Công cụ này làm gì
Máy tính này tính sáu hàm lượng giác của góc theta đo bằng radian: sin, cos, tan, cosecant (csc), secant (sec) và cotangent (cot). Bạn có thể chọn một hàm riêng lẻ, bộ ba sin/cos/tan, hoặc bộ ba nghịch đảo csc/sec/cot trong menu Hàm. Đây là toán học thuần túy nên kết quả hoàn toàn giống nhau ở mọi nơi.
Cách sử dụng
Trước tiên, hãy chọn các hàm bạn cần trong ô Hàm. Sau đó nhập góc vào trường Góc theta. Giá trị nhập vào đã được hiểu là radian, nên công cụ không thực hiện chuyển đổi từ độ. Bạn có thể nhập số thập phân thông thường như 0.5236, hoặc một biểu thức ký hiệu trong đó pi đại diện cho hằng số pi: ví dụ pi/6, 2pi, pi/4 hay 3pi/2. Máy tính sẽ phân tích biểu thức, thay giá trị pi vào và trả về giá trị của các hàm bạn yêu cầu.
Giải thích các công thức
Sin và cos là hai hàm cơ bản. Tan là tỉ số của chúng:
$$\tan\theta = \frac{\sin\theta}{\cos\theta}$$Các hàm nghịch đảo gồm
$$\csc\theta = \frac{1}{\sin\theta},\quad \sec\theta = \frac{1}{\cos\theta},\quad \cot\theta = \frac{\cos\theta}{\sin\theta}$$Tan và sec không xác định tại những điểm mà \(\cos\theta = 0\) (tức \(\theta = \frac{\pi}{2} + k\pi\)), còn csc và cot không xác định tại những điểm mà \(\sin\theta = 0\) (tức \(\theta = k\pi\)). Trong các trường hợp đó, máy tính sẽ hiển thị "không xác định" thay vì chia cho 0. Những sai số rất nhỏ của số dấu phẩy động gần các giá trị 0 chính xác cũng được làm sạch để kết quả gọn gàng.
Ví dụ minh họa
Với Hàm được đặt là sin, cos, tan và Góc là pi/6, ta có \(\theta = 0.5235987756\) rad. Khi đó \(\sin\theta = 0.5\), \(\cos\theta = 0.8660254038\) (chính là căn bậc hai của 3 chia 2), và
(tức 1 chia căn bậc hai của 3). Chuyển sang bộ ba csc, sec, cot với cùng góc này, ta được \(\csc = 2\), \(\sec = 1.1547005384\), và \(\cot = 1.7320508076\) (căn bậc hai của 3).
Các góc thông dụng và giá trị lượng giác chính xác
Bảng liệt kê các góc chuẩn tính theo radian (từ 0 đến 2π) cùng giá trị chính xác và giá trị thập phân xấp xỉ (làm tròn 4 chữ số thập phân). Các hàm nghịch đảo không xác định tại mọi điểm mà mẫu số bằng không: \(\csc\theta = 1/\sin\theta\), \(\sec\theta = 1/\cos\theta\), \(\cot\theta = \cos\theta/\sin\theta\).
| Góc θ (chính xác) | θ (radian thập phân) | sin θ | cos θ | tan θ | csc θ | sec θ | cot θ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 0 | 0 | 0 | 1 | 0 | không xác định | 1 | không xác định |
| π/6 | 0.5236 | 1/2 = 0.5 | √3/2 ≈ 0.8660 | √3/3 ≈ 0.5774 | 2 | 2√3/3 ≈ 1.1547 | √3 ≈ 1.7321 |
| π/4 | 0.7854 | √2/2 ≈ 0.7071 | √2/2 ≈ 0.7071 | 1 | √2 ≈ 1.4142 | √2 ≈ 1.4142 | 1 |
| π/3 | 1.0472 | √3/2 ≈ 0.8660 | 1/2 = 0.5 | √3 ≈ 1.7321 | 2√3/3 ≈ 1.1547 | 2 | √3/3 ≈ 0.5774 |
| π/2 | 1.5708 | 1 | 0 | không xác định | 1 | không xác định | 0 |
| 2π/3 | 2.0944 | √3/2 ≈ 0.8660 | −1/2 = −0.5 | −√3 ≈ −1.7321 | 2√3/3 ≈ 1.1547 | −2 | −√3/3 ≈ −0.5774 |
| 3π/4 | 2.3562 | √2/2 ≈ 0.7071 | −√2/2 ≈ −0.7071 | −1 | √2 ≈ 1.4142 | −√2 ≈ −1.4142 | −1 |
| 5π/6 | 2.6180 | 1/2 = 0.5 | −√3/2 ≈ −0.8660 | −√3/3 ≈ −0.5774 | 2 | −2√3/3 ≈ −1.1547 | −√3 ≈ −1.7321 |
| π | 3.1416 | 0 | −1 | 0 | không xác định | −1 | không xác định |
| 3π/2 | 4.7124 | −1 | 0 | không xác định | −1 | không xác định | 0 |
| 2π | 6.2832 | 0 | 1 | 0 | không xác định | 1 | không xác định |
“Không xác định” nghĩa là phép chia cho không: tan và sec không xác định khi cos θ = 0, còn csc và cot không xác định khi sin θ = 0.
Bảng chuyển đổi độ sang radian
Để chuyển đổi độ sang radian, nhân với π/180:
$$\text{radians} = \text{degrees} \times \frac{\pi}{180}$$
Ví dụ, \(150^\circ \times \pi/180 = 5\pi/6 \approx 2.6180\) rad.
| Độ | Radian (bội của π) | Radian (thập phân) |
|---|---|---|
| 0° | 0 | 0 |
| 30° | π/6 | 0.5236 |
| 45° | π/4 | 0.7854 |
| 60° | π/3 | 1.0472 |
| 90° | π/2 | 1.5708 |
| 120° | 2π/3 | 2.0944 |
| 135° | 3π/4 | 2.3562 |
| 150° | 5π/6 | 2.6180 |
| 180° | π | 3.1416 |
| 210° | 7π/6 | 3.6652 |
| 225° | 5π/4 | 3.9270 |
| 240° | 4π/3 | 4.1888 |
| 270° | 3π/2 | 4.7124 |
| 300° | 5π/3 | 5.2360 |
| 315° | 7π/4 | 5.4978 |
| 330° | 11π/6 | 5.7596 |
| 360° | 2π | 6.2832 |
Để chuyển ngược lại, nhân radian với 180/π.
Diễn giải kết quả: dấu, góc phần tư và tính tuần hoàn
Dấu theo góc phần tư (quy tắc ASTC)
“All Students Take Calculus” (Mọi sinh viên đều học giải tích) liệt kê các hàm mang giá trị dương ở góc phần tư I đến IV, bắt đầu từ trục x dương và đi ngược chiều kim đồng hồ.
| Góc phần tư | Khoảng góc (rad) | Hàm dương | Hàm âm |
|---|---|---|---|
| I | 0 đến π/2 | Cả sáu hàm | Không có |
| II | π/2 đến π | sin, csc | cos, sec, tan, cot |
| III | π đến 3π/2 | tan, cot | sin, csc, cos, sec |
| IV | 3π/2 đến 2π | cos, sec | sin, csc, tan, cot |
Miền giá trị
- sin θ và cos θ luôn nằm trong \([-1, 1]\).
- csc θ và sec θ thỏa mãn \(|\csc\theta| \ge 1\) và \(|\sec\theta| \ge 1\); chúng không bao giờ nhận giá trị nằm strictly giữa −1 và 1.
- tan θ và cot θ có thể nhận mọi giá trị thực, từ âm rất lớn đến dương rất lớn.
Tính tuần hoàn
- sin, cos, csc và sec lặp lại sau mỗi \(2\pi\): \(\sin(\theta + 2\pi) = \sin\theta\).
- tan và cot lặp lại sau mỗi \(\pi\): \(\tan(\theta + \pi) = \tan\theta\).
Vì vậy, góc như \(7\pi/6\) cho cùng giá trị sin và cos với \(7\pi/6 - 2\pi = -5\pi/6\).
Giá trị lớn và đường tiệm cận
Kết quả rất lớn nghĩa là góc nằm gần một đường tiệm cận đứng. tan và sec tăng vọt gần \(\pi/2 + k\pi\) (nơi cos θ = 0), còn csc và cot tăng vọt gần \(k\pi\) (nơi sin θ = 0). Ví dụ, \(\tan(1.57) \approx 1255.77\) vì 1.57 chỉ thấp hơn \(\pi/2\) khoảng 0.0008 rad. Máy tính chỉ lưu trữ π gần đúng, nên nhập pi/2 vào tan có thể trả về một số rất lớn (khoảng \(10^{16}\)) thay vì “không xác định”. Trong toán học chính xác, hãy coi giá trị như vậy là không xác định.
Câu hỏi thường gặp
Giá trị nhập vào tính bằng độ hay radian? Bằng radian. Nếu bạn có giá trị theo độ, hãy nhân với \(\frac{\pi}{180}\) trước (ví dụ 30 độ = \(\frac{\pi}{6}\)).
Vì sao kết quả hiển thị "không xác định"? Vì hàm được yêu cầu đang chia cho một đại lượng bằng 0 tại góc đó — chẳng hạn tan và sec tại \(\frac{\pi}{2}\), hoặc csc và cot tại 0 hay \(\pi\).
Tôi có thể nhập biểu thức không? Có. Hãy dùng pi cho hằng số pi cùng với phép nhân và phép chia, chẳng hạn pi/3 hoặc 2pi/3.