây (DMS) như 5'12'6. Đây là công cụ toán học thuần túy, cho kết quả như nhau ở mọi nơi.
Cách sử dụng
Nhập góc của bạn vào ô Góc. Với góc thập phân, gõ trực tiếp con số, ví dụ 45 hoặc 5.25. Với dạng DMS, hãy ngăn cách độ, phút cung và giây cung bằng dấu nháy đơn: 5'12'6 nghĩa là 5 độ, 12 phút, 6 giây. Chọn số chữ số muốn hiển thị, rồi đọc kết quả của sáu tỉ số. Những giá trị không xác định (chẳng hạn tan 90 độ) sẽ hiện là "không xác định".
Giải thích công thức
Góc tính theo độ trước tiên được đổi sang độ thập phân (độ + phút/60 + giây/3600), sau đó đổi sang radian theo công thức $$\theta_{rad}=\theta_{deg}\cdot\frac{\pi}{180}$$ Từ sin và cos suy ra các giá trị còn lại: \(\tan\theta=\frac{\sin\theta}{\cos\theta}\), \(\csc\theta=\frac{1}{\sin\theta}\), \(\sec\theta=\frac{1}{\cos\theta}\), \(\cot\theta=\frac{\cos\theta}{\sin\theta}\). Các hàm nghịch đảo không xác định khi mẫu số bằng 0, nên tan và sec không xác định tại 90 và 270 độ, còn csc và cot không xác định tại 0 và 180 độ.
Ví dụ minh họa
Với 5'12'6, góc thập phân là $$5 + \frac{12}{60} + \frac{6}{3600} = 5{,}2016666667 \text{ độ}$$ Đổi sang radian là \(0{,}0907866\). Khi đó \(\sin = 0{,}090661937\), \(\cos = 0{,}995882104\) và \(\tan = 0{,}091036699\).
Giá trị lượng giác chính xác của các góc thường gặp
Các giá trị chính xác (dạng căn thức) này được suy ra từ tam giác 30-60-90, tam giác 45-45-90 và đường tròn đơn vị. Mỗi ô hiển thị giá trị chính xác kèm xấp xỉ thập phân đến 4 chữ số thập phân. "không xác định" nghĩa là hàm số không xác định vì nó đòi hỏi phép chia cho 0.
| Góc | sin | cos | tan | csc | sec | cot |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 0° | 0 | 1 | 0 | không xác định | 1 | không xác định |
| 30° | 1/2 (0.5) | √3/2 (0.8660) | √3/3 (0.5774) | 2 | 2√3/3 (1.1547) | √3 (1.7321) |
| 45° | √2/2 (0.7071) | √2/2 (0.7071) | 1 | √2 (1.4142) | √2 (1.4142) | 1 |
| 60° | √3/2 (0.8660) | 1/2 (0.5) | √3 (1.7321) | 2√3/3 (1.1547) | 2 | √3/3 (0.5774) |
| 90° | 1 | 0 | không xác định | 1 | không xác định | 0 |
| 120° | √3/2 (0.8660) | −1/2 (−0.5) | −√3 (−1.7321) | 2√3/3 (1.1547) | −2 | −√3/3 (−0.5774) |
| 135° | √2/2 (0.7071) | −√2/2 (−0.7071) | −1 | √2 (1.4142) | −√2 (−1.4142) | −1 |
| 150° | 1/2 (0.5) | −√3/2 (−0.8660) | −√3/3 (−0.5774) | 2 | −2√3/3 (−1.1547) | −√3 (−1.7321) |
| 180° | 0 | −1 | 0 | không xác định | −1 | không xác định |
| 270° | −1 | 0 | không xác định | −1 | không xác định | 0 |
| 360° | 0 | 1 | 0 | không xác định | 1 | không xác định |
Các giá trị không xác định: tan và sec tại 90° và 270°; csc và cot tại 0°, 180° và 360°. Máy tính sẽ báo là không xác định hoặc báo lỗi thay vì trả về một số.
Dấu và góc phần tư của các hàm lượng giác
Dấu của mỗi hàm phụ thuộc vào góc phần tư chứa góc đó. Câu ghi nhớ "All Students Take Calculus" liệt kê các hàm dương theo chiều ngược kim đồng hồ, bắt đầu từ góc phần tư I.
| Góc phần tư | Khoảng góc | Hàm dương | Hàm âm |
|---|---|---|---|
| I (All) | 0° đến 90° | sin, cos, tan, csc, sec, cot | không có |
| II (Students) | 90° đến 180° | sin, csc | cos, sec, tan, cot |
| III (Take) | 180° đến 270° | tan, cot | sin, csc, cos, sec |
| IV (Calculus) | 270° đến 360° | cos, sec | sin, csc, tan, cot |
Phương pháp góc quy chiếu
Góc quy chiếu \(\alpha\) là góc nhọn giữa cạnh cuối và trục x. Với góc \(\theta\) nằm giữa 0° và 360°:
- Góc phần tư I: \(\alpha = \theta\)
- Góc phần tư II: \(\alpha = 180^\circ - \theta\)
- Góc phần tư III: \(\alpha = \theta - 180^\circ\)
- Góc phần tư IV: \(\alpha = 360^\circ - \theta\)
Độ lớn của mỗi hàm tại \(\theta\) bằng giá trị của nó tại \(\alpha\). Góc phần tư quyết định dấu.
Tính tuần hoàn
- sin, cos, csc và sec lặp lại sau mỗi 360°: \(\sin(\theta + 360^\circ) = \sin\theta\).
- tan và cot lặp lại sau mỗi 180°: \(\tan(\theta + 180^\circ) = \tan\theta\).
Khoảng giá trị
- \(-1 \le \sin\theta \le 1\) và \(-1 \le \cos\theta \le 1\).
- \(|\csc\theta| \ge 1\) và \(|\sec\theta| \ge 1\), vì chúng là nghịch đảo của các giá trị có độ lớn không quá 1.
- tan và cot có thể nhận mọi giá trị thực.
Câu hỏi thường gặp
Góc tính theo độ hay radian? Theo độ. Công cụ sẽ tự đổi sang radian bên trong trước khi tính toán.
Vì sao tan 90 hiện là không xác định? Vì cos 90 độ bằng 0, mà tang bằng sin chia cho cos, nên giá trị này không xác định về mặt toán học.
Tôi có thể nhập góc âm hoặc góc rất lớn không? Được. Các hàm lượng giác có tính tuần hoàn nên mọi góc thực đều dùng được; dấu trừ ở đầu sẽ áp dụng cho toàn bộ độ lớn của giá trị DMS.